Ο Σαμαράς πέταξε το γάντι στον Παπανδρέου

Ελπιδοφόρα η εναλλακτική οικονομική στρατηγική που παρουσίασε ο πρόεδρος της ΝΔ Με την αναλυτική παρουσίαση της εναλλακτικής οικονομικής στρατηγικής που προτείνει, ο πρόεδρος της ΝΔ κ. Σαμαράς πέταξε το γάντι στον πρωθυπουργό κ. Παπανδρέου. Συνοψίζοντας τη «γαλάζια» πρόταση για την οικονομία, μπορούμε να πούμε ότι είναι... αρκετά υπεύθυνη και ρεαλιστική, με τα μέτρα, εννοείται, της ελληνικής πολιτικής ζωής. Ο κ. Σαμαράς προειδοποιεί ότι δεν υπάρχουν εύκολες και ανώδυνες λύσεις στην οικονομία, υπόσχεται όμως μικρότερες θυσίες από αυτές που επιβάλλει με την πολιτική της η κυβέρνηση Παπανδρέου, με καλύτερα οικονομικά αποτελέσματα. Επιδίωξη του κ. Σαμαρά είναι να δημιουργηθεί μία θετική οικονομική δυναμική, που θα επιτρέψει σε διάστημα μίας διετίας να βγούμε από το μνημόνιο, να αποκτήσουμε αυτονομία οικονομικών και πολιτικών κινήσεων και να απευθυνθούμε στις αγορές με σχετικά ανταγωνιστικούς όρους. Οι παρεμβάσεις που περιγράφει το οικονομικό επιτελείο της Ρηγίλλης είναι ενδιαφέρουσες, με την έννοια ότι προσπαθούν να απαντήσουν στην ισοπεδωτική οικονομική πολιτική που εφαρμόζει η κυβέρνηση υπό την κηδεμονία της τρόικας. Στόχος της ΝΔ είναι να διορθωθούν λάθη εκτίμησης του κ. Παπανδρέου και των συνεργατών του, όπως, για παράδειγμα, η υπερφορολόγηση της κατανάλωσης και των επιχειρήσεων, που οδήγησαν τελικά στη δραματική υστέρηση των φορολογικών εσόδων. Αλλαγή συσχετισμού Με τις δημοσκοπήσεις να δείχνουν τη ΝΔ σε ιστορικά χαμηλά ποσοστά, την εκλογική ψαλίδα να παραμένει στις 8-9 μονάδες υπέρ του ΠΑΣΟΚ και τον κ. Σαμαρά να υπολείπεται του κ. Παπανδρέου τουλάχιστον 20 μονάδες στα πρωθυπουργικά χαρακτηριστικά, οι προτάσεις Σαμαρά για την οικονομία αντιμετωπίζονται από πολλούς ως μία υπερβολικά φιλόδοξη πρωτοβουλία, που δεν οδηγεί πουθενά. Ο πρόεδρος της ΝΔ έχει μια πολιτική ιστορία δυναμικών πρωτοβουλιών, που στηρίχθηκαν στην εκτίμηση ότι θα οδηγούσαν στην ανατροπή του συσχετισμού δυνάμεων. Το γεγονός ότι βρέθηκε στην ηγεσία της ΝΔ αφού πρώτα διέσχισε την πολιτική έρημο και οι περισσότεροι αναλυτές τον είχαν ξεγράψει αποδεικνύει ότι η μέθοδός του είναι, σε αρκετές περιπτώσεις, αποτελεσματική. Η κριτική που άσκησε το οικονομικό επιτελείο της Ρηγίλλης στην πολιτική της κυβέρνησης Παπανδρέου δικαιώνεται, σε μεγάλο βαθμό, από τις εξελίξεις. Όλα τα βασικά οικονομικά μεγέθη κινούνται από το κακό στο χειρότερο και δεν είναι βέβαιο ότι θα φτάσουμε σε κάποιου είδους βελτίωση σύμφωνα με το κυβερνητικό χρονοδιάγραμμα. Αυτή τη στιγμή η Ελλάδα παρουσιάζει τη βαθύτερη ύφεση σε επίπεδο Ε.Ε. και αποτελεί τη θλιβερή εξαίρεση στον κανόνα της παγκόσμιας οικονομικής ανάπτυξης, που πραγματοποιείται, σύμφωνα με τα στοιχεία του ΔΝΤ, με ετήσιο ρυθμό 4,5%. Ο δυναμισμός της παγκόσμιας οικονομίας οφείλεται κατά κύριο λόγο στις θεαματικές επιδόσεις της Κίνας και της Ινδίας, και οι πιο αναπτυγμένες όμως χώρες εμφανίζουν μια μικρή, αλλά αβέβαιη ανάπτυξη, γεγονός που τις διαφοροποιεί από τη βυθισμένη στην ύφεση ελληνική οικονομία. Οι ειδικοί του ΟΟΣΑ προβλέπουν ότι η ανεργία στη χώρα μας θα ξεπεράσει το 14% του οικονομικά ενεργού πληθυσμού το 2011. Το πρώτο τρίμηνο του 2010 σημειώθηκε υποχώρηση του Ακαθάριστου Εθνικού Προϊόντος με ετήσιο ρυθμό 2,5%, που εμφανίζει μάλιστα τάσεις αύξησης. Αξίζει να σημειωθεί ότι το Δεκέμβριο του 2009 η κυβέρνηση προέβλεπε, κατά την παρουσίαση του κρατικού προϋπολογισμού για το 2010, μικρή μόνο υποχώρηση κατά 0,3% του ΑΕΠ τη χρονιά που διανύουμε. Οι εξαγωγές παραμένουν στάσιμες, ενώ σημειώνεται σημαντική αύξησή τους σε επίπεδο Ευρωζώνης, αρχίζουν να εκδηλώνονται φαινόμενα «φούσκας» των ακινήτων, με τις τιμές τους να πέφτουν μέχρι και 20% στα βορειοανατολικά προάστια της πρωτεύουσας, ένα σημαντικό ποσοστό των νοικοκυριών και των επιχειρήσεων αδυνατεί να εξυπηρετήσει κανονικά τα χρέη του προς τις τράπεζες και οι τελευταίες αναζητούν σωτηρία στη γενναιόδωρη υποστήριξη από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα και το ελληνικό Δημόσιο και στην προώθηση σεναρίων συγχωνεύσεων. Αν στα παραπάνω προσθέσουμε και την ενίσχυση των πληθωριστικών πιέσεων –ο ετήσιος πληθωρισμός τρέχει με ποσοστό 5,2% και είναι περίπου πενταπλάσιος απ’ ό,τι την ίδια περίοδο του 2009– έχουμε μία εξαιρετικά αρνητική εικόνα της κατάστασης αλλά και της προοπτικής της ελληνικής οικονομίας. Παρουσιάζοντας το εναλλακτικό οικονομικό πρόγραμμα της ΝΔ, ο κ. Σαμαράς τόνισε ότι, ως οικονομολόγος, εγγυάται την εφαρμογή του, επιδιώκοντας μία απευθείας σύγκριση με τον κ. Παπανδρέου, ο οποίος δεν έχει τις σχετικές γνώσεις ούτε φαίνεται να αντιλαμβάνεται πλήρως την κακή κατάσταση και την αρνητική προοπτική της οικονομίας. Είναι η πρώτη φορά που ηγέτης κόμματος εξουσίας συντόνισε προσωπικά τη δουλειά του οικονομικού επιτελείου και παρουσίασε ο ίδιος αναλυτικά το οικονομικό πρόγραμμα, μπαίνοντας σε ζητήματα μεγάλης σημασίας, που όμως αντιμετωπίζονται από πολλά ΜΜΕ ως σύνθετες τεχνικές λεπτομέρειες. Ο κ. Σαμαράς εξήγησε πώς θα περιορίσει τις διαστάσεις του δημοσιονομικού ελλείμματος που οφείλεται στην αρνητική οικονομική συγκυρία, πώς θα βελτιώσει την αναπτυξιακή δυναμική της ελληνικής οικονομίας και πώς θα αναπτύξει την οικονομική του πολιτική ανάλογα με τις κινήσεις της κυβέρνησης Παπανδρέου που θα έχουν προηγηθεί και την κατάσταση που αυτές θα δημιουργήσουν. Σε γενικές γραμμές, ο κ. Σαμαράς έδωσε την εικόνα ενός πολιτικού ηγέτη που έχει μελετήσει το θέμα στην τελευταία του λεπτομέρεια, ξέρει τι ακριβώς θέλει και πώς θα το επιδιώξει. Από τις γενικότητες του κ. Καραμανλή, που αποτέλεσαν το άλλοθι για την αδράνεια, και τις ενδιαφέρουσες περιγραφές του κ. Παπανδρέου, που όμως δεν δεσμεύουν τις πολιτικές του κινήσεις ούτε συμπληρώνονται με το συντονισμό του οικονομικού επιτελείου της κυβέρνησης, περάσαμε στις απόλυτα συγκεκριμένες, λεπτομερειακές και ενδιαφέρουσες προτάσεις του κ. Σαμαρά. Τα αδύνατα σημεία Ο κ. Σαμαράς επενδύει σε μια πολιτική μονομαχία με τον κ. Παπανδρέου για τα θέματα της οικονομίας, εκτιμώντας ότι η διαφαινόμενη κυβερνητική αποτυχία θα αλλάξει σταδιακά το συσχετισμό δυνάμεων σε όφελος της ΝΔ. Στόχος του είναι να προβάλει ένα προσωπικό πλεονέκτημα, που βασίζεται στην καλύτερη γνώση του αντικειμένου, στην καλύτερη προετοιμασία και στην επιλογή ενός μείγματος οικονομικής πολιτικής, που δείχνει πολύ πιο δημιουργικό από την οικονομική πολιτική της κυβέρνησης. Τα περισσότερα ΜΜΕ υποδέχτηκαν με ενδιαφέρον τις προτάσεις του κ. Σαμαρά, πολλοί αναλυτές όμως προσυπογράφουν την κυβερνητική θέση σύμφωνα με την οποία η προσέγγισή του δεν είναι ρεαλιστική και την άποψη της κ. Μπακογιάννη ότι ο πρόεδρος του κόμματος της αξιωματικής αντιπολίτευσης επενδύει πολιτικά στην οικονομική καταστροφή. Τα αδύνατα σημεία των προτάσεων Σαμαρά συνοψίζονται ως εξής: Πρώτον, οι προτάσεις του στηρίζονται σε ορισμένες περιπτώσεις σε υπερβολικά αισιόδοξους υπολογισμούς, όπως είναι, για παράδειγμα, η εξασφάλιση 50 δισ. ευρώ τα επόμενα χρόνια μέσω της κατάλληλης αξιοποίησης της ακίνητης περιουσίας του Δημοσίου και των ελεγχόμενων από αυτό οργανισμών. Δεύτερον, η ταύτιση, για λόγους τακτικής, της νέας ηγεσίας με την περίοδο Καραμανλή περιορίζει την αξιοπιστία των προτάσεων. Πώς είναι δυνατό να προχωρήσει ο κ. Σαμαράς στην οικονομική υπέρβαση όταν δεν έχει προηγηθεί η πολιτική ρήξη με το κάτω του μετρίου κυβερνητικό παρελθόν της ΝΔ; Τρίτον, τα στελέχη της ΝΔ που έχουν αναδειχθεί κατά την περίοδο Σαμαρά δεν μπορούν να σηκώσουν το βάρος μιας τόσο σύνθετης στη διατύπωσή της και δύσκολης στην εφαρμογή της οικονομικής πολιτικής. Με την τιμητική εξαίρεση του κ. Σταϊκούρα και του κ. Μηταράκη, που διατυπώνουν με σαφήνεια και ευπρέπεια τις οικονομικές προτάσεις της ΝΔ, τα περισσότερα ηγετικά στελέχη της ΝΔ ξεχωρίζουν με τη σιωπή ή τον δημόσιο οικονομικό παραλογισμό τους. Τη δημόσια εικόνα της ΝΔ επιδεινώνουν και οι γνωστές διαχειριστικές περιπέτειες παλαιότερων στελεχών, όπως ο κ. Χατζηγάκης, τα οποία φαίνεται να καλύπτει πολιτικά η ηγεσία. Δεν μπορεί να έχεις μία μεταμοντέρνα οικονομική πρόταση και να προσφέρεις ταυτόχρονα πολιτική κάλυψη στην παλαιοκομματικού τύπου διαχείριση στελεχών της κυβέρνησης Καραμανλή. Τέλος, ο κ. Σαμαράς δεν υπόσχεται βέβαια παροχές, όπως έκανε από τη θέση του αρχηγού του κόμματος της αξιωματικής αντιπολίτευσης ο κ. Παπανδρέου, αποφεύγει όμως σε αρκετές περιπτώσεις τα δύσκολα, για να διευκολυνθεί στους τακτικούς ελιγμούς του. Έτσι, δημιουργεί κι αυτός την εντύπωση ότι θα παρέμβει, μόλις το επιτρέψουν οι συνθήκες, υπέρ των χαμηλοσυνταξιούχων και πως θα μπορέσει να στηρίξει το εισόδημα των μη προνομιούχων μέσα από ένα απλό νοικοκύρεμα των δημόσιων οικονομικών, ενώ τα πράγματα είναι πλέον πολύ πιο σύνθετα. Παρά ορισμένα λάθη και αρκετές σκόπιμες παραλείψεις, οι προτάσεις του κ. Σαμαρά για την οικονομία είναι ό,τι καλύτερο έχει διατυπωθεί δημόσια τα τελευταία χρόνια και αποτελούν πραγματική πολιτική πρόκληση για τον πρωθυπουργό κ. Παπανδρέου, ο οποίος δεν φαίνεται ικανός να χαράξει τη σωστή οικονομική πολιτική και να συντονίσει την αποτελεσματική εφαρμογή της. (FREE SUNDAY – ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΥΡΤΣΟΣ)