ΕΚΔΗΛΩΣΗ στο ΠΟΛΕΜΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ 2/5/2019: Nτοκιμαντέρ «Η Ανατολή Έδυσε» (BINTEO)

2 ΜΑΙΟΥ 2019 18.30 Αμφιθέατρο Ιωάννης Καποδίστριας ΠΟΛΕΜΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ

Με την ευκαιρία της συμπληρώσεως 100 ετών από την απόβαση των Ελληνικών στρατευμάτων στην Σμύρνη στις 2 ΜΑΙΟΥ 1919, το Ελληνικό Ίδρυμα Ιστορικών Μελετών ΙΔΙΣΜΕ παρουσιάζει το ντοκιμαντέρ «Η Ανατολή Έδυσε».

Το ΙΔΙΣΜΕ, με την υποστήριξη του Μορφωτικού Ιδρύματος της ΕΣΗΕΑ, ανέλαβε την έκδοση του Αρχείου του Μικρασιάτη δημοσιογράφου και πολεμικού ανταποκριτή Κώστα Μισαηλίδη (Νικομήδεια, 1883 – Αθήνα, 1955) καθώς και την υλοποίηση ιστορικού ντοκιμαντέρ βασισμένου στις ανταποκρίσεις του.

Η νέα αυτή έκδοση με τίτλο «Η Μικρασιατική Εκστρατεία του Κώστα Μισαηλίδη –Οι ανταποκρίσεις του από το Μέτωπο (1919-1922)» περιγράφει την πορεία του Ελληνικού Στρατού από 2 Μαΐου 1919 έως Σεπτεμβρίου 1922 στη Μικρά Ασία.

Η Ανατολή Έδυσε

Σενάριο – Σκηνοθεσία: Αλέξανδρος Παπαηλιού

Ιστορικός Σύμβουλος: Ειρήνη Σαρίογλου

Αφήγηση: Γιώργος Κέντρος

Μουσική: Γιάννης Βοργίας

Επίσημη συμμετοχή στο 21ο Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης.

ΕΙΣΟΔΟΣ ΕΛΕΥΘΕΡΗ Κράτηση θέσεων καθημερινά 09:00-16:00 στο 210-666 9131 ή στην διεύθυνση info@idisme.

Περισσότερα »

Νέο Σεμινάριο στο ΕΛΙΣΜΕ: «Διεθνή Θέματα» (ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΙΑΛΕΞΕΩΝ)

Ο κ. Γεώργιος Δουδούμης, Πρ. Οικονομικός Πρέσβης Συγγραφέας Μέλος ΔΣ, ΕΛΙΣΜΕ, συντονίζει το Σεμινάριο «Διεθνή Θέματα» κάθε Τετάρτη από 8/5 έως 26/6/2019 18:00-20:30, στο Ελληνικό Ινστιτούτο Στρατηγικών Μελετών, 28ης Οκτωβρίου (Πατησίων) 88 1ος όρ., 104 34 Αθήνα.

Δείτε το πρόγραμμα Διαλέξεων:

Περισσότερα »

Χριστουγεννιάτικες Ευχές No 2 (13 ΦΩΤΟ - BINTEO)

Ευχές Χριστουγέννων με την σειρά που μας έχουν αποσταλεί:

1) ΕΑΑΣ ΗΜΑΘΙΑΣ
2) ΕΝΩΣΗ ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ ΣΕΡΡΩΝ (Ε.Σ.ΠΕ.Ε.Σ.)
3) Σύλλογος Συζύγων Θανόντων ΑΞΙΑ
4) Πανελλήνια Ομοσπονδία Στρατιωτικών (Π.Ο.Σ.)
5) Σύνδεσμος Καταδρομέων & Ιερολοχιτών Μακεδονίας
6) Ελληνικό Ινστιτούτο Στρατηγικών Μελετών (ΕΛ.Ι.Σ.ΜΕ.)
7) ΕΠΛΣ Αττικής-Πειραιά και Νήσων (ΕΠΛΣΑΠΝ)
8) ΕΑΑΣ ΝΑΥΠΛΙΟΥ
9) ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ (ΠΑΣΠΑ) ΔΕΗ
10) Ινστιτούτο Στρατηγικών Μελετών Ελλάδος (Ι.Σ.Μ.Ε.)
11) Ανεξάρτητη Ένωση Αποστράτων Ενόπλων Δυνάμεων (ΑΝ.Ε.Α.Ε.Δ.)
12) Ένωσης Στρατιωτικών Περιφερειακής Ενότητας Φθιώτιδας (ΕΣΠΕΕΦ)
13) EAAΣ ΠΡΕΒΕΖΑΣ
14) ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΙΑΤΙΚΟ ΜΗΝΥΜΑ Ένωσης Στρατιωτικών Π.Ε. Ρόδου (ΕΣΠΕΕΡ)

Κάντε κλικ (χρησιμοποιείστε τα βελάκια του πληκτρολογίου για επόμενο ή προηγούμενο) στις παρακάτω φωτό για μεγέθυνση:

ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΙΑΤΙΚΟ ΜΗΝΥΜΑ Ένωσης Στρατιωτικών Π.Ε. Ρόδου (ΕΣΠΕΕΡ) 2017

Περισσότερα »

Διάλεξη στο Ι.Σ.Μ.Ε. την 7 Δεκ. 2017 με θέμα «Η Καταστροφή της Ελληνικής Πολιτιστικής Κληρονομιάς στη Συρία»

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ

Παρακαλούνται τα Μέλη και οι Φίλοι του Ινστιτούτου Στρατηγικών Μελετών της Ελλάδος να τιμήσουν με την παρουσία τους την Διάλεξη του Αντγου ε.α. Σεραφείμ Παπαποστόλου Επίτιμου Επιτελάρχη του Γ’ Σώματος Στρατού/NATO’s Rapid Deployable Corps - Greece με θέμα «Προστασία του Πολιτισμού στο πλαίσιο της Στρατιωτικής Διπλωματίας» (Η Καταστροφή της Ελληνικής Πολιτιστικής Κληρονομιάς στη Συρία) την 7η Δεκεμβρίου 2017, ημέρα Πέμπτη και ώρα 7 μ.μ. στο Σπυροπούλειο Πολιτιστικό Κέντρο του Δήμου Φιλοθέης-Ψυχικού (Λεωφόρος Κηφισίας και Αγίας Σοφίας 1, Ν. Ψυχικό 154 51, Στάση Σκαλάκια επί της Λεωφόρου.

Περισσότερα »

Ημερίδα για την Εφεδρεία στο Πολεμικό Μουσείο Αθηνών

Τη Δευτέρα 27 Νοεμβρίου 2017 και από ώρα 18:30, πραματοποιείται στο αμφιθέατρο του Πολεμικού Μουσείου Αθηνών (Ριζάρη 2 και Βασιλ. Σοφίας), Ημερίδα για την Εφεδρεία που συν-διοργανώνει ο Σύνδεσμος Επιτελών Σχολής Εθνικής Αμύνης (ΣΕΕΘΑ) και το Ελληνικό Ινστιτούτο Στρατηγικών Μελετών (ΕΛΙΣΜΕ) με θέμα: «Η Εφεδρεία ως πολλαπλασιαστής της Στρατιωτικής Ισχύος».

Κάντε κλικ (χρησιμοποιείστε τα βελάκια του πληκτρολογίου για επόμενο ή προηγούμενο) στις παρακάτω φωτό για μεγέθυνση:

Περισσότερα »

Διάλεξη στο Ι.Σ.Μ.Ε. την 9 Νοε. 2017 με θέμα «Ειρηνευτικές Αποστολές στο πλαίσιο της Στρατιωτικής Διπλωματίας»

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ

Παρακαλούνται τα Μέλη και οι Φίλοι του Ινστιτούτου Στρατηγικών Μελετών της Ελλάδος να τιμήσουν με την παρουσία τους την Διάλεξη του Ταξιάρχου ε.α. Κωνσταντίνου Αλέξη Πρώην Μέλος του ΟΗΕ (Αξιωματικού Επιχειρήσεων) στο Κουρδιστάν με θέμα «Ειρηνευτικές Αποστολές στο πλαίσιο της Στρατιωτικής Διπλωματίας» (Αποστολή του ΟΗΕ στο Β.ΙΡΑΚ – Κουρδιστάν) την 9η Νοεμβρίου 2017, ημέρα Πέμπτη και ώρα 7 μ.μ. στο Σπυροπούλειο Πολιτιστικό Κέντρο του Δήμου Φιλοθέης-Ψυχικού (Λεωφόρος Κηφισίας και Αγίας Σοφίας 1, Ν. Ψυχικό 154 51, Στάση Σκαλάκια επί της Λεωφόρου.

Περισσότερα »

Διάλεξη στο Ι.Σ.Μ.Ε. την 26η Οκτ. 17 με θέμα «Αναμνήσεις από το Έπος του 1940»

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ

Παρακαλούνται τα Μέλη και οι Φίλοι του Ινστιτούτου Στρατηγικών Μελετών της Ελλάδος να τιμήσουν με την παρουσία τους την Διάλεξη του κ. Δημητρίου Αηδόνη Συμπολίτη και Κατοίκου Φιλοθέης με θέμα «Αναμνήσεις από το Έπος του 1940» (Οι Συντελεστές της Ομοψυχίας των Ελλήνων) την 26η Οκτωβρίου 2017, ημέρα Πέμπτη και ώρα 7 μ.μ. στο Σπυροπούλειο Πολιτιστικό Κέντρο του Δήμου Φιλοθέης-Ψυχικού (Λεωφόρος Κηφισίας και Αγίας Σοφίας 1, Ν. Ψυχικό 154 51, Στάση Σκαλάκια επί της Λεωφόρου).

Περισσότερα »

Σεμινάριο ΕΛ.Ι.Σ.ΜΕ. περί των «Θαλασσίων Ζωνών Εθνικής Κυριαρχίας-Δικαιοδοσίας»

Επιμέλεια Παύλος Φωτίου, Δρ, Μέλος ΔΣ ΕΛΙΣΜΕ

Το Ελληνικό Ινστιτούτο Στρατηγικών Μελετών (ΕΛΙΣΜΕ), αποκρινόμενο στο αίτημα πολλών Μελών και Φίλων, διοργανώνει, τον Νοέμβριο, στα Γραφεία του: Νίκης 11, 4ος όροφος, Σύνταγμα, για πρώτη φορά στην Ελλάδα, «Σεμινάριο» για το Θέμα που αποτελεί ένα από τα πλέον συζητημένα, φλέγοντα και για πάρα πολλά χρόνια σοβαρό, και μέχρι σήμερα δυσεπίλυτο σε πολλές πτυχές του, «εθνικό ζήτημα».

Η Δομή του Σεμιναρίου περιλαμβάνει οκτώ (8) Μονοθεματικές Διαλέξεις των τριών (3) ωρών εκάστη, δηλαδή Σεμινάριο συνολικής διάρκειας 24 ώρες, με έναρξη την Τετάρτη 1η Νοεμβρίου και πέρας την Τετάρτη 29η Νοεμβρίου 2017.

Πρόγραμμα του ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ - Θέματα που θα αναλυθούν ΕΔΩ

Περισσότερα »

Διάλεξη στο Ι.Σ.Μ.Ε. την 12η Οκτ. 17 με θέμα «Το νέο Πολυπολικό Διεθνές Σύστημα και ο Ρόλος της Ελλάδος»

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ

Παρακαλούνται τα Μέλη και οι Φίλοι του Ινστιτούτου Στρατηγικών Μελετών της Ελλάδος να τιμήσουν με την παρουσία τους την Διάλεξη του Δρ. Κωνσταντίνου Γρίβα Αναπληρωτού Καθηγητού Γεωπολιτικής στη ΣΣΕ με θέμα «Το νέο Πολυπολικό Διεθνές Σύστημα και ο Ρόλος της Ελλάδος» την 12η Οκτωβρίου 2017, ημέρα Πέμπτη και ώρα 7 μ.μ. στο Σπυροπούλειο Πολιτιστικό Κέντρο του Δήμου Φιλοθέης-Ψυχικού (Λεωφόρος Κηφισίας και Αγίας Σοφίας 1, Ν. Ψυχικό 154 51, Στάση Σκαλάκια επί της Λεωφόρου).

Περισσότερα »

Διάλεξη στο Ι.Σ.Μ.Ε. την 28η Σεπ. 17 με θέμα «Δέκα χρόνια γυναίκες πιλότοι στην Ελληνική Πολεμική Αεροπορία»

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ

Παρακαλούνται τα Μέλη και οι Φίλοι του Ινστιτούτου Στρατηγικών Μελετών της Ελλάδος να τιμήσουν με την παρουσία τους την Διάλεξη της Χαρίκλειας Α. Τζογάνη Διδάσκουσας Στρατιωτικής Κοινωνιολογίας, ΕΕΔΙΠ Ι - ΣΧΟΛΗ ΙΚΑΡΩΝ με θέμα «Δέκα χρόνια γυναίκες πιλότοι στην Ελληνική Πολεμική Αεροπορία» την 28η Σεπτεμβρίου 2017, ημέρα Πέμπτη και ώρα 7 μ.μ. στο Σπυροπούλειο Πολιτιστικό Κέντρο του Δήμου Φιλοθέης-Ψυχικού (Λεωφόρος Κηφισίας και Αγίας Σοφίας 1, Ν. Ψυχικό 154 51, Στάση Σκαλάκια επί της Λεωφόρου).

Περισσότερα »

Πρόσκληση σε ομιλία ΕΛΙΣΜΕ:«Ελληνο-Τουρκικά και Ανατολική Μεσόγειος! Κάτι αλλάζει στην περιοχή!»

Επιμέλεια Αναστάσιος Μπασαράς, Αντιπρόεδρος ΕΛΙΣΜΕ

Προσκαλούμε τα μέλη και τους φίλους μας στην ομιλία του: Καθηγητού Παντείου Πανεπιστημίου Άγγελου Συρίγου με θέμα «Ελληνοτουρκικά και Ανατολική Μεσόγειος Κάτι αλλάζει στην περιοχή» την Πέμπτη 16 Μαρτ'ιου, 12:00 Νίκης 11 - Αθήνα, 4ος όροφος

κλικ στην παρακάτω φωτό για μεγέθυνση:

Περισσότερα »

Εαρινό Σεμινάριο ΕΛ.Ι.Σ.ΜΕ. 16/3/2017-18/5/2017: Διεθνείς Εξελίξεις-Εθνικοί Προβληματισμοί

Επιμέλεια Μαίρη Τσαούση - Αναστάσιος Μπασαράς, Αντιπρόεδρος ΕΛΙΣΜΕ

Μετά την απόλυτα θετική ανταπόκριση στο σεμινάριο που διοργάνωσε το ΕΛΙΣΜΕ το 2016 με θέματα Στρατηγικής και Άμυνας, το Ελληνικό Ινστιτούτο Στρατηγικών Μελετών διοργανώνει Σεμινάριο περί Διεθνών Εξελίξεων Εθνικών Προβληματισμών στα γραφεία του (Νίκης 11, 4ος Όροφος, Σύνταγμα), διάρκειας 25 ωρών, κάθε Πέμπτη 18.00 – 20.30, από 16 Μαρτίου, έως και την Πέμπτη 18 Μαϊου 2017.

Τα επί μέρους αντικείμενα του Σεμιναρίου, είναι τα ακόλουθα:

(elisme.gr)

Περισσότερα »

Κέρδισε ή έχασε η Τουρκία από την εμπλοκή της στον πόλεμο στη Συρία;

Του Ανδρέα Ματζάκου*

Από το 2011 που ξέσπασε η κρίση στην Συρία, η Τουρκία συμπλέοντας με την θέση των ΗΠΑ και της Ευρωπαϊκής Ενώσεως, τάχθηκε υπέρ της απομακρύνσεως του Ασαντ από την εξουσία, προκειμένου να εξομαλυνθεί η κατάσταση στη χώρα. Μάλιστα διέθεσε κεφάλαια, εξοπλισμό, το έδαφος και εγκαταστάσεις της για εκπαίδευση και στέγαση των αντιφρονούντων του Ελευθέρου Συριακού Στρατού (Free Syrian Army - FSA).

Στην πορεία της εξεγέρσεως όμως, ο φόβος της Τουρκίας για δημιουργία ανεξαρτήτου κουρδικού κράτους στην βόρειο Συρία, άρχισε να επαληθεύεται, όταν οι Κουρδικές Δυνάμεις Προστασίας του Λαού στη Συρία, γνωστές ως YPG (Από τα αρχικά στα κουρδικά των People’s Protection Units) που πολεμούν εντός των SDF (Syrian Democratic Forces, Μείγμα Κουρδικών και Αραβικών Δυνάμεων που διαβιούν στις κουρδικές περιοχές της Συρίας), πέρασαν δυτικά του Ευφράτη ποταμού. (Βλέπε Χάρτη 1- Το τμήμα εδάφους εντός της κόκκινης γραμμής, αμέσως δυτικά του Ευφράτη).

Έτσι την 24η Αυγούστου του 2016, άρχισε η επιχείρηση "Ασπίδα του Ευφράτη" με δυνάμεις του FSA και των τουρκικών ενόπλων δυνάμεων εντός της Συρίας προκειμένου να απελευθερώσουν κατ’ αρχάς την πόλη Jarabulus που ευρίσκεται πολύ κοντά στα σύνορα της με την Συρία και η οποία κατείχετο από δυνάμεις του Ισλαμικού Κράτους (ΙΚ) (Βλέπε Χάρτη 1- Αντικειμενικός Σκοπός 1).

Μετά την κατάληψη της Jarabulus, οι τουρκικές δυνάμεις ανέλαβαν ηγετικό ρόλο και συνέχισαν προς Al-Bab (Βλέπε Χάρτη 1- Αντικειμενικός Σκοπός 2), ώστε να δημιουργήσουν μια ζώνη μήκους 90 και βάθους 15 περίπου χλμ, μεταξύ της Azaz και της Jarabulus (Βλέπε Χάρτη 2) Και ενώ η Jarabulus είχε εκκαθαριστεί από τους αντάρτες του ΙΚ μέχρι 19 Σεπτεμβρίου, για την κατάληψη της Al-Bab οι τουρκικές δυνάμεις πολεμούν πάνω από 120 ημέρες, ενώ έχουν χάσει 11 άρματα μάχης και 70 άνδρες.

Το ερώτημα που τίθεται λοιπόν είναι, κέρδισε ή έχασε μέχρι τώρα η Τουρκία με την άμεση εμπλοκή της στον πόλεμο με την στρατιωτική της ισχύ; Θα ήταν καλύτερα αν συνέχιζε να υποστηρίζει εμμέσως τους αντιφρονούντες όπως έκανε μέχρι πριν την εμπλοκή της;

Η θέση του άρθρου είναι ότι μέχρι τώρα η Τουρκία αποκομίζει οφέλη, που δεν θα μπορούσε να είχε αποκομίσει μένοντας εντός των συνόρων της. Στο άρθρο θα ερευνηθούν ποια είναι αυτά τα κέρδη, δηλαδή κατά πόσον είναι επιτυχής ο συνδυασμός στόχων και μέσων κατά την εφαρμογή της Εθνικής της Στρατηγικής[1] της Τουρκίας. Για την οικονομία του άρθρου, θα εξεταστούν μόνο ο πολιτικός σκοπός του πολέμου, δηλαδή η βάση κάθε Στρατηγικής και η Στρατιωτική Στρατηγική για την επίτευξη του. Επίσης, θα αναφερθεί εν συντομία η εξέλιξη της επιχειρήσεως από 24 Αυγούστου του 2016 και μέχρι σήμερα και, το άρθρο θα κλείσει με επίλογο.

Πολιτικός σκοπός του πολέμου για την Τουρκία

Ο κ. Ερντογκάν είχε πάντοτε κατά νουν τον κίνδυνο να βρεθεί η Τουρκία με ανεξάρτητο κουρδικό κράτος στα νώτα της. Αυτός ήταν και ο λόγος που είχε εξασφαλίσει από τον Οκτώβριο του 2014, την εξουσιοδότηση της τουρκικής εθνοσυνελεύσεως για ανάπτυξη στρατευμάτων στο Ιράκ ή την Συρία, εάν αυτό κρινόταν αναγκαίο. Όμως το 2014, σύσσωμη η τότε στρατιωτική ηγεσία των ενόπλων δυνάμεων, δεν ήθελε ούτε να ακούσει για εμπλοκή στον πόλεμο της Συρίας και αντιδρούσε σ’ ένα τέτοιο ενδεχόμενο. Ο κ. Ερντογκάν, από τον Ιούνιο του 2015 είχε διακηρύξει, ότι "η Τουρκία ουδέποτε θα επέτρεπε την δημιουργία ενός ανεξαρτήτου κράτους στα σύνορα της με την Συρία".

Με την έναρξη της επιχειρήσεως ‘’Ασπίδα του Ευφράτη’’, ο Υπουργός Εξωτερικών της Τουρκίας κ. Τσαβούσογλου, στις 24 Αυγούστου 2016, δήλωνε σε συνέντευξη Τύπου:

"Σκοπός μας είναι να καθαρίσουμε τον Daesh (Ισλαμικό Κράτος) από τα σύνορα μας. Αλλά και οι δυνάμεις του YPG που πολεμούν στις τάξεις των SDF, πρέπει να αποσυρθούν ανατολικά του Ευφράτη. Αλλιώς η Τουρκία θα κάνει ότι είναι αναγκαίο".

Στις 19 Σεπτεμβρίου 2016 που ολοκληρώθηκε η κατάληψη της Jarabulus, ο κ. Ερντογκάν ανακοίνωνε πως:

"Οι αντιφρονούντες του FSA θα προελάσουν τώρα προς Al-Bab προκειμένου να εκκαθαριστεί μια ζώνη 9.000 τετραγωνικών χιλιομέτρων".

Προκύπτει λοιπόν πως οι στόχοι της Εθνικής Στρατηγικής της Τουρκίας στην Συρία είναι:

- Η δημιουργία μιας "Ζώνης Ασφαλείας" με την εκδίωξη ανταρτών του ΙΚ και μαχητών του YPG, προκειμένου να μην είναι δυνατή η συνένωση των κουρδικών καντονιών του Αφρίν και του Κομπάνι. (Βλέπε Χάρτη 2)

- Η απαγόρευση δημιουργίας ανεξαρτήτου κουρδικού κράτους στα σύνορα της με την Συρία, ώστε να μην έχει το ΡΚΚ την δυνατότητα να επικοινωνεί απ’ ευθείας με τους Κούρδους της Συρίας.

- Η εκδίωξη ανταρτών του ΙΚ από τις συριακές πόλεις που ευρίσκονται εντός αυτής της Ζώνης, Jarabulus, Al-Bab και Manbij.

Εξέλιξη Επιχειρήσεως

Η επιχείρηση άρχισε στις 4 τα ξημερώματα της 24ης Αυγούστου 2016, με προπαρασκευή πυροβολικού και προσβολή επιγείων στόχων από την τουρκική αεροπορία. Στις 6 το πρωί άρχισαν οι χερσαίες επιχειρήσεις με δύναμη 1.500 μαχητών του FSA και την λογιστική υποστήριξη και υποστήριξη δια πυρών του τουρκικού στρατού. Άρματα μάχης και μηχανοκίνητα τμήματα του τουρκικού στρατού εισέβαλαν στην Συρία την επομένη, 25 Αυγούστου.

Η Jarabulus που στην ουσία είχε εγκαταληφθεί από το ΙΚ, κατελήφθη εντός ολίγων εβδομάδων. Η επιχείρηση συνεχίστηκε προς κατάληψη της Al-Bab (Βλέπε Χάρτη- Αντικειμενικός Σκοπός 2), με δυνάμεις του FSA που ενισχύθηκαν με άλλους 3.500 μαχητές, ένα μηχανοκίνητο τάγμα πεζικού και μια επιλαρχία αρμάτων Μ60Α3 ενισχυμένη και με άρματα LEO2A4, του τουρκικού στρατού. Η Al-Bab, με ένα κλασσικό στρατιωτικό σχέδιο για κατάληψη κατοικημένου τόπου, προσεγγίστηκε από δύση, βορρά και ανατολή, ενώ η περίσφιξη της ξεκίνησε από το δυτικό της τμήμα που είναι σε υψόμετρο 300-500 μέτρων.

Μέχρι την στιγμή που γράφονται αυτές οι γραμμές, έχει ελευθερωθεί το μεγαλύτερο τμήμα της. (Κάποιες τουρκικές εφημερίδες έγραψαν ότι στις 23 Φεβρουαρίου κατελήφθη πλήρως από τον τουρκικό στρατό).

Οι επόμενες κινήσεις στο πλαίσιο της επιχειρήσεως, θα είναι η συμμετοχή του τουρκικού στρατού στην κατάληψη της πρωτεύουσας του ΙΚ Raqqa, όπως ανακοίνωσε ο ΥΠΕΞ της κ. Τσαβούσογλου στις 2 Φεβρουαρίου, (Βλέπε Χάρτη 2- Αντικειμενικός Σκοπός 3) και η εκδίωξη του YPG από την Manbij. (Βλέπε Χάρτη 2- Αντικειμενικός Σκοπός 4, με κόκκινο χρώμα).

Κέρδη σε επίπεδο Εθνικής Στρατηγικής

Σε διεθνές επίπεδο, λόγω της εμπλοκής της στη Συρία, η Τουρκία:

- Βρέθηκε στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων για την διευθέτηση της κρίσεως που έλαβαν χώρα από 24 έως 26 Ιανουαρίου τρέχοντος έτους στην Αστάνα του Καζκστάν. Η συνάντηση στο Καζακστάν είχε κανονιστεί από την Ρωσία και το Ιράν και έγινε χωρίς την παρουσία των ΗΠΑ. Χωρίς στρατιωτική εμπλοκή, δεν θα συμμετείχε στις συνομιλίες και, φυσικά δεν θα μπορούσε να εκφέρει γνώμη για την τύχη των Κούρδων της Συρίας. Μάλιστα συμμετέχει και στις νέες συνομιλίες που ξεκίνησαν στις 23 Φεβρουαρίου στην Γενεύη, υπό την αιγίδα του ΟΗΕ πλέον.

- Εδραίωσε την θέση της ως περιφερειακής δυνάμεως, η οποία δρα σε συνεννόηση με τις ΗΠΑ και την Ρωσία. Την τουρκική επιχείρηση εντός συριακού εδάφους, κάλυψε από αέρος, σε κάποιες περιπτώσεις, η αμερικανική αεροπορία, ενώ δεν εκφράστηκε αντίρρηση από ρωσικής πλευράς.

- Έδειξε στην διεθνή κοινότητα ότι πράγματι πολεμά κατά του ΙΚ και των ακραίων τζιχαντιστών.

Σε εθνικό επίπεδο, ο Ερντογκάν εδραίωσε την θέση του ως ο απόλυτος κυρίαρχος και στις Ένοπλες Δυνάμεις, αφού:

- Παρά του ότι η επιχείρηση άρχισε λίγες ημέρες μόνον μετά το πραξικόπημα της 15ης Ιουλίου, οι ένοπλες δυνάμεις της Τουρκίας φάνηκαν αξιόμαχες και έτοιμες χωρίς να έχουν επηρεαστεί από τις διώξεις στελεχών που επακολούθησαν.

- Η νέα ηγεσία τους, όχι μόνον δεν έφερε αντίρρηση σε επιχείρηση εκτός Τουρκίας, αλλά την σχεδίασε και την εκτέλεσε.

- Η απελευθέρωση δυο συριακών πόλεων από το ΙΚ, με την βοήθεια του τουρκικού στρατού, θα ενισχύσει την θέση του εν όψει του δημοψηφίσματος της 16ης Απριλίου, για την μετατροπή του πολιτεύματος σε προεδρική δημοκρατία.

Κέρδη σε Επίπεδο Στρατιωτικής Στρατηγικής

Μόνο με την χρήση στρατιωτικής δυνάμεως θα ήταν δυνατή η δημιουργία "Ζώνης Ασφαλείας" μεταξύ των καντονίων του Αφρίν και του Κομπάνι, ώστε να αποτραπεί η συνένωση όλων των κουρδικών καντονιών στα νώτα της και η de facto δημιουργία ανεξαρτήτου κουρδικού κράτους. Η δημιουργία τέτοιας ζώνης είχε επιχειρηθεί και δια της διπλωματικής οδού το 2015 από τον κ. Νταβούτογλου, αλλά είχε αποτύχει.

Η επιχείρηση "Ασπίδα του Ευφράτη" συμβάλλει στην αποκατάσταση του κύρους των ενόπλων δυνάμεων που είχε πληγεί από την εμπλοκή μέρους αυτών στο πραξικόπημα, στο εσωτερικό της Τουρκίας.

Η συνεργασία σε στρατιωτικό επίπεδο και μάλιστα στο πεδίο της μάχης με τον FSA, δείχνει στους σουνίτες Μουσουλμάνους, ότι η Τουρκία είναι ένας αξιόπιστος υποστηρικτής τους.

Επίλογος

Ο κ. Ερντογκάν, όταν είδε ότι δια της διπλωματικής οδού δεν επετύγχανε τους στόχους της εξωτερικής του πολιτικής, αποφάσισε να χρησιμοποιήσει την στρατιωτική ισχύ της χώρας του. Έτσι παρουσιάζεται η Τουρκία στη διεθνή κοινότητα ως μια περιφερειακή δύναμη η οποία χρησιμοποιεί ακόμη και την στρατιωτική της ισχύ για την επίτευξη των στόχων της. Αν δε καταφέρει μετά την απελευθέρωση από το ΙΚ των Jarabulus, Al-Bab και της Raqqa στο εγγύς μέλλον, θα καταδείξει σε όλους τους μουσουλμάνους Σουνίτες, ότι η Τουρκία είναι η δύναμη εκείνη στην οποία μπορούν να βασίζονται για την προστασία τους, από ακραία στοιχεία.

Όμως δεν έχει τίποτα κριθεί οριστικά, καθόσον:

- Οι δυνάμεις του Ασαντ προσεγγίζουν στην Al-Bab από τον νότο και κάποια στιγμή θα συναντηθούν με τις τουρκικές.

- Δεν έχει επιτευχθεί συμφωνία μεταξύ ΗΠΑ και Τουρκίας για το μείγμα των δυνάμεων που θα συμμετέχουν στην απελευθέρωση της Raqqa. Οι Αμερικανοί θέλουν τους Κούρδους του YPG να συμμετέχουν στις δυνάμεις, οι δε Τούρκοι όχι.

- Η Manbij κατέχεται από δυνάμεις του YPG οι οποίες δεν έχουν σκοπό να εγκαταλείψουν την πόλη στα χέρια των τουρκικών δυνάμεων, χωρίς μάχη.

Συνεπώς τα κέρδη της Τουρκίας είναι προσωρινά, η δε Στρατηγική της για να χαρακτηριστεί επιτυχής, θα χρειαστεί έναν συνδυασμό παραγόντων, πολλοί εκ των οποίων δεν εξαρτώνται από τις ικανότητες και τα μέσα της Τουρκίας.

[1] Για το παρόν άρθρο, υιοθετείται η υποδιαίρεση της συνολικής Στρατηγικής ενός κράτους, στις ακόλουθες κατηγορίες, όπως τις ορίζει ο καθηγητής Terry Deibel, στο βιβλίο του για την Στρατηγική της Εξωτερικής Πολιτικής: Εθνική Στρατηγική, Στρατηγική Εξωτερικής Πολιτικής, Εθνική Στρατηγική Ασφαλείας, Υψηλή Στρατηγική και Στρατιωτική Στρατηγική. Terry Deibel, ‘’Foreign Affairs Strategy’’, Cambridge University Press, 2010.

* Ο Ανδρέας Ματζάκος είναι απόστρατος αξιωματικός του Στρατού Ξηράς, κάτοχος μεταπτυχιακού στις Διεθνείς Σχέσεις και Στρατηγικές Σπουδές. Είναι δόκιμος ερευνητής στον Τομέα Αμυντικών Θεμάτων του Ινστιτούτου Διεθνών Σχέσεων του Παντείου Πανεπιστημίου και μέλος του ΕΛΙΣΜΕ.

LIBERAL.GR

Περισσότερα »

ΤΟ ΝΑΤΟ ΕΤΟΙΜΑΖΕΤΑΙ (ΚΑΙ) ΓΙΑ ΥΒΡΙΔΙΚΟ ΠΟΛΕΜΟ!

• Το συμπεράσματα και οι τρόποι αντίδρασης της συμμαχίας, πού στέκονται ΗΠΑ - Ρωσία.

• Η σύγκρουση Ισραήλ - Χεζμπολάχ στον Λίβανο το 2006 «εγκαινίασε» την εποχή των υβριδικών πολέμων.

ΤΟΥ ΓΙΑΝΝΗ ΣΥΜΕΩΝΙΔΗ

Οι υβριδικοί πόλεμοι -σε απλά ελληνικά, η συνύπαρξη χαρακτηριστικών συμβατικού και μη συμβα­τικού πολέμου- είναι τόσο πρόσφατοι όσο και η Επανάσταση του 1821! Ο ανταρτοπόλεμος των Ελλήνων αγωνιστών εναντίον του οργανωμένου οθωμανικού στρατού και η εναλλαγή του με τακτικές μάχες, οι παραστρατιωτικού τύπου οργανώσεις και των δύο πλευρών αλλά και οι σφαγές αμάχων αποτελούν χαρακτηριστικά αναγνώρισης ενός τέτοιου είδους πολέμου.

Οι ειδικοί συμπεριλαμβάνουν σε αυτόν συμβατικές και μη επιχειρήσεις, σύμμετρες και ασύμμετρες ικανότητες, συνδυαστική εφαρ­μογή κλασικών πολεμικών ενερ­γειών με τρομοκρατικές δράσεις, προπαγάνδα και πληροφορικές επιχειρήσεις, ψυχολογικό πόλεμο, οικονομικές και πολιτικές πιέσεις, επιδείξεις και προβολή ισχύος, και όχι μόνο.

Ο πρόεδρος της Ρωσίας, Βλαντιμίρ Πούτιν, η Χεζμπολάχ στον Λίβανο, καθώς και ο ηγέτης του Ισλαμικού Κράτους, Αμπού Μπακρ αλ Μπαγκντάντι, παρουσιάζονται ως οι πλέον αριστοτέχνες χειριστές των υβριδικών πολέμων του καιρού μας. Από την άλλη πλευρά, οι ΗΠΑ και οι σύμμαχοί τους στο ΝΑΤΟ προετοιμάζονται για την αντιμετώπιση των υβριδικών απειλών. Με την πολύτιμη συνδρομή του υποστράτηγου ε.α. και διευθυντή Μελετών του Ελληνικού Ινστιτούτου Στρατηγικών Μελετών (ΕΛΙΣΜΕ), Ιπποκράτη Δασκαλάκη, παρουσιάζουμε τα συμπεράσματα στα οποία έχει καταλήξει η Βορειο-ατλαντική Συμμαχία, καθώς και τους τρόπους αντίδρασής της:

• Το κέντρο βάρους στις υβριδικές συγκρούσεις είναι ο πληθυσμός.

• Η πολύπλευρη πίεση στοχεύει και στη δυνατότητα λήψης αποφάσεων από την ηγεσία της χώρας των που τελεί υπό επίθεση.

• Χρησιμοποιούνται καλυμμένες ενέργειες ώστε να μην είναι δυνα­τόν να στοιχειοθετηθούν κατηγορίες κατά του επεμβαίνοντος.

• Συμβατικά στρατιωτικά μέτρα δεν επαρκούν για την αντιμετώπιση παρόμοιων κρίσεων, ενίοτε, μάλιστα, η μορφή της απειλής είναι μη αντιμετωπίσιμη με συμβατικές στρατιωτικές μεθόδους.

• Μόνη της η ικανότητα άμεσης στρατιωτικής απάντησης, καίτοι αναγκαία, δεν επαρκεί.

• Στρατιωτικές στρατηγικές λογικής μαζικών αντιποίνων είναι απολύτως ακατάλληλες.

• Ο έγκαιρος εντοπισμός και η διάγνωση των ενδείξεων πρόκλησης συνθηκών ανωμαλίας αποτελούν σημαντικότατους παράγοντες πρόληψης.

• Αντιμετώπιση υβριδικών συγκρούσεων στα τελικά στάδια εκδήλωσής τους θεωρείται αναποτελεσματική.

• Σε προβληματικά κράτη είναι αναγκαία η έγκαιρη και αποτελεσματική εφαρμογή της αποκαλούμενης «ανασυγκρότησης του τομέα της ασφάλειας», με ενίσχυση των θεσμών, των δημοκρατικών διαδικασιών, της διαφάνειας, του κράτους και του νόμου.

• Σημαντική κρίνεται η αντιμετώπιση των ανισοτήτων και η αποφυγή περιθωριοποίησης τμημάτων του πληθυσμού.

• Αποφυγή υπερβολικών αντι­δράσεων και αυτοσυγκράτηση με παράλληλη επίδειξη αποφασιστι­κότητας.

• Εστίαση στον πληροφορικό πό­λεμο, στις ψυχολογικές επιχειρή­σεις, στην κυβερνοάμυνα και στην ομαλή λειτουργία των υποδομών.

• Ξεκάθαρη και πολύπλευρη στήρι­ξη του προσβαλλόμενου κράτους.

Τα παραδείγματα Ουκρανίας και Οσετίας

«Η πολύπλευρη απειλή των "υβριδικών συγκρούσεων" αντιμετωπίζε­ται με έμφαση στα μη στρατιωτικά μέτρα και στην πρόληψη. Βεβαίως, οι διαπιστώσεις του ΝΑΤΟ και οι προτεινόμενες αντιδράσεις του στη­ρίχτηκαν κυρίως στην περίπτωση της Ουκρανίας, όπου η χρήση συμ­βατικής στρατιωτικής βίας ήταν σχετικά περιορισμένη και χωρίς να λάβει τη μορφή της ανοιχτής συμβα­τικής αντιπαράθεσης. Είναι δυνατή όμως η διεξαγωγή ενός πολέμου πλήρους φάσματος, κατά τον οποίο η χρήση των μη συμβατικών στρα­τιωτικών συγκρούσεων θα αποτελεί απλώς υποβοήθηση των συντριπτικών συμβατικών πληγμάτων. Η περί­πτωση της Νότιας Οσετίας, μάλιστα, το 2008 απέδειξε πόσο γρήγορα μια χαμηλής έντασης ''ύβριδική σύ­γκρουση'' μετατρέπεται σε πλήρους φάσματος στρατιωτική εισβολή», παρατηρεί ο κ. Δασκαλάκης.

«Πρότυπο» ο Λίβανος

Η πρώτη ευρέως γνωστή αναφορά σε υβριδικό πόλεμο παραπέμπει στη σύγκρουση του Ισραήλ με τη Χεζμπολάχ στον Λίβανο το 2006, η οποία χαρακτηρίστηκε από τις συμβατικού τύπου εχθροπραξίες μεσαίας κλίμακας, σε συνδυασμό με στοιχεία ανταρτοπόλεμου μεταξύ μιας κρατικής οντότητας(Ισραήλ) και μιας βαρέως εξοπλισμένης και πολλαπλώς υποστηριζόμενης από το Ιράν και τη Συρία παραστρατιωτικής οργάνωσης (Χεζμπολάχ), με ουσιαστική εδαφική κυριαρχία και στοιχεία κρατικής υπόστασης στον χώρο ενός ανεξάρτητου κράτους (Λίβανος). Ταυτοχρόνως, αμφότεροι οι αντίπαλοι δραστηριοποιήθηκαν στον πληροφορικό πόλεμο και σε κυβερνοεπιθέσεις χαμηλής κλίμακας, στοχεύοντας τις βασικές υποδομές και τα επικοινωνιακά συστήματα του αντιπάλου. Ο υβριδικός πόλεμος ενδέχεται, εξάλλου, να συμπεριλάβει επίσης χρήση (ή απειλή χρήσης) πυρηνικών, βιολογικών και χημικών όπλων.

Προσπάθεια προσδιορισμού του υβριδικού πολέμου επιχειρείται συνοπτικά στην έκθεση (2010) του Γραφείου Λογοδοσίας (Accountability Office - USGAO) - της κυβέρνησης των ΗΠΑ, οριζόμενος ως η σύνθεση συμβατικών και μη πολεμικών μεθόδων σε όλο το φάσμα της σύγκρουσης. Σημειώνεται, πάντως, ευκρινώς ότι το αμερικανικό υπουργείο Άμυνας δεν αναγνωρίζει επισήμως τον όρο «υβριδικοί πόλεμοι» ούτε διαθέτει σχέδια για την αντιμετώπισή τους, απλούστατα επειδή δεν τους θεωρεί νέα μορφή πολέμου. Απλώς παραδέχεται ότι η χρήση του όρου καταδεικνύει την ολοένα αυξανόμενη πολυπλοκότητα των μελλοντικών απειλών και συγκρούσεων.

Το ίδιο φαίνεται να ισχύει και για τη Μόσχα, αν και ο αρχηγός του Γενικού Επιτελείου Στρατού της Ρωσίας, στρατηγός Βαλερί Γερασίμοφ, περιγράφει πολύ εμφαντικά τα χαρακτηριστικό της νέας γενιάς πολέμων, ορισμένα από τα οποία διακρίνονται, άλλωστε, στην περίπτωση της ουκρανικής κρίσης: στρατιωτική κινητοποίηση από τον καιρό της ειρήνης, συγκρούσεις από απόσταση με χρήση ειδικών μονάδων και όπλων, εξουδετέρωση εχθρικής στρατιωτικής και οικο­νομικής ισχύος με χτυπήματα ακρί­βειας σε καίριες εγκαταστάσεις, μαζική χρήση όπλων ακρίβειας, ειδικών δυνάμεων, ρομποτικών συστημάτων και όπλων υψηλής τεχνολογίας, χρήση οπλισμένων πολιτών, ταυτόχρονα πλήγματα σε όλη την εχθρική επικράτεια σε ξηρά, θάλασσα και αέρα, πληρο­φορικές επιχειρήσεις, ασύμμετρες προσβολές, καθώς και ενάσκηση πλήρους διοίκησης και ελέγχου στο σύνολο των μονάδων στο ενο­ποιημένο θέατρο επιχειρήσεων.

«ΠΟΛΥ ΠΙΘΑΝΟΣ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ»

Πόσο πιθανός είναι όμως ένας υβριδικός πόλεμος στην Ελλάδα; Κατά τον Ιπποκράτη Δασκαλάκη, ένα τέτοιο σενάριο μόνο εκτός πραγματικότητας δεν είναι -αντιθέτως, το αξιολογεί ως πολύ πιθανό!- από τη στιγμή που η Τουρκία διαθέτει τα αναγκαία μέσα και την ικανότη­τα για την ενορχήστρωση μιας «πλήρους φάσματος» προσβολής. «Το παρελθόν έχει αποδείξει ότι η γειτονική χώρα διαθέτει την υπομονή για να αδράξει την κατάλληλη ευκαιρία. Οι πρόσφατες ρωσικές ενέργειες σε Οσετία και Ουκρανία σίγουρα έχουν αποτελέσει πηγή σχεδιασμού, τεχνογνωσίας και προετοιμασίας για την Τουρκία. Το ερώτημα είναι αν υπάρχει και από την πλευρά μας η αντίστοιχη προσοχή και προετοιμασία ή αν απλώς καταναλώνουμε την ενεργητικότητά μας στις προσπάθειες επαναδιαπραγμάτευσης με τους πιστωτές και σε ασήμα­ντες σημειολογικές αντιπαραθέσεις και δεν διαβλέπουμε τα αποτελέσματα των "υβριδικών πολέμων" και τη δημιουργία "υβριδικών οντοτήτων" στο γειτονικό μας περιβάλλον», σχολιάζει με μεγάλη δόση ανησυχίας ο κ. Δασκαλάκης.

(ΕΠΙΚΑΙΡΑ-17/02-02/03/17)

__________________
Υ.Γ.: Το παρόν άρθρο δημιουργήθηκε σε μορφή κειμένου (με κόπο και σε βάρος της πρεσβυωπίας μας) από το ιστολόγιο μας, όπως συμβαίνει ΠΑΝΤΑ σε άρθρα εφημερίδων ή περιοδικών. Παρακαλούνται όποια «μεγάλα» site ή blog ή διάφορες ενώσεις τα αναδημοσιεύουν να βάζουν την πηγή του ιστολογίου μας ώστε να τηρείται η στοιχειώδης δεοντολογία! Οι αναρτήσεις στο ιστολόγιο μας δεν αποτελούν θέση ή άποψη δική μας άλλα Πολιτών και Blogger. Επίσης δημοσιεύονται άρθρα εφημερίδων και περιοδικών. Ιδιαίτερα άρθρα που αφορούν τις Ένοπλες Δυνάμεις - Σώματα Ασφαλείας και τους Αποστράτους των.

Περισσότερα »

Διάλεξη στο Ι.Σ.Μ.Ε. την 16η Φεβ. 17 με θέμα «Η Ερμηνευτική του Τρομοκράτου»

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ

Παρακαλούνται τα Μέλη και οι Φίλοι του Ινστιτούτου Στρατηγικών Μελετών της Ελλάδος να τιμήσουν με την παρουσία τους την Διάλεξη του Υποστρατήγου ε.α. Κωνσταντίνου Αργυρόπουλου, Μέλος του Δ.Σ. ΕΛ.Ι.Σ.ΜΕ. - Συγγραφέως με θέμα «Η Ερμηνευτική του Τρομοκράτου» την 16η Φεβρουαρίου 2017, ημέρα Πέμπτη και ώρα 7 μ.μ. στο Σπυροπούλειο Πολιτιστικό Κέντρο του Δήμου Φιλοθέης-Ψυχικού (Λεωφόρος Κηφισίας και Αγίας Σοφίας 1, Ν. Ψυχικό 154 51, Στάση Σκαλάκια επί της Λεωφόρου).

Περισσότερα »

Χριστουγεννιάτικες Ευχές Νο3 (ΦΩΤΟ)

Ευχές Χριστουγέννων από: ΕΑΑΣ ΜΕΣΣΗΝΙΑΣ, ΠΟΛΕΜΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ, ΕΑΑΣ ΑΡΓΟΛΙΔΟΣ, ΕΛΙΣΜΕ, ΕΑΑΑ ΠΡΕΒΕΖΑΣ, ΕΑΑΣ ΑΧΑΪΑΣ με την σειρά που μας έχουν αποσταλεί.

Κάντε κλικ (χρησιμοποιείστε τα βελάκια του πληκτρολογίου για επόμενο ή προηγούμενο) στις παρακάτω φωτό για μεγέθυνση:

Περισσότερα »

Παρουσίαση του βιβλίου «ΤΑ ΒΑΛΚΑΝΙΑ ΜΕΤΑΞΥ ΔΥΣΗΣ ΚΑΙ ΡΩΣΙΑΣ» (ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΛΙΣΜΕ)

Το ΕΛΙΣΜΕ σε συνεργασία με τον εκδοτικό οίκο «Ινφογνώμων» σας προσκαλούν στην παρουσίαση του βιβλίου «Τα Βαλκάνια μεταξύ Δύσης και Ρωσίας» στο Polis Art Cafe (Πεματζόγλου 5, Στοά Βιβλίου) τη Δευτέρα 24 Οκτωβρίου και ώρα 18.30.

Επιμέλεια Γεώργιος Δουδούμης, Όικονομολόγος, Υπεύθυνος ΔΣ του ΕΛΙΣΜΕ

(elisme.gr)

Περισσότερα »

Βούτυρο ή κανόνια

Του Ιπποκράτη Δασκαλάκη*

Προ ημερών στην στήλη «Άμυνα και Διπλωματία» την προσοχή μου τράβηξε η είδηση της έγκρισης από τη βουλή του Ισραήλ ενός επιπλέον και μη ευκαταφρόνητου ποσού για τις ανάγκες άμυνας και ασφάλειας της χώρας. Συγκεκριμένα, η επιτροπή οικονομικών υποθέσεων της βουλής του Ισραήλ ενέκρινε την χορήγηση επιπλέον 3,4 δισεκατομμύρια δολαρίων για αμυντικές δαπάνες και ασφάλειας μετά από μια θυελλώδη συνεδρίαση κατά την οποία μέλη της αντιπολίτευσης κατηγόρησαν την κυβέρνηση ότι θέτει σε προτεραιότητα την άμυνα εις βάρος των κοινωνικών δαπανών.

Μια συζήτηση και ένα πολυσυζητημένο και αρκετά παραπλανητικό ερώτημα (βούτυρο ή κανόνια) που ταλανίζει τις κοινωνίες από αρχαιοτάτων χρόνων. Δύσκολη η επίτευξη ισορροπίας και χωρίς να υπάρχει μαγική συνταγή ή δοσολογία της τέλειας επιτυχίας ενώ ούτε και η εκ του αποτελέσματος κριτική είναι πάντοτε αξιόπιστη και αποδεκτή. Βέβαια ορισμένες χώρες και για συγκεκριμένες χρονικές περιόδους πέτυχαν να εκπληρώσουν αμφότερους τους στόχους είτε πουλώντας τα δικής τους κατασκευής κανόνια είτε πείθοντας άλλους να χρηματοδοτούν την πολεμική τους προσπάθεια.

Η περίπτωση όμως του Ισραήλ είναι αξιοπρόσεκτη. Ένα έθνος σε κατάσταση μόνιμης πολεμικής ετοιμότητος και σε περιβάλλον αυξημένων απειλών έχει κατορθώσει (και με την εξωτερική χρηματοδότηση) να εξισορροπήσει τις προτεραιότητες και ανάγκες του και να καταστήσει αν όχι κερδοφόρα, τουλάχιστον ανταποδοτική μέχρι ενός βαθμού, την αμυντική βιομηχανία του. Δεν απέφυγε όμως και αυτό την παγίδα της περικοπής και κυρίως της λανθασμένης κατανομής των πιστώσεων που οδήγησαν (όπως παραδέχεται και το πόρισμα της επίσημης επιτροπής διερεύνησης των γεγονότων του 2006) μαζί και με άλλους παράγοντες στη πτωχή απόδοση των ενόπλων δυνάμεων του στο επικαλούμενο δεύτερο πόλεμο του Λιβάνου. Το παράδειγμα αυτό αναδεικνύει την αναγκαιότητα όχι μόνο της συνεχούς διατήρησης των αναγκαίων πιστώσεων στην άμυνα αλλά και της ορθής κατανομής και αξιοποίησης τους. Αξιοσημείωτη και η  περίπτωση της ΕΣΣΔ που κατέρρευσε και υπό το βάρος των αλόγιστων στρατιωτικών δαπανών από ένα γραφειοκρατικό σύστημα που αδυνατούσε να είναι ανταγωνιστικό και επιζητούσε την απατηλή υπεροχή των αριθμών των μεραρχιών και των οπλικών συστημάτων.

Αντίστοιχα με το Ισραήλ και η Ελλάδα περιτριγυρισμένη από ασταθείς γείτονες σε εύφλεκτες περιοχές βιώνει επιπλέον και την οικονομική δυσπραγία και τους οικονομικούς περιορισμούς που δημιουργούν οι μνημονιακές υποχρεώσεις και  κυρίως η δημοσιοοικονομική της αποτυχία. Παρά ταύτα διατηρεί το δεύτερο  υψηλότερο, μεταξύ των χωρών του ΝΑΤΟ, ποσοστό αμυντικών δαπανών (2.4%) σε σχέση με το κατακρημνιζόμενο ΑΕΠ της. Το μεγαλύτερο μέρος μάλιστα του αμυντικού προϋπολογισμού κατευθύνεται στις αποκαλούμενες ανελαστικές δαπάνες, κυρίως μισθοδοσίας. Το δε υπόλοιπο μέρος εξαντλείται στην αποπληρωμή υποχρεώσεων για παλαιότερες εξοπλιστικές δαπάνες. Ένα ελάχιστο δε μέρος αποτελεί τα λειτουργικά έξοδα εντός των οποίων περιλαμβάνονται και οι βασικές εκπαιδευτικές δραστηριότητες χωρίς τις οποίες η αποτελεσματικότητα οποιοδήποτε στρατού φθίνει ραγδαία. Ούτε φυσικά κουβέντα να γίνεται για αγορά νέων πολικών συστημάτων ή εκσυγχρονισμό των υπαρχόντων. Συχνή η επίκληση από όλους τους κυβερνώντες των τελευταίων ετών για μείωση των δαπανών με ταυτόχρονη αύξηση της μαχητικής ικανότητος, αρχής και ευχής αποδεκτής εντός ορισμένων ορίων και για περιορισμένο διάστημα και υπό προϋποθέσεις. Η αλήθεια είναι ότι οποιαδήποτε εφευρετικότητα, οικονομία και πρωτοτυπία δεν μπορούν να αντικαταστήσουν ούτε το πανάκριβο ανταλλακτικό του σύγχρονου αεροσκάφους ούτε και να καταστήσουν τον πλου της φρεγάτας στο Αιγαίο ανέξοδη. Συχνές και δικαιολογημένες οι αγωνιώδεις κραυγές τα τελευταία χρόνια για ανατροπή της στρατιωτικής ισχύος μεταξύ Ελλάδος και Τουρκίας αλλά συνήθως δεν συνοδεύονται από ρεαλιστικές λύσεις. Ούτε οι ηρωικές λύσεις παύσεων των πληρωμών ή επιστροφής στο εθνικό νόμισμα θα επιφέρουν την επιζητούμενη ενδυνάμωση της ισχύος των ενόπλων δυνάμεων, μάλλον θα οδηγήσουν σε πλήρη απαξίωση ένεκα της αδυναμίας οποιασδήποτε αγοράς ανταλλακτικού, πυρομαχικών και καυσίμων.

Οπότε τίθεται το ερώτημα υπάρχει τελικά λύση που θα διασφαλίσει την αποτρεπτική μας ικανότητα και ποια είναι αυτή?  Δυστυχώς οποιαδήποτε λύση θα προέλθει μόνο μέσω της χρονοβόρας ανόρθωσης της οικονομίας. Μέχρι τότε οποιαδήποτε δαπάνη των ενόπλων δυνάμεων πρέπει να είναι απόλυτα προσεκτικά σχεδιασμένη με διακλαδική σκόπευση, μακριά από κάθε είδους συμφέροντα, σε συνάρτηση με μια πανεθνική προσπάθεια εκμετάλλευσης όλων των πόρων και του ανθρωπίνου δυναμικού. Παράλληλα και από θέση αδυναμίας πρέπει να εξασφαλιστούν, όσο είναι δυνατόν οι απαραίτητες ισορροπίες στο διεθνές περιβάλλον αλλά και η αποφυγή εγκλωβισμού μας σε αδιέξοδες πολιτικές, περιπέτειες, κρίσεις  και παγιδεύσεις.

Όμως και οι ένοπλες δυνάμεις πρέπει να αποτολμήσουν επιτέλους έναν ριζικό εκσυγχρονισμό που θα οδηγήσει σε μικρότερο μέγεθος, ικανό όμως, αν όχι να ανταπεξέλθει επιτυχώς σε όλες τις απειλές, να είναι τουλάχιστον λειτουργικό και αξιόμαχο υπό τις παρούσες οικονομικές συγκυρίες και να μπορεί να  επιφέρει ένα υπολογίσιμο πλήγμα στον εξ ανατολών κύριο αντίπαλο. Σε αυτήν την κατεύθυνση του αναγκαίου εκσυγχρονισμού όλες οι προηγούμενες προσπάθειες έχουν τελματώσει ένεκα σκοπιμοτήτων, ατολμίας, πολιτικών παρεμβάσεων, μιας ακατανόητης έλξης των αριθμών και κυρίως της αδυναμίας μας να συνειδητοποιήσουμε τις περιορισμένες οικονομικές μας δυνατότητες. Η ορθή κρίση και τόλμη είναι αναγκαίο εχέγγυο της επιτυχημένης πολιτικής αλλά και στρατιωτικής ηγεσίας σε πόλεμο, κρίση και ειρήνη.

* Ο κ. Ιπποκράτης Δασκαλάκης είναι Υποστράτηγος (εα), πτυχιούχος τμήματος Διεθνών και Ευρωπαϊκών Σπουδών Παντείου Πανεπιστημίου, με μεταπτυχιακό στις Διεθνείς Σχέσεις και Στρατηγικές Σπουδές στο Πάντειο Πανεπιστήμιο, διευθυντής Μελετών του Ελληνικού Ινστιτούτου Στρατηγικών Μελετών (ΕΛΙΣΜΕ), συνεργάτης του Ινστιτούτου Διεθνών Σχέσεων (ΙΔΙΣ), καθώς και διαλέκτης και συνεργάτης στη Σχολή Εθνικής Αμύνης (ΣΕΘΑ).

rafaelmarippo@yahoo.gr

(liberal.gr)

Περισσότερα »

Πρόσκληση ΕΛΙΣΜΕ στην Ημερίδα «Μεταναστευτικές Ροές σε Ελλάδα και Ευρώπη»

Πρόσκληση του Ελληνικού Ινστιτούτου Στρατηγικών Μελετών και του Ιδρύματος Διεθνών Νομικών Μελετών Καθηγητού Ηλία Κρίσπη και Δρ Αναστασίας Σαμαρά-Κρίσπη, στην Ημερίδα την Παρασκευή 3 Ιουνίου 2016 και ώρα 10.00 με θέμα: «Μεταναστευτικές Ροές σε Ελλάδα και Ευρώπη».

Συντονίζει...

Κάντε κλικ στην παρακάτω φωτό για μεγέθυνση:

Επισυνάπτεται το Πρόγραμμα της Ημερίδος ΕΔΩ!

(elisme.gr)

Περισσότερα »

Προάγγελος εξελίξεων οι πρόσφατες συγκρούσεις στο Nagorno Karabakh?

Του Ιπποκράτη Δασκαλάκη*

Η σφοδρότητα των πρόσφατων συγκρούσεων στην περιοχή του Nagorno Karabakh ήταν αυτή που προκάλεσε την ανησυχία και την πρόκληση της διεθνούς προσοχής και όχι τόσο η μάλλον αναμενόμενη επανάληψη τους. Η περιοχή του Nagorno Karabakh έχει περιέλθει υπό τον έλεγχο των Αρμενίων αυτονομιστών με τον αιματηρό πόλεμο του 1992-1994 που ακολούθησε την κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης και οδήγησε στην αναζωπύρωση των υποβοσκουσών  ανταγωνισμών των εθνοτήτων της περιοχής. Στις εχθροπραξίες η Αρμενία εξήλθε νικήτρια και οι υποστηριζόμενες από το Ερεβάν αποσχιστικές δυνάμεις του Nagorno Karabakh πέτυχαν το διπλασιασμό των εδαφών που ελέγχουν ενώ το σημαντικά πολυπληθέστερο Αζερμπαϊτζάν υπέστη δεινή ήττα. Έκτοτε διεξάγονται, χωρίς αποτέλεσμα, προσπάθειες για την εξεύρεση μιας κοινά αποδεκτής ειρηνικής λύσεως, κυρίως με την ενθάρρυνση του ΟΑΣΕ και Ρωσίας. Η από το 1994 σε ισχύ εκεχειρία, με την οποία επετεύχθηκε το τέλος των εχθροπραξιών, συνοδεύεται συχνά από χαμηλής έντασης μεθοριακά επεισόδια μεταξύ Αρμενίων και Αζέρων. Ανησυχητική έξαρση των αριθμού των χαμηλής έντασης μεθοριακών επεισοδίων είχαμε από το τέλος του 2014 με ολιγάριθμες απώλειες εκατέρωθεν.

Στις 01 Απριλίου ξέσπασαν αιφνίδια σφοδρές συγκρούσεις με χρήση βαρέων όπλων στα σύνορα της ανακηρυγμένης (αλλά διεθνώς μη αναγνωριζομένης) «αυτόνομης δημοκρατίας» του Nagorno Karabakh με το Αζερμπαϊτζάν. Στις πρόσφατες συγκρούσεις που έχουν μέχρι σήμερα προκαλέσει το θάνατο 50 περίπου μελών των δυνάμεων ασφαλείας, έχουν εμπλακεί οι δυνάμεις της Αρμενίας, Αζερμπαϊτζάν και του Nagorno Karabakh. Οι δύο πλευρές αλληλοκατηγορούνται για την έναρξη των εχθροπραξιών και υποστηρίζουν ότι επέφεραν συντριπτικά πλήγματα στον αντίπαλο αποκρούοντας τις προκλητικές επιθετικές ενέργειες του. Σήμερα η κατάσταση έχει εξομαλυνθεί και η ηρεμία επιστρέφει σταδιακά στην περιοχή αλλά οι στρατιωτικές δυνάμεις παραμένουν σε επιφυλακή και έχουν προωθηθεί στα σημεία των συγκρούσεων. Οι ηγεσίες αμφοτέρων των χωρών έχουν προχωρήσει σε δηλώσεις αποφασιστικότητος και φαίνεται ότι ανεπίσημα επιζητούν μια ρωσική διαμεσολάβηση για την αποσόβηση κλιμάκωσης των συγκρούσεων.

Η Ρωσία διατηρεί σημαντικές δυνάμεις στο έδαφος της Αρμενίας (περίπου 5000 άνδρες) και συνδέεται μαζί της με πρόσφατο αμυντικό σύμφωνο συνεργασίας. Αυτό όμως δεν την εμποδίζει τη Μόσχα να διατηρεί καλές σχέσεις και με το Μπακού. Οι σχέσεις μεταξύ των δύο χωρών περιλαμβάνουν  συνεργασία στην εκμετάλλευση των υδρογονανθράκων (παρά την ύπαρξη σημαντικών αντιθέσεων για το καθεστώς της Κασπίας Θάλασσας) αλλά και  σημαντικές εμπορικές σχέσεις. Παράλληλα, η Μόσχα αποτελεί τον μεγαλύτερο εξαγωγέα οπλικών συστημάτων στο Αζερμπαϊτζάν, όπως και στην Αρμενία η οποία παρακολουθεί ανήσυχα την αύξηση των ρωσικών πωλήσεων οπλικών συστημάτων προς το Μπακού. Η παραπάνω ικανότητα διείσδυσης και επιρροής της Μόσχας προκαλεί το φθόνο της Άγκυρας και την αμηχανία της Δύσεως. Η πρώτη βλέπει τις προσπάθειες της προσεταιρισμού και πρόσδεσης του Αζερμπαϊτζάν στο άρμα της να αποτυγχάνουν. Η δεύτερη αντιλαμβάνεται την ηγετική θέση της Μόσχας στην περιοχή παρά τις τεράστιες δυτικές επενδύσεις αλλά και τα σχέδια ενεργειακής απεξάρτησης της μέσω της δημιουργίας του παρακάμπτοντας και μη ελεγχόμενου από τη Ρωσία South Corridor.

Μια επιτυχημένη ρωσική διαμεσολάβηση για αμοιβαία αποδεκτή λύση του προβλήματος του Nagorno Karabakh θα μεγιστοποιούσε την επιρροή της Μόσχας στον Καύκασο. Πιθανόν αυτή τη στόχευση να είχε και το ταξίδι του Ρώσου Υπουργού Εξωτερικών στις δύο πρωτεύουσες (Ερεβάν και Μπακού) το Νοέμβριο του 2015 με περιρρέουσα τη φημολογία για μια σε εξέλιξη προσπάθεια ρωσικής διαμεσολάβησης. Στο πρόσφατο παρελθόν έχουν προσεκτικά διατυπωθεί προθέσεις συμβιβασμού του Ερεβάν άλλα η ασταθής κατάσταση της χώρας (πολιτικά και οικονομικά) καθιστά πολιτικά επικίνδυνη κάθε παραχώρηση στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων. Γεγονός είναι ότι η αλματώδης αύξηση του ΑΕΠ του Αζερμπαϊτζάν δημιουργεί φόβο στο Ερεβάν ότι η συνεχής ενίσχυση του πολεμικού οπλοστασίου του πρώτου θα επιφέρει, αργά ή γρήγορα, την ανατροπή της στρατιωτικής ισχύος που εξασφαλίζει ο εμπειροπόλεμος και σκληροτράχηλος αρμενικός στρατός. Ως εκ τούτου, θεωρήθηκε μονόδρομος η πρόσδεση της Αρμενίας στο ρωσικό άρμα που εξασφαλίζει την αμυντική συνεργασία και πολιτική στήριξη χωρίς όμως η Μόσχα να γυρνάει την πλάτη στο πολλά υποσχόμενο Αζερμπαϊτζάν. Επιπρόσθετα, η ηγεσία του Ερεβάν φαίνεται να αντιλαμβάνεται τα όρια της ρωσικής υποστήριξης και τη γενικότερη πολιτική της Μόσχας για επικυριαρχία στην περιοχή. Μια επικυριαρχία που δεν εξασφαλίζεται μόνο από την υποστήριξη του «ασθενέστερου» σε πόρους μέρους (Αρμενία), αλλά περισσότερο με την ουσιαστική διαμεσολάβηση στην επίλυση των προβλημάτων και επίλυση της διαμάχης.

Ενδεχομένως, η κλιμάκωση των εχθροπραξιών των αρχών του Απριλίου να προήλθε από την πρόθεση του Αζερμπαϊτζάν να εκβιάσει την επανακινήση των ειρηνευτικών διαδικασιών καταδεικνύοντας σε Αρμενία και Ρωσία την αποφασιστικότητα του για μια βιώσιμη επίλυση του προβλήματος. Η τακτική αυτή, της πρόκλησης χαμηλής έντασης κλιμάκωσης, με σκοπό την ενεργοποίηση του διεθνούς παράγοντα και την αναγκαστική έναρξη συνομιλιών για την επίλυση ενός χρονίζοντος προβλήματος, είναι συνήθης- και αρκετά επιτυχημένη- μέθοδος επίλυσης κρίσεων. Ο χρόνος θα δείξει εάν αποδειχθεί πετυχημένη μέθοδος και στην περίπτωση του Nagorno Karabakh με το διεθνές γόητρο και επιρροή της Μόσχας στην περιοχή να απογειώνονται αν κατορθώσει να «επιβάλλει» μια επιτυχημένη διαμεσολάβηση και εγγύηση τήρησης της οποιαδήποτε συμφωνίας επιτευχθεί.

___________________________
* ΙΠΠΟΚΡΑΤΗΣ ΔΑΣΚΑΛΑΚΗΣ- Υποστράτηγος (εα)
• Πτυχιούχος τμήματος Διεθνών και Ευρωπαϊκών Σπουδών Παντείου Πανεπιστημίου
• Μεταπτυχιακό στις Διεθνείς Σχέσεις και Στρατηγικές Σπουδές στο Πάντειο Πανεπιστήμιο
• Διευθυντής Μελετών του Ελληνικού Ινστιτούτου Στρατηγικών Μελετών (ΕΛΙΣΜΕ)
• Συνεργάτης του Ινστιτούτου Διεθνών Σχέσεων (ΙΔΙΣ)
• Διαλέκτης στη Σχολή Εθνικής Αμύνης (ΣΕΘΑ)
• 0030-210-6543131, 0030-6983457318 rafaelmarippo@yahoo.gr

Περισσότερα »