Ξεχασμένες «σκιές» στις Ένοπλες Δυνάμεις

Οι Ένοπλες Δυνάμεις έγιναν μετά τη μεταπολίτευση χώρος αποθήκευσης των πλέον σύγχρονων οπλικών συστημάτων, αλλά και των πλέον οπισθοδρομικών απόψεων, ακόμη και για θέματα στρατιωτικής τέχνης ΑΡΓΗ Η ΠΟΡΕΙΑ ΕΚΣΥΓΧΡΟΝΙΣΜΟΥ Αμαρτίες του παρελθόντος, λανθασμένες πρακτικές και απαρχαιωμένη νοοτροπία Κοινωνία και στράτευμα: Υπάρχουν ασφαλείς ισορροπίες; Το ερώτημα αυτό τίθεται μετά την αποκάλυψη ότι ενώ η πολιτική ηγεσία είχε δώσει εντολή να μειωθούν οι μεταθέσεις του μόνιμου προσωπικού... έως και 50% κυρίως για λόγους οικονομίας τελικώς αυτές αυξήθηκαν κατά 13%. Το ίδιο έχει συμβεί και με τη μείωση της Δομής Δυνάμεων, που ξεκίνησε το 2003 και μέσα στην επόμενη πενταετία αυξήθηκαν οι μονάδες και τα κέντρα εκπαίδευσης. Άραγε, στους δύσκολους καιρούς που διανύουμε μπορούμε να επιβιώσουμε χωρίς να διαταράσσονται οι βασικοί δημοκρατικοί θεσμοί, οι οποίοι με πολλούς κόπους και αγώνες κατακτήθηκαν; Οι σχέσεις πολιτικής και επιμέρους εξουσιών δοκιμάζονται και κρίνονται όχι από τις προθέσεις, αλλά από την καθημερινή πρακτική. Η αργή πορεία εκσυγχρονισμού των Ενόπλων Δυνάμεων και μείωσης των λειτουργικών δαπανών υπό τη δαμόκλειο σπάθη της τρόικας εδραιώνουν την αντίληψη ότι είναι αμφίβολη η κυριαρχία της πολιτικής βούλησης για τα θέματα στρατηγικής άμυνας και πολιτικής κατεύθυνσης, ακόμη και για τα οικονομικά και τη διαχείριση του ανθρώπινου δυναμικού στις Ένοπλες Δυνάμεις. ΧΑΣΜΑ Η γεφύρωση του χάσματος μετά τη μεταπολίτευση μάλλον δεν έχει επιτευχθεί και το χειρότερο υπάρχει δισταγμός για την επίλυση θεμάτων που αγγίζουν θέματα λειτουργίας του πολιτεύματος. Στις περισσότερες κοινωνίες η σχέση μεταξύ ισχύος των στρατιωτικών, επαγγελματισμού και ιδεολογίας αποκτά, με την κατάλληλη εκπαίδευση και τους ελέγχους που επιβάλλονται, μια ισορροπία που επιτρέπει να λειτουργούν αρμονικά οι θεσμοί, να υπάρχει πολιτικός έλεγχος αλλά και να υπάρχει δυνατότητα αποτελεσματικής στρατιωτικής αντιμετώπισης καθορισμένων απειλών και κινδύνων. Όταν δεν επικρατεί μιλιταριστική ιδεολογία, όπως γίνεται συνήθως στις φιλελεύθερες κοινοβουλευτικές δημοκρατίες, οι στρατιωτικοί αποκτούν πολιτική δύναμη μόνο με την απεμπόληση μέρους της κυριαρχίας τους και την προσαρμογή στις αρχές που επικρατούν στην κοινωνία. Ειδάλλως, η επιμονή τους σε αρχές που δεν ευνοούν τον πλουραλισμό τους περιθωριοποιεί και τους αποξενώνει. Η απομόνωση αυτή αν παραταθεί δημιουργεί φαινόμενα «νησίδας» και πιθανόν πόλωσης με την υπόλοιπη κοινωνία Στην Ελλάδα το πρώτο χρόνο της δικτατορίας (1967-68) το 1/6 των αξιωματικών αποτάχθηκε ή συνταξιοδοτήθηκε, ενώ ως το 1972 αποστρατεύθηκαν περίπου 3.000 αξιωματικοί. Όσοι δεν οδηγήθηκαν σε βίαιη συνταξιοδότηση επωφελήθηκαν από τους υψηλότερους μισθούς, δάνεια για σπίτια, προοπτικές προαγωγών και φυσικά δεν είχαν καμία διάθεση να παραδώσουν την εξουσία. ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ Ο προϋπολογισμός του υπουργείου Άμυνας και του αντίστοιχου Δημόσιας Τάξης αυξήθηκε κατά 40%! Όμως, λίγα εξοπλιστικά προγράμματα υλοποιήθηκαν, ενώ το μεγαλύτερο μέρος των δαπανών κατασπαταλούνταν σε προπαγάνδα, σκοπούς εσωτερικής «τάξης» και υπερβολικά λειτουργικά έξοδα. Μετά τη μεταπολίτευση και την ήττα στην Κύπρο, αυτό το κλίμα απλά «κουκουλώθηκε» μέσα σε ένα γενικότερο πλαίσιο συναίνεσης. Αντί να ανοίξει η εκπαίδευση και η ανταλλαγή απόψεων με την κοινωνία και πανεπιστημιακούς χώρους, έμεινε στάσιμη, σχολαστική, στο επίπεδο της αντιγραφής και της αμάθειας. Η αντιμετώπιση των θεμάτων Άμυνας από τα κόμματα, με μία αντίληψη διαχείρισης «από μακριά»,δημιούργησε την αντίληψη ότι γίνεται έργο «υπερκομματικό» πέρα από κάθε πολιτική. Η αντίληψη αυτή ευνόησε τις συντηρητικές αντιλήψεις και οδήγησε σε ακριβώς αντίθετο αποτέλεσμα Υποτάχθηκε το πατριωτικό καθήκον και η επιχειρησιακή απαίτηση στο κομματικό, το ρουσφετολογικό, το συντεχνιακό συμφέρον. Δυστυχώς, αντί να διορθωθούν οι στρεβλές πρακτικές του παρελθόντος συνεχίζουν να υπάρχουν αντιλήψεις ύπαρξης απειλών από βορρά, «ασύμμετρες απειλές», ανοργανωσιά και σπατάλη πόρων. Οι Ένοπλες Δυνάμεις έγιναν μετά τη μεταπολίτευση χώρος αποθήκευσης των πλέον σύγχρονων οπλικών συστημάτων, αλλά και των πλέον οπισθοδρομικών απόψεων, ακόμη και για θέματα στρατιωτικής τέχνης. Και σήμερα σαράντα και πλέον χρόνια οι Ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις εξακολουθούν να πληρώνουν τις αμαρτίες του παρελθόντος…. ΙΣΤΑΜΕ - Σχέση εμπιστοσύνης Στη μελέτη του ΙΣΤΑΜΕ για την Εθνική Άμυνα και Ασφάλεια-Συγχρονες Προκλήσεις και Προοπτικές (Σεπτέμβριος 2009) αναφέρεται: «Το πρόβλημα είναι, αφενός, με ποιο τρόπο οι Ένοπλες Δυνάμεις και οι στρατιωτικοί θα διατηρήσουν την απαιτούμενη ισχύ ώστε να έχουν την αποτελεσματικότητα που απαιτείται για την εξυπηρέτηση των αναγκών άμυνας και, αφετέρου, με ποιο τρόπο θα υπάρχει συνεχής πολιτικός έλεγχος και πολιτική κατεύθυνση τόσο στη στρατηγική των Ενόπλων Δυνάμεων όσο και στη διαμόρφωση των στρατιωτικών». Στην ίδια μελέτη τονίζεται ότι για την αποκατάσταση και οικοδόμηση μιας σχέσης εμπιστοσύνης του πολίτη με τις Ένοπλες Δυνάμεις θα πρέπει να ληφθούν οι παρακάτω κατευθύνσεις και πρωτοβουλίες: - Ο διχοτομημένος μηχανισμός λήψης αποφάσεων και ο χώρος μεταξύ πολιτικής και στρατιωτικής εξουσίας πρέπει να γεφυρωθεί. - Η απομόνωση του στρατιωτικού χώρου με ταυτόχρονη διείσδυση κέντρων παραεξουσίας (κομματικών, προσωπικών, εκκλησιαστικών και οικονομικών) θα πρέπει να αντικατασταθεί με τη δημιουργία δημοκρατικής και πατριωτικής αντίληψης. (ΗΜΕΡΗΣΙΑ)(ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΒΕΡΥΚΙΟΥ)