Η «φίλη» Τουρκία και η νέα Πολιτική Εθνικής Άμυνας

• Όσο και αν η ηγεσία του ΥΠΕΘΑ ομνύει στο «αξιόμαχο των Ενόπλων Δυνάμεων», που υποτίθεται ότι δεν θίγουν οι περικοπές, τα 993 εκατ. ευρώ απλώς δεν φτάνουν, για να λειτουργήσει το στράτευμα, εκτός αν αυτό δεν κρίνεται πλέον απαραίτητο... • Η χορωδία του υπουργείου Άμυνας είπε τα κάλαντα στον κ. Ευάγγ. Βενιζέλο, αλλά λεφτά για τις Ένοπλες Δυνάμεις δεν φαίνονται στον ορίζοντα... Έχοντας σχολιάσει τον αμυντικό προϋπολογισμό για το 2011 στο φύλλο του «ΚτΕ» της 27ης Νοεμβρίου 2010 (βλ. άρθρο με τίτλο «Προϋπολογισμός διάλυσης»), πριν αυτός ακόμη ψηφισθεί, θα αφήναμε ασχολίαστες τις απόψεις που εξέφρασε η πολιτική ηγεσία του ΥΠΕΘΑ στη συνεδρίαση της Βουλής της 20ής Δεκεμβρίου, αν δεν βλέπαμε σε αυτές, ορισμένες καινοφανείς απόψεις και θεωρίες -για να μην πούμε και μία επικίνδυνη φιλολογία- για την άμυνα. Απόψεις που όχι μόνο είναι σε προφανή αντίθεση με την πραγματικότητα, αλλά επιχειρούν... να τη διαμορφώσουν με μύθους, ιδεολογήματα και επιχειρήματα που υποτιμούν τη νοημοσύνη όλων μας. Ας αρχίσουμε, όμως, καλύτερα από τα γεγονότα και τους αριθμούς. Κατ' αρχάς, την παρουσίαση του αμυντικού προϋπολογισμού του 2011 στη Βουλή δεν την έκανε ο ΥΕΘΑ κ. Ευάγγ. Βενιζέλος, ο οποίος προέβη σε μία γενικού περιεχομένου ομιλία περί της κρίσεως, εκτεινόμενη σαφέστατα πέραν της ιδιότητας του ως υπουργού Άμυνας. Την υπόθεση παρουσιάσεως του απολογισμού του 2010 και υποστηρίξεως του αμυντικού προϋπολογισμού για το 2011 την έκανε ο αναπληρωτής του, κ. Π. Μπεγλίτης. Και ιδού, με τα δικά του λόγια, τι είπε, αφού ανεφέρθη πρώτα, ως ανεμένετο, στις «πρωτόγνωρες συνθήκες οικονομικής και κοινωνικής κρίσης» κ.λπ.: «Το ΥΠΕΘΑ θα διαχειρίζεται το 2011 έναν συνολικό προϋπολογισμό ύψους 4,87 δισ. ευρώ (σ.σ.: ακόμη πιο κάτω από τα 4,955 δισ. που είχαν αναφερθεί προ της καταθέσεως του στη Βουλή), που αντιπροσωπεύει το 4% του προϋπολογισμού της Γενικής Κυβέρνησης και αντιστοιχεί στο 2,13% του ΑΕΠ, έναντι 6,73% το 2010 (σ.σ.: το χαμηλότερο όλων των εποχών, μετά, αλλά και πριν από τη μεταπολίτευση). Έχουμε μείωση πάνω από 2,5 ποσοστιαίες μονάδες». «Ο προϋπολογισμός του ΥΠΕΘΑ είναι μειωμένος κατά 20% σε σχέση με το 2010 και κατά 25% σε σχέση με το 2009. Η μείωση αυτή αφορά σε όλα τα σκέλη του προϋπολογισμού. Οι λειτουργικές δαπάνες είναι 1 δισ. ευρώ περίπου (για την ακρίβεια 993 εκατ.), μειωμένες κατά 23%» (σ.σ.: δηλαδή, μετά την περικοπή των λειτουργικών δαπανών του 2010 κατά 12,1%, η συνολική περικοπή του λειτουργικού προϋπολογισμού -σε σχέση με το 2009- υπερβαίνει το 35%!). «Τα εξοπλιστικά προγράμματα (σ.σ.: διευκρινίζεται ότι δεν πρόκειται για νέους εξοπλισμούς, αλλά για πληρωμές εξοπλισμών προηγούμενων ετών) είναι 1,6 δισ. ευρώ, μειωμένα κατά 20% σε σχέση με το 2010 και κατά 27% σε σχέση με το 2009. (...) Οι αποδοχές είναι 2,280 δισ. ευρώ, μειωμένες κατά 18,7%, ποσοστό που αντικατοπτρίζει τη μείωση των επιδομάτων κατά 20% που έγιναν το 2010». Απλά μαθηματικά Για να γίνουν κατανοητά αυτά που είπε ο κ. Μπεγλίτης αρκεί μία σειρά από απλές πράξεις: Αν αφαιρέσει κανείς από το σύνολο του αμυντικού προϋπολογισμού των 4,87 δισ. ευρώ τα 1,6 δισ. των πληρωμών για παλαιούς εξοπλισμούς (υπόλοιπο 3,270) και από αυτά τα 2,8 δισ. των αποδοχών προσωπικού, το υπόλοιπο που απομένει για τον λειτουργικό προϋπολογισμό είναι μόλις 993 εκατ. ευρώ. Και με αυτά τα 993 εκατ. ευρώ, και για τους τρεις κλάδους των Ενόπλων Δυνάμεων, ο Στρατός Ξηράς πρέπει να συντηρεί και να εκπαιδεύει έναν στρατό περίπου 75.000 ανδρών και γυναικών, χιλιάδες οχημάτων, χιλιάδες επίσης αρμάτων μάχης, τεθωρακισμένων, συστήματα πυροβολικού και πυραυλικά συστήματα, ελικόπτερα και άλλα προηγμένα συστήματα, το Π.Ν. να διατηρεί έναν ολόκληρο στόλο φρεγατών, πυραυλακάτων, υποβρυχίων κ.λπ., και η Π.Α. έναν στόλο 300 μαχητικών αεροσκαφών κ.λπ. Θα λέγαμε ότι οι άνθρωποι απλώς αστειεύονται, όταν λένε ότι μπορούν να τα κάνουν όλα αυτά με τα συγκεκριμένα κονδύλια και μάλιστα «χωρίς να μειωθεί καθόλου το αξιόμαχο των Ε.Δ.», όπως κατά κόρον ισχυρίζονται, αν δεν βλέπαμε μέσα από τα λόγια του κυρίου Μπεγλίτη ότι αυτά που λέει τα πιστεύει. Και ιδού τι είπε σε άλλο σημείο του λόγου του: «Πιστεύω -και αυτό απέδειξε η εμπειρία της διαχείρισης του ΥΠΕΘΑ τους τελευταίους δεκατέσσερις μήνες- ότι μπορούμε να φτάσουμε στη μείωση των αμυντικών δαπανών μέσα από έναν γενναίο εξορθολογισμό των λειτουργικών δαπανών και των δαπανών για εξοπλισμούς». Και επειδή, όπως προανεφέρθη, εξοπλισμοί δεν γίνονται πλέον (μόνο εξοφλήσεις παλαιών χρεών από εξοπλισμούς), αυτό που μένει είναι να «εξορθολογισθεί» έτι περαιτέρω ο λειτουργικός προϋπολογισμός! Χακί λουκέτα Πώς; Κλείνοντας τα άχρηστα στρατόπεδα (σ.σ.: που σίγουρα υπάρχουν), είναι το μόνιμο και μάλλον μοναδικό επιχείρημα της πολιτικής ηγεσίας του υπουργείου, η οποία, αντί να βλέπει το γενικό ξαχαρβάλωμα του αμυντικού μηχανισμού της χώρας που έχει περιπέσει σε αφασία, ασχολείται με μερικές εκατοντάδες άχρηστα στρατόπεδα και μονάδες (που η κατάργηση τους έχει και αυτή κόστος). Μα ακόμη και αν τα έκλεινε όλα, όχι μόνο τα άχρηστα, αλλά και αυτά που χρειάζεται και χρησιμοποιεί τώρα ο στρατός, τι θα κέρδιζε, όταν το σύνολο του λειτουργικού προϋπολογισμού του στρατού για τα πάντα, από εκπαίδευση, ασκήσεις, συντήρηση υλικού κ.λπ., είναι μόλις 350 εκατ. ευρώ; Πενήντα εκατομμύρια; Εκατό; Διακόσια; Και με τα ποσά αυτά θα έλυνε το πρόβλημα της «διαχειρίσεως της δημοσιονομικής κρίσης μέσα από τη μείωση των αμυντικών δαπανών», όπως είπε σε άλλο σημείο του λόγου του; «Νέες αντιλήψεις» Φυσικά, τέτοιες ανερμάτιστες απόψεις -ανάξιες σχολιασμού, ούτως ή άλλως- χρειάζονται την ανάλογη «ιδεολογική» ή θεωρητική υποστήριξη. Και τι ακούσαμε εδώ από τον κύριο ΑΝΥΕΘΑ; «Σήμερα τελειώνει μία ολόκληρη εποχή και μία καινούργια αρχίζει και στον χώρο της άμυνας. Νέες προσεγγίσεις και νέες αντιλήψεις για τον ρόλο των Ενόπλων Δυνάμεων». (...) «Στον χώρο της εθνικής άμυνας αλλάζουν όλα. Αλλάζουμε και εμείς οι ίδιοι. Αλλάζουν και οι αντιλήψεις που είχαμε ως κόμμα εξουσίας και ως κυβέρνηση για πολλά χρόνια που κυβερνήσαμε τον τόπο. Πρέπει πάνω από όλα να αλλάξουμε μία σειρά από αντιλήψεις που είχαμε για τον περιβάλλοντα χώρο. Τι σημαίνει σήμερα απειλή για την Ελλάδα; Ποιες είναι οι πραγματικές απειλές; Πόσο συνδέονται οι παραδοσιακές απειλές με τις νέες απειλές που δημιουργεί ένας περιβάλλων χώρος τρομακτικής ρευστότητας;». (...) «Γιατί δεν αρκεί στον 21ο αιώνα να πορευτούμε, αντιμετωπίζοντας με συμβατικά "όπλα" και προσεγγίσεις τον γνωστό παραδοσιακό, εντός ή εκτός εισαγωγικών, εχθρό, την παραδοσιακή αναθεωρητική απειλή» (σ.σ.: λέτε να εννοεί την Τουρκία;). «Γιατί πρέπει πάνω από όλα να αντιμετωπίσουμε, να απαντήσουμε, να υπερβούμε κύριες αντιφάσεις που το ίδιο το πολιτικό σύστημα και εμείς οι ίδιοι παρήξαμε, και που δυστυχώς πολλές φορές συνεχίζουμε να παράγουμε» (σ.σ.: προσέξτε τη συνέχεια). «Γιατί, εάν η Τουρκία ορίζεται και σήμερα με τους γνωστούς όρους του 1974 ως κυρίαρχη απειλή για τη χώρα, τότε θα πρέπει να αναθεωρήσουμε κύριες πλευρές της εθνικής στρατηγικής απέναντι στην Τουρκία». Και εδώ τίθεται το ερώτημα, τι εννοεί με το «αν βλέπουμε την Τουρκία ως κύρια απειλή» -γεγονός που υιοθετούν όλα τα κείμενα Πολιτικής Εθνικής Άμυνας, οι εκτιμήσεις των αρμόδιων υπηρεσιών των Ε.Δ. και όχι μόνο- και την ανάγκη αναθεωρήσεως κύριων πλευρών της εθνικής μας στρατηγικής σε μία τέτοια περίπτωση; Ποίων πλευρών δηλαδή; Τη μόνιμη και άνευ όρων υποστήριξη της για ένταξη στην Ε.Ε.; Τον στρουθοκαμηλισμό της εξωτερικής μας πολιτικής, που κάνει ότι δεν καταλαβαίνει όχι μόνο την εχθρική στάση της Τουρκίας σε όλα τα θέματα που απασχολούν τη χώρα και την Κύπρο, αλλά και τις όλο και πιο ταπεινωτικές πλέον προκλήσεις της Τουρκίας; Γιατί αν εννοεί αυτές, μάλλον δεν θα βρει πολλούς να έχουν αντίρρηση. Αλλά επειδή μάλλον εκτιμά ότι θα βρει πολλούς με αντιρρήσεις για την ανάγκη αναθεωρήσεως της έννοιας της απειλής ή του ρόλου της Τουρκίας, ανέφερε λίγο παρακάτω και τα εξής: «Αυτό που κυρίως έχουμε ανάγκη για το πολιτικό σύστημα είναι μία μεγάλη πολιτική, πολιτιστική (σ.σ.: να αλλάξουμε μυαλά, μήπως;) αλλαγή στον τρόπο που σκεπτόμαστε τον ρόλο της Ελλάδας στον 21ο αιώνα, στον τρόπο που προσλαμβάνουμε τον περιβάλλοντα χώρο, τον τρόπο που προσλαμβάνουμε τους γείτονες μας» (σ.σ.: και την Τουρκία, φυσικά, τους Ευρωπαίους εταίρους μας, τις ΗΠΑ...). Καταλάβατε τώρα γιατί χρειάζεται να αλλάξουμε την πολιτική εθνικής άμυνας και γιατί αυτό το περίφημο κείμενο αργεί πλέον χαρακτηριστικά να ολοκληρωθεί; Ή γιατί αποδομείται συστηματικά ο αμυντικός μηχανισμός της χώρας; Γιατί μπήκαμε σε νέες εποχές. Με νέες προσλαμβάνουσες του περιβάλλοντος ημάς χώρου, νέες προσεγγίσεις και αντιλήψεις για τις απειλές και φυσικά την ανάλογη προσαρμογή της άμυνας της χώρας στις νέες αυτές καταστάσεις... (ΚτΕ - ΜΑΝΟΣ ΗΛΙΑΔΗΣ) (Σ.Λ.)