ΚΑΡΚΙΝΟΓΟΝΟΣ ΒΟΜΒΑ(;) ΑΠΕΙΛΕΙ ΤΟΥΣ ΚΑΤΟΙΚΟΥΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ «ΤΡΕΙΣ» ΚΑΙ ΟΧΙ ΜΟΝΟ(;)

ΤΟΥ ΤΑΞΙΑΡΧΟΥ Ε.Α. ΑΝΤΩΝΗ ΤΖΑΜΠΑΖΗ, tzampan@gmail.com Στην περιοχή «Τρεις» έχει εγκαταλειφθεί από τις αρχές του 2009, χωρίς να έχει παραδοθεί ο χώρος, το Στρατόπεδο «Λοχαγού Διογένη Φανουράκη», στο οποίο μέχρι την εγκατάλειψή του είχαν εγκατασταθεί και στεγασθεί από τα μέσα της δεκαετίας του 1970, όπως και σε άλλα στρατόπεδα στη Ρόδο, μονάδες και υπηρεσίες της 95 ΑΔΤΕ. Για την κατασκευή και την... κάλυψη αυτών των εγκαταστάσεων σε όλα τα στρατόπεδα, είχαν χρησιμοποιηθεί πλάκες αμιαντοτσιμέντου κυματοειδούς μορφής (καναλλέτα), διαστάσεων 1 ή 2 ή 3χ1 μέτρα, τα γνωστά ΕΛΛΕΝΙΤ, όπως φαίνεται και στις συνημμένες φωτογραφίες. Οι ίδιες πλάκες χρησιμοποιήθηκαν ευρέως στην Ελλάδα, κυρίως ως στέγες δημόσιων αλλά και ιδιωτικών κτηρίων, ιδιαίτερα γιατί υπήρχε εγχώρια παραγωγή αμιάντου, από την εταιρεία Μεταλλεία Αμιάντου Βορείου Ελλάδος (ΜΑΒΕ). Ο αμίαντος έχει χρήσιμες φυσικές και χημικές ιδιότητες και για το λόγο αυτό χρησιμοποιήθηκε εκτεταμένα στο παρελθόν σε ποικιλία εφαρμογών, αν και σήμερα η χρήση του έχει απαγορευθεί λόγω του ότι η εισπνοή του είναι δυνατόν να θέσει σε κίνδυνο την υγεία. Αυτό μπορεί να γίνει με  τον καθαρισμό, την αναδιαμόρφωση, την σφυρηλάτηση, τη διάτρηση, το πριόνισμα, το βούρτσισμα, το ξεσκόνισμα, το ξύσιμο και το τρίψιμο, με τα οποία είναι δυνατόν να αποδεσμευθούν ικανές ποσότητες ινών αμιάντου. Σε πολλά κτίσματα, τα αμιαντούχα υλικά ξεθωριάζουν και απελευθερώνουν με ευκολία τις επικίνδυνες ίνες στον αέρα. Ιδιαίτερα ανησυχητική είναι επίσης η επαφή πλακών ΕΛΛΕΝΙΤ με φυλλωσιές δέντρων καθώς με την ένταση του αέρα τρίβονται και απελευθερώνουν τις ίνες αμιάντου, με ανάλογες ικανές συνθήκες να υπάρχουν στο Στρατόπεδο «Λοχαγού Διογένη Φανουράκη». Οι βλαπτικές επιδράσεις του αμίαντου, ο οποίος σε κάποιες μορφές του είναι τοξικός,  έχουν διαπιστωθεί τουλάχιστον από τη δεκαετία του 1920, οπότε ο Βρετανός παθολόγος Dr. Cooke εξέτασε εργάτες που εκθέτονταν σε περιβάλλον σκόνης αμίαντου και ονόμασε την παρατηρούμενη ασθένεια του πνεύμονα «ασβέστωσις». Σήμερα ο αμίαντος θεωρείται ένας από τους σημαντικότερους παράγοντες καρκινογένεσης (κυρίως μεσοθηλίωμα, διάμεσος πνευμονική ίωση (αμιάντωση) που οδηγεί στο καρκίνο του πνεύμονα  και πνευμονοκονίαση), στην περίπτωση που οι ίνες του εισχωρήσουν στον ανθρώπινο οργανισμό. Η διαπιστωμένη, πλέον, ενοχοποίησή του για καρκινογένεση έχει οδηγήσει πολλές χώρες στη λήψη αυστηρών μέτρων για τον περιορισμό της χρήσης του και σταδιακά στην πλήρη απαγόρευσή του. Στην Ελλάδα η νομοθεσία θέσπιζε ένα αρκετά αυστηρό πλαίσιο για την χρήση του αμίαντου (ΠΔ 70α/1988, ΠΔ 175/97), ενώ πλέον σε εφαρμογή των ευρωπαϊκών οδηγιών 1999/77/ΕΚ, 2003/18/ΕΚ,  91/659/ΕΟΚ,  91/382/ΕΟΚ,  87/217/ΕΟΚ,  85/610/ΕΟΚ, 83/478/ΕΟΚ και 83/477/ΕΟΚ απαγορεύεται η εξόρυξη και χρήση του και καθορίζονται κανόνες όσον αφορά στη διαχείρισή του. Η διαχείριση του αμιάντου σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία και το ΕΛΙΝΥΑΕ(Ελληνικό Ινστιτούτο Υγιεινής και Ασφάλειας της Εργασίας) και με γνώμονα την προστασία του προσωπικού που μπορεί (εσκεμμένα ή όχι) να έρθει σε επαφή μαζί του, προϋποθέτει την αναγνώρισή του. Αυτό δεν είναι πάντα εύκολο δεδομένου ότι μοιάζει μακροσκοπικά με αρκετά άλλα υλικά, τα οποία όμως είναι αβλαβή. Για το λόγο αυτό απαιτούνται ειδικές εργαστηριακές αναλύσεις. Με εξετάσεις και αυτοψίες που ολοκληρώθηκαν τον Απρίλιο 2011, χορηγήθηκαν οι πρώτες άδειες εκτέλεσης εργασιών διαχείρισης αμιαντούχων υλικών και αφαίρεσης αμιάντου στην Ελλάδα από το Υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, σε πέντε εταιρείες. Σύμφωνα με την Υ.Α. 21017/84/2009, οι ΕΑΚ(Επιχειρήσεις Αφαίρεσης ή Κατεδάφισης) που αδειοδοτήθηκαν είναι οι Τεχνική Προστασίας Περιβάλλοντος ΑΕ,  Envirochem ΑΕ, ΣΟΥΚ ΕΛΛΑΣ ΕΠΕ,  ΙΝΤΕΡΓΚΕΟ ΕΠΕ και Global Waste Solutions ΕΠΕ, οι οποίες συνέστησαν τον ΠΑΣΕΠΠΕ (Πανελλήνιος Σύνδεσμος Εταιρειών Διαχείρισης Αποβλήτων) τηλ. 210-9719180. Ανάμεσα στα στοιχεία που εξετάσθηκαν από την αρμόδια επιτροπή του Υπουργείου, ιδιαίτερη βαρύτητα δόθηκε στην προηγούμενη αποκτηθείσα εμπειρία σε έργα διαχείρισης αμιάντου, στον ιδιόκτητο εξοπλισμό που διαθέτει κάθε εταιρεία προκειμένου να αντιμετωπίσει σύνθετα έργα αφαίρεσης εύθρυπτου αμιάντου και στην εκπαίδευση του επιστημονικού και τεχνικού προσωπικού, που θα λάβει μέρος σε έργα αφαίρεσης αμιαντούχων υλικών. Σκοπός της παραπάνω απόφασης είναι ο καθορισμός των όρων ίδρυσης και λειτουργίας των επιχειρήσεων αφαίρεσης ή κατεδάφισης αμιαντούχων υλικών, που προβλέπονται στο άρθρο 14 του ΠΔ 212/2006 «Προστασία των εργαζομένων που εκτίθενται σε αμίαντο κατά την εργασία», σε συμμόρφωση με την οδηγία 83/477/ΕΟΚ. Απαραίτητη προϋπόθεση πλέον προκειμένου να εκτελεσθούν έργα αφαίρεσης αμιάντου, είναι να διαθέτει κανείς την κρατική άδεια ΕΑΚ, έτσι ώστε να διασφαλίζεται η υγιεινή, η ασφάλεια και η ικανότητα των εταιρειών που αναλαμβάνουν τέτοια έργα. Δεδομένου ότι η χώρα μας δεν έχει λύσει ακόμη το πρόβλημα της διαχείρισης του αμιάντου που αφαιρείται από τα κτίρια και θεωρείται ΑΠΟΒΛΗΤΟ, αφού δεν επιτρέπεται η ταφή του σε ΧΥΤΑ στην Ελλάδα, το κόστος διαχείρισης προς το παρόν παραμένει υψηλό, αφού «πληρώνουμε» τη μεταφορά του στη Γερμανία. Το «ξήλωμα» του αμιάντου κάτω από αυστηρά μέτρα προστασίας, κοστίζει ανάλογα με  το μέγεθος της επιφάνειας, ενώ η μεταφορά του στους ειδικούς χώρους ταφής στη Γερμανία, ανάλογα με το βάρος. Η συνείδησή μου, πιστεύω ακράδαντα και η συνείδηση οποιουδήποτε σοβαρού και υπεύθυνου ανθρώπου θα έκανε ακριβώς το ίδιο, όταν αντιλήφθηκα την υπάρχουσα κατάσταση στο Στρατόπεδο «Λοχαγού Διογένη Φανουράκη», μου υπαγόρευσε ΑΜΕΣΑ να δημοσιοποιήσω το θέμα, το οποίο εφόσον ισχύουν τ’ αναφερόμενα στο Διαδίκτυο και στις ευρωπαϊκές οδηγίες, είναι σοβαρό και άπτεται πολύ σοβαρών κινδύνων για την υγεία των κατοίκων της περιοχής «Τρεις» και όχι μόνο. Οι αρμόδιοι και οι υπεύθυνοι τοπικοί άρχοντες, με πρώτη την Διοίκηση της 95 ΑΔΤΕ, η οποία αυτή τη φορά αδικαιολόγητα, μετά από 10μηνη σχεδόν προϋπηρεσία, «συλλαμβάνεται» εκτεθειμένη εσωτερικά(Ένδειξη απειρίας; Ένδειξη έλλειψης αντίληψης του χώρου; Ένδειξη έλλειψης ενημέρωσης από τον αρμόδιο σύμβουλο-διοικητή, με προϋπηρεσία στην 95 ΑΔΤΕ;) και εξωτερικά, οφείλουν ΑΜΕΣΑ και ΧΩΡΙΣ ΚΑΘΥΣΤΕΡΗΣΗ: α. Να εξετάσουν το θέμα, να γνωματεύσουν σχετικά και να δώσουν πειστικές απαντήσεις, στους κατοίκους της περιοχής. β. Ν’ αφαιρέσουν ΑΜΕΣΑ και σύμφωνα με την Υ.Α. 21017/84/2009, ΟΛΑ τα αμιαντούχα υλικά, τα οποία θεωρούνται ΑΠΟΒΛΗΤΑ, από το Στρατόπεδο «Λοχαγού Διογένη Φανουράκη» και από όλες τις δημόσιες εγκαταστάσεις, εφόσον και όπου υπάρχουν, αναθέτοντας το έργο σε μια εκ των εξειδικευμένων ΕΑΚ. ΣΧΕΤΙΚΕΣ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ: