«Τιμωρία» για τη νεολαία η στρατιωτική θητεία

Για τη συνταγματική υποχρέωση των νέων, ο νέος υπουργός Άμυνας δήλωσε στη Βουλή ότι «πληρώνουν τα σπασμένα μίας αποτυχημένης πολιτικής», άρα για ποια ανάγκη αύξησής της γίνεται λόγος; Η αδυναμία της πολιτικής ηγεσίας της χώρας των τελευταίων είκοσι ετών να προχωρήσει στην εκπόνηση μίας συγκροτημένης και συνεκτικής αμυντικής πολιτικής είναι ένα θέμα που έχει πλειστάκις αναφερθεί από αυτήν εδώ τη στήλη. Τα τελευταία... δέκα περίπου χρόνια, η κατάσταση αυτή προσέλαβε τέτοιες διαστάσεις, που σε κάθε άλλη χώρα του κόσμου το έργο του συνόλου της πολιτικής ηγεσίας του ΥΠΕΘΑ θα είχε αποτελέσει το αντικείμενο πολλών εξεταστικών επιτροπών. Αρκεί να αναφέρει κανείς ότι κατά την τελευταία αυτή περίοδο έγιναν επανειλημμένες προσπάθειες επιλύσεως βασικών προβλημάτων του τομέα της άμυνας, όπως η μελλοντική δομή δυνάμεων, η διάρκεια της θητείας, το μείζον θέμα της δομής διοικήσεως και η διακλαδικότητα, οι εξοπλισμοί και η πολιτική στον τομέα της αμυντικής βιομηχανίας, οι οποίες κατέληξαν όλες στο μηδέν, ή σε αποτελέσματα τα οποία μιλούν από μόνα τους, αν δει κανείς τη θλιβερή εικόνα που παρουσιάζει ολόκληρος ο τομέας της άμυνας. Αντί της αντιμετωπίσεως αυτών των ζωτικών προβλημάτων, είναι εντυπωσιακό ότι το κοινό στοιχείο όλων των πολιτικών ηγεσιών του ΥΠΕΘΑ στον τομέα της άμυνας ήταν η περικοπή των αμυντικών δαπανών, πάντα με το πρόσχημα του εξορθολογισμού του και πάντα χωρίς καμία μελέτη ή στοιχειώδη έστω αιτιολόγηση τους με τα αντικειμενικά κριτήρια που πρέπει να διέπουν τον χώρο της άμυνας. Την ανυπαρξία συγκροτημένης αμυντικής πολιτικής, που επικαλείται εδώ και χρόνια η στήλη, ανέδειξε και ο νυν ΥΕΘΑ κ. Δ. Αβραμόπουλος, ο οποίος κατά την ομιλία του στη Βουλή, επ' ευκαιρία των προγραμματικών δηλώσεων της κυβερνήσεως (16.11.2011), έθεσε και αυτός το θέμα των αμυντικών δαπανών. Οι δηλώσεις του επ' αυτού ήταν ότι, αν και πολλά έχουν ακουστεί τον τελευταίο καιρό για τον εξορθολογισμό των δαπανών των Ενόπλων Δυνάμεων, τη διασφάλιση της βιωσιμότητας της αμυντικής μας βιομηχανίας και της επάρκειας χρηματοδότησης των Μετοχικών Ταμείων, αλλά και για την αξιοποίηση της ακίνητης περιουσίας (σ.σ.: του ΥΠΕΘΑ), αλλά μέχρι τώρα δεν έχει κατατεθεί ποτέ ένα ολοκληρωμένο σχέδιο το οποίο να καταδεικνύει τους τρόπους με τους οποίους θα πραγματοποιηθούν αυτοί οι στόχοι. Πάλι περικοπές Παρ' όλα αυτά, ο κ. Αβραμόπουλος δεν απέφυγε και αυτός να δει τον τομέα της άμυνας από τη μόνη οπτική των προκατόχων του, η οποία δεν είναι άλλη από τη συνεχή περικοπή των αμυντικών δαπανών. Τούτο δε όταν ο αμυντικός προϋπολογισμός του 2012 ανέρχεται σε μόλις 4,1 δισ. ευρώ και για τους τρεις Κλάδους των Ενόπλων Δυνάμεων (των εξοπλισμών συμπεριλαμβανομένων, δηλαδή των υποχρεώσεων αποπληρωμής των παλαιών εξοπλιστικών προγραμμάτων) και όταν άνω του μισού του προϋπολογισμού αυτού (και συγκεκριμένως το 52%) προορίζεται για αποδοχές του στρατιωτικού προσωπικού! Τι είπε συγκεκριμένως; «Επιπλέον, θα αναζητήσουμε ενέργειες και δράσεις, με στόχο την περαιτέρω μείωση των ελαστικών δαπανών (!) με βάρος στους τομείς της λειτουργίας της εκπαίδευσης και των εξοπλιστικών δαπανών». Εάν με αυτή τη λογική, της υπάρξεως δηλαδή ελαστικών δαπανών για περαιτέρω μειώσεις του αμυντικού προϋπολογισμού, ο νέος ΥΕΘΑ επιχειρήσει να προβεί στη σύνταξη του ολοκληρωμένου, όπως το χαρακτήρισε, προγράμματος στόχων και κατευθύνσεων, ο οποίος «θα αποτελέσει τη βασική κληρονομιά που θα αφήσει η μεταβατική αυτή κυβέρνηση στο υπουργείο Άμυνας», καλύτερα να αφήνει τα πράγματα ως έχουν. Γιατί το αποτέλεσμα θα περιέλθει πλέον, αν όχι στην περιοχή του κωμικού, τουλάχιστον στον χώρο της εικονικής πραγματικότητας, στον οποίο διέπρεψαν ιδιαίτερα οι δύο άμεσοι προκάτοχοι του στη θέση του ΥΕΘΑ. Σημείο-κλειδί Γιατί όλες αυτές οι επισημάνσεις; Γιατί, εάν ερωτήσει κανείς σήμερα ποια είναι τα μέτρα που θα μπορούσαν να ληφθούν υπό τις σημερινές συνθήκες για την ενίσχυση του παραπαίοντος αμυντικού μηχανισμού της χώρας, η μόνη απάντηση που μπορεί να προκύψει είναι η άμεση αντιμετώπιση του θέματος της θητείας, η οποία αποτελεί τη βασικότερη παθογένεια του τομέα της άμυνας, ίσης τουλάχιστον σημασίας με την καταστρεπτική υποχρηματοδότηση και επιπλέον το μόνο μέσο ενισχύσεως της άμυνας χωρίς κόστος. Στο θέμα αυτό δεν παρέλειψε βέβαια να αναφερθεί και ο κ. Δ. Αβραμόπουλος, κατά τη συζήτηση στη Βουλή (4.12.2011) του προϋπολογισμού του 2012. Προσέξτε όμως και πάλι το πνεύμα, που -δυστυχώς- ελάχιστα διαφέρει από αυτό των αποτυχημένων προκατόχων του- «Η οικονομική κρίση προκαλεί προβληματισμούς στον χώρο των Ενόπλων Δυνάμεων για πιθανή αύξηση της θητείας» (σ.σ.: έτσι μάθαμε από τον νέο ΥΕΘΑ ή κατά πάσα πιθανότητα τον ίδιο λογογράφο των προκατόχων του, ποια είναι η βάση του προβληματισμού αυτού...). «Δεν θεωρώ ότι οι νέοι της χώρας, που πλήττονται πρώτοι από την ανεργία, θα πρέπει να πληρώσουν τα σπασμένα μίας αποτυχημένης πολιτικής». Δηλαδή, η υποχρέωση κάθε Έλληνα πολίτη που κατά το άρθρο 4 παράγραφο 6 του συντάγματος, πρέπει να υπηρετεί στις Ένοπλες Δυνάμεις, για 24 μάλιστα μήνες, όπως και ο σχετικός νόμος ορίζει, επιτρέποντας στον αρμόδιο υπουργό να διαμορφώνει εκάστοτε τον χρόνο της, θεωρείται ότι οι στρατευόμενοι «πληρώνουν τα σπασμένα». Και εάν αυτοί με μία θητεία 9 ή 12 μηνών θεωρηθεί ότι πληρώνουν τα σπασμένα, τότε τι πρέπει να πουν ή μάλλον να κάνουν οι παλαιότεροι με θητεία 24, 27 ή ακόμη και 30 μηνών, όπως ο συντάκτης της στήλης; Να ιδρύσουν κανέναν σύλλογο αναξιοπαθούντων εφέδρων και να ζητήσουν αποζημίωση για την επιπλέον του σημερινού χρόνου θητεία τους; Το... αξιόμαχο Και ιδού. μετά την εισαγωγή αυτή, το «διά ταύτα» για τη θητεία: «Πρέπει όμως, από την άλλη πλευρά, να εξασφαλίσουμε πάνω από όλα τη μαχητική ικανότητα και την αποδοτικότητα των Κλάδων ανά πάσα στιγμή (...) και αναφέρομαι στη μαχητική ικανότητα των Κλάδων, στη διαθεσιμότητα των μέσων, στην επάρκεια του ανθρωπίνου δυναμικού. Θα ζητήσω από τον αρχηγό των Ενόπλων Δυνάμεων και τους αρχηγούς των τριών Κλάδων να υποβάλουν σχετικές μελέτες και εκτιμήσεις, ώστε οι όποιες αποφάσεις ληφθούν να είναι έγκαιρες (σ.σ. μήπως εννοεί έγκυρες; Γιατί έγκαιρες αποκλείεται να είναι), αξιόπιστες, λειτουργικές και αποδοτικές». Οι μελέτες για κάθε θέμα είναι βέβαια κάτι το θετικό, και ούτως ή άλλως διέπουν κάθε πτυχή της λειτουργίας των Ε.Δ., πλην φυσικά των περικοπών του αμυντικού προϋπολογισμού και της διάρκειας της θητείας, οι οποίες αποτελούν βασική προνομία της πολιτικής ηγεσίας και γίνονται με τον τρόπο που ξέρετε... Η παραπομπή σε μελέτες, όμως, αποτελεί και τον κλασικό δρόμο για μη λήψη αποφάσεων, κατά τον ίδιο τρόπο που, σε άλλους τομείς, ο τρόπος που βρίσκουν οι πολιτικοί για να αποφύγουν την επίλυση ενός σημαντικού προβλήματος είναι να συστήσουν μία επιτροπή. Γιατί η παρατήρηση αυτή: Διότι τέτοια μελέτη -και μάλιστα πρόσφατη- υπάρχει και έγινε από την προηγούμενη στρατιωτική ηγεσία, έναν περίπου μήνα πριν από τον απαράδεκτο τρόπο με τον οποίο απεμακρύνθη από τον προηγούμενο «υπουργό». Και αυτή όχι μόνο τεκμηριώνει πλήρως την ανάγκη για άμεση αύξηση της θητείας, αλλά προσδιορίζει και τον χρόνο της στους 15 μήνες. Το αίτημα για νέες μελέτες έχει, όμως, και άλλη διάσταση. Πρώτον, κάθε τέτοια μελέτη γίνεται υπό τις γενικές κατευθύνσεις που δίνει αυτός που την εντέλλεται και, δεύτερον, ότι αυτοί που τη συντάσσουν, δυστυχώς, φροντίζουν να ακολουθούν τη γραμμή που κρίνουν ότι επιθυμεί η πολιτική ηγεσία. Χρυσή ευκαιρία να μοιραστεί στα τρία το πολιτικό κόστος Η άποψη της στήλης για τη στρατιωτική θητεία έχει τεκμηριωθεί με πλήθος δημοσιευμάτων της. Η παρούσα πολιτική ηγεσία, που -κατά την άποψη μας δεν μπορεί λόγω του περιορισμένου χρόνου της θητείας της να ασχοληθεί με τα προαναφερθέντα δομικά προβλήματα των Ε.Δ., μπορεί παρά ταύτα να επιλύσει επιτέλους το θέμα της αυξήσεως θητείας, το οποίο προσκρούει πάντα στο πρόβλημα του περίφημου πολιτικού κόστους (αυτού που απέφευγαν πάντα οι πολιτικοί, μεταφέροντας το όμως στην επάρκεια του αμυντικού μηχανισμού της χώρας). Και τούτο, διότι η παρούσα τετραμελής πολιτική ηγεσία του ΥΠΕΘΑ η οποία προέρχεται από τρία κόμματα, μπορεί κάλλιστα να το επιλύσει έτσι ώστε ο καταμερισμός του όποιου κόστους (ανύπαρκτο κατά την άποψή μας) να γίνει διά τρία, και κυρίως χωρίς το ένα από τα κόμματα να επιρρίψει τις ευθύνες στο άλλο. Τέτοιες ευκαιρίες, πολυκομματικών ηγεσιών είναι μοναδικές για την επίλυση προβλημάτων αυτού του είδους και -κατά την άποψή μας- ο νέος ΥΕΘΑ ο οποίος είναι και αυτός που πρέπει να αναλάβει τη σχετική πρωτοβουλία, δεν πρέπει να την αφήσει να πάει χαμένη. Διαφορετικά, θα ευθύνεται και αυτός το ίδιο με τους δύο υπουργούς που μείωσαν τη θητεία (Παπαντωνίου από τους 15 μήνες στους 12 και Μεϊμαράκης, από τους 12 στους 9), όπως και με τους, δύο τελευταίους, που, ενώ έβλεπαν τα προβλήματα, δεν έκαναν τίποτε για να τα επιλύσουν. (ΚτΕ 17/12/2011 – ΜΑΝΟΣ ΗΛΙΑΔΗΣ)