Διόδια, καρμανιόλες και απειλές... «Καλό σας ταξίδι...»

Οι εξελίξεις στη διαμάχη μεταξύ πολιτών και εταιρειών που εκμεταλλεύονται τα διόδια Ποιες είναι αντιδράσεις των εταιρειών κατασκευής των αυτοκινητοδρόμων απέναντι στα κινήματα πολιτών που αρνούνται να πληρώσουν διόδια για τους δρόμους καρμανιόλες; Τι μπορούν να… κάνουν και τι όχι; Ποιες οι τελευταίες εξελίξεις στη σημαντική αυτή διαμάχη που έχει ξεσπάσει με φόντο το «χαράτσι» των διοδίων; Φουντώνει ο «πόλεμος» που έχει ξεσπάσει μεταξύ των εταιρειών κατασκευής των αυτοκινητοδρόμων και των πολιτών που αρνούνται να καταβάλλουν το συνεχώς αυξανόμενο και δυσβάστακτο αντίτιμο των διοδίων. Υπολογίζεται πλέον πως το 10% των οδηγών που διέρχεται από σταθμούς διοδίων, όπως αυτός στις Αφίδνες δεν πληρώνει. Τον τελευταίο καιρό οι εταιρείες ψάχνουν, με σύμμαχο το κράτος, να βρουν τρόπους αντίδρασης προκειμένου να μπορούν να κινηθούν νομικά εναντίον όσων αρνούνται να καταβάλλουν το αντίτιμο. Όμως, το γεγονός ότι μέχρι τώρα κανείς οδηγός δεν έχει διωχθεί νομικά, «μαρτυρά» πως η απαίτηση αυτή των εταιρειών που εκμεταλλεύονται τα διόδια, ίσως δεν έχει νομική βάση. Άλλωστε, αν υπάρξει έστω ένα δικαστήριο που θα δικαιώσει κάποιον οδηγό και όχι την εταιρεία, τότε θα υπάρχει δεδικασμένο. Αυτό φυσικά θα σημάνει και την οικονομική καταστροφή των εταιρειών. Αυξήσεις – αυξήσεις – αυξήσεις.... Επικαλούμενες τις διατάξεις των νόμων που διέπουν τη Σύμβαση Παραχώρησης για τη μελέτη, κατασκευή, χρηματοδότηση, λειτουργία και συντήρηση των αυτοκινητοδρόμων, οι εταιρείες «παραχωρησιούχοι» αυξάνουν συνεχώς το κόστος διέλευσης από τους σταθμούς διοδίων. Μάλιστα, μέσα στον Ιανουάριο αυξήθηκαν σε ποσοστό ακόμα και 5% τα διόδια από Αφίδνες Αττικής και προς τα βόρεια. Ακριβότερες θα είναι σύντομα οι διελεύσεις και στο νότιο άξονα που συνδέει Ελευσίνα-Κόρινθο-Πάτρα-Πύργο-Τσακώνα. Οι ανατιμήσεις αυτές προβλέπονται μεν από τις συμβάσεις, ωστόσο εκτιμάται πως οφείλονται σε κάποιο βαθμό και στο γεγονός ότι το τελευταίο διάστημα οι τράπεζες έχουν περιορίσει αισθητά τη χρηματοδότηση προς τις κατασκευάστριες εταιρείες, οι οποίες βρίσκονται σε διαδικασία αναζήτησης ρευστότητας προκειμένου να συνεχίσουν τα έργα. Τι πρέπει να γνωρίζουν οι οδηγοί; Αν και πρόκειται για περίπλοκη νομικά διαδικασία, υπάρχουν μερικά βασικά πράγματα που οι οδηγοί πρέπει να γνωρίζουν όποια στάση και αν έχουν απέναντι στο ζήτημα: • Ιδιώτης σε ιδιώτη δεν μπορεί να επιβάλλει πρόστιμο. Διαφορές μεταξύ ιδιωτών λύνονται στα δικαστήρια, σε επίπεδο αστικού δικαίου. Συνεπώς, δεν ισχύουν οι απειλές των εταιρειών «ότι δήθεν το πρόστιμο θα περάσει στην ατομική μας φορολογία στο τέλος του έτους». • Σύμφωνα με τις συντονιστικές επιτροπές φορέων-πολιτών που αντιτίθενται στην επιβολή διοδίων από ιδιώτες, κανένας ιδιωτικός φορέας δεν μπορεί να μας απαγορεύσει τη διέλευση από οποιοδήποτε σημείο. Σε αντίθετη περίπτωση, πραγματοποιεί παρακώλυση συγκοινωνιών. • Η αστυνομία, δεν μπορεί να επέμβει για οδηγούς που δεν πληρώνουν διόδια σε ιδιωτικούς σταθμούς. Το μόνο που μπορούν να κάνουν είναι να έρθουν στο σημείο, σε περίπτωση που κάποια από τις δύο πλευρές επιθυμεί να υποβάλλει μήνυση. Πως αντιδρούν οι εταιρείες; • Η χρήση των καμερών για την καταγραφή πινακίδων αυτοκινήτων που δεν πληρώνουν διόδια είναι λάθος, αφού μπορεί να οδηγήσει στη δίωξη οδηγών που δεν έκαναν οι ίδιοι την παράβαση Οι εταιρείες παραχωρησιούχοι σχεδιάζουν το δικό τους τρόπο αντίδρασης. Το σημαντικότερο τους πρόβλημα είναι πως, μέχρι τώρα τουλάχιστον, δεν είχαν δικαίωμα να συγκεντρώνουν και να διατηρούν προσωπικά δεδομένα των οδηγών. Συνεπώς ήταν εντελώς άοπλες. Στις αρχές Ιανουαρίου όμως εξασφάλισαν από την Αρχή Προστασίας Προσωπικών Δεδομένων θετική γνωμοδότηση (δεν αποτελεί άδεια) που λέει ότι θα τους παραχωρηθεί άδεια προκειμένου να χρησιμοποιούν κάμερες για να καταγράφουν τις πινακίδες των αυτοκινήτων που διέρχονται από τα διόδια χωρίς να πληρώνουν και να στραφούν δικαστικά εναντίον των οδηγών τους. Σύμφωνα όμως με νομικές πηγές (elawyer.blogspot.com), «πρόκειται για μια νομικά εσφαλμένη απόφαση της Αρχής, η οποία υποπίπτει σε σοβαρή και ανεξήγητη αντίφαση σε σχέση με την Γνωμοδότηση 1/2009 (βλ. εδώ), με την οποία η Αρχή επέμενε - ορθά- ότι η λειτουργία των καμερών προϋποθέτει την θέσπιση ειδικής νομοθεσίας, με την οποία θα προβλέπονται συγκεκριμένες διατάξεις για τη συλλογή, την αποθήκευση, τη χρήση και την διαβίβαση των δεδομένων. Διαφορετικά, μια γενική διάταξη που λέει απλώς ότι «επιτρέπεται η λειτουργία καμερών», χωρίς την πρόβλεψη σαφών όρων συλλογής εικόνων και δικαιωμάτων για τους πολίτες είναι αντίθετη στο Σύνταγμα και την Ευρωπαϊκή Σύμβαση των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου». Θέλουν να περάσουν τα διόδια ως μέρος του ΚΟΚ!

Οι πολίτες που αρνούνται να πληρώσουν διόδια στους σταθμούς που εκμεταλλεύονται ιδιωτικές εταιρείες γίνονται όλο και περισσότεροι. Από την πλευρά τους οι εταιρείες ψάχνουν νομικές οδούς για να αντιδράσουν. Σύμφωνα με πληροφορίες του Auto Τρίτη, επιθυμία των εταιρειών που εκμεταλλεύονται τους αυτοκινητοδρόμους είναι να θεσμοθετηθεί-νομοθετηθεί η διαδικασία μέσω του Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας έτσι, ώστε ακόμα και αν πρόκειται για ιδιωτικό σταθμό διοδίων, η άρνηση πληρωμής να θεωρείται παράνομη πράξη. Όπως είναι λογικό όμως, κάτι τέτοιο δεν μπορεί να αλλάξει από τη μια μέρα στην άλλη και είναι δεδομένο πως οι κινήσεις πολιτών θα προσφύγουν ακόμα και στο ευρωπαϊκό δικαστήριο προκειμένου να μην τροποποιηθεί σχετικά ο νόμος. Άρα ακόμα και αν γίνει κάτι τέτοιο θα χρειαστεί αρκετός χρόνος. Εκατέρωθεν ευθύνες Κράτους και εταιρειών • Με πρόσφατες δηλώσεις του ο υφυπουργός κος. Μαγκριώτης τόνισε πως το Μάρτιο θα ανακοινωθούν τα στοιχεία των αναθεωρημένων συμβάσεων κράτους και παραχωρησιριούχων εταιρειών. Πιθανόν θα δούμε ηλεκτρονικά διόδια με χιλιομετρικές χρεώσεις που τελικά ίσως είναι ίδιες με τις σημερινές! Το Κράτος φυσικά έχει και αυτό «λερωμένη» τη φωλιά του, όχι μόνο απέναντι στους πολίτες αλλά και απέναντι στις εταιρείες. Το γεγονός ότι έχουν καθυστερήσει σε πολύ μεγάλο βαθμό οι απαλλοτριώσεις που έχουν ως κύριο στόχο τη διευκόλυνση της κατασκευής των αυτοκινητοδρόμων αλλά και την ανάπτυξη παράπλευρου, ελεύθερου από διόδια, οδικού δικτύου, έχει δώσει έμμεσα δικαιώματα στις εταιρείες να απαιτούν πράγματα από το Κράτος. Από την άλλη όμως, δεν πρέπει να ξεχνάμε πως στις συμβάσεις κράτους και ιδιωτών υπάρχουν συγκεκριμένες ρήτρες που έχουν καταπατηθεί. Οι συντονιστικοί φορείς των πολιτών που αρνούνται να πληρώσουν διόδια τονίζουν ότι καθυστερήσεις στην κατασκευή των αυτοκινητοδρόμων αλλά και ολοκλήρωσης επιμέρους εργασιών (π.χ. να τοποθετηθούν ηχοπετάσματα στις κατοικημένες περιοχές) έπρεπε, με βάση τις ρήτρες, να υποχρεώσουν τις εταιρείες να επιστρέψουν στο κράτος μεγάλο ή και ολόκληρο το ποσοστό χρηματοδότησης που έχουν λάβει ή έστω να προβούν στην καταβολή προστίμων. Φυσικά κάτι τέτοιο δεν έχει γίνει. «Εμείς θα προσβάλλουμε νομικά κάθε κίνηση» Μιλήσαμε με τον κο. Γιάννη Γερμανό, μέλος της Συντονιστικής Επιτροπής Φορέων και Κατοίκων Β.Α. Αττικής (diodiastop.blogspot.com). «Οι κουβέντες του υφυπουργού για επαναδιαπραγμάτευση των συμβάσεων προς όφελος των πολιτών μας κάνουν να κρατάμε επιφυλακτική στάση. Δεν ξέρουμε ποιο θα είναι το αποτέλεσμα. Είναι δεδομένο πως αναζητούν τρόπους να κάνουν υποχρεωτική, βάσει νόμου, την πληρωμή. Γνωρίζω ότι σκέφτονται να το κάνουν ακόμα και μέσω του ΚΟΚ αλλά δεν μπορώ να καταλάβω πως αυτό σχετίζεται με τις υπόλοιπες διατάξεις του Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας. Όπως και να έχει, καλύτερα να περιμένουμε. Το θέμα είναι ζεστό και εμείς έχουμε πρόθεση να προσβάλλουμε νομικά κάθε κίνηση που θα θίγει τα δικαιώματα των πολιτών».

Δρόμοι καρμανιόλες όπως η, «κατ΄ όνομα» εθνική οδός Κορίνθου-Πατρών έχουν ακριβά διόδια με τη λανθασμένη λογική ότι πρέπει οι πολίτες να προ-χρηματοδοτήσουν την ανακατασκευή τους. (ΡΕΠΟΡΤΑΖ Auto Τρίτη – Σ.Λ.)