ΔΑΝΕΙΣΤΕΣ: Βιάζονται να αντλήσουν τον υποθηκευμένο «μαύρο χρυσό» - Τα παίρνουν όλα και με τη βούλα

• Δεσμευμένα προκαταβολικά τα έσοδα από πετρέλαιο - φυσικό αέριο • Ο... περίεργος ρόλος του πρώτου σωτήρα Γιώργου Παπανδρέου. Πώς μας έδεσαν χειροπόδαρα οι δανειστές • Με συνθήκες Νιγηρίας θα αμείβονται όσοι Έλληνες βρουν δουλειά Μέσα στον ορυμαγδό των ειδήσεων για το Μεσοπρόθεσμο, τον προϋπολογισμό και την καταιγίδα του νέου φορολογικού ήταν αναμενόμενο να μη δοθεί ιδιαίτερη προσοχή σε κάποιες εξελίξεις/ειδήσεις που αφορούν τον ενεργειακό τομέα. Ειδήσεις που μεμονωμένα δεν σημαίνουν πολλά. Πλην όμως αφορούν... κάποια «νέα» που, αν τοποθετηθούν σωστά στον χάρτη, δίνουν διαφορετικό και οπωσδήποτε πιο ρεαλιστικό περιεχόμενο στις προσδοκίες που καλλιεργήθηκαν επί χρόνια στον ελληνικό λαό για την πολιτική και στρατηγική του ενεργειακού «κόμβου» της περιοχής. Κατά κανόνα, η αλήθεια (και η πραγματικότητα) απεχθάνεται τις υπερβολές και τις γενικεύσεις. Υπό αυτήν την έννοια, στο παιχνίδι των ισχυρών για τον έλεγχο των ενεργειακών πόρων και των διαδρόμων διανομής τους προς τις αγορές, το οποίο διεξάγεται με δριμύτητα (και στην περιοχή μας), η Ελλάδα εμφανίζεται σύμφωνα με τις δυνάμεις και δυνατότητές της: αδύναμη και μικρή. Υπό αυτό ακριβώς το μέγεθος, λοιπόν, η χώρα επιχείρησε να λάβει μέρος στο «μεγάλο παιχνίδι» και επί της πρωθυπουργίας του Κώστα Καραμανλή, όταν αναζήτησε «συνέργειες» με τα ρωσικά συμφέροντα, και επί Γ. Παπανδρέου, ο οποίος τίναξε στον αέρα την όποια ελληνορωσική γέφυρα ενεργειακής συνεργασίας. Όσοι βρίσκονταν σε υψηλόβαθμα δημοσιογραφικά ή πολιτικά γραφεία το καλοκαίρι του 2007, όταν οι πυρκαγιές της Δυτικής Πελοποννήσου έκαψαν μέχρι το Μαίναλο, θα θυμούνται τις «ευαίσθητες» και «διαβαθμισμένες» πληροφορίες που έφταναν από το Μέγαρο Μαξίμου και έλεγαν ότι τις φωτιές τις έβαλαν οι Αμερικανοί, ως... εκδίκηση για τη «φιλορωσική» ενεργειακή πολιτική του τότε πρωθυπουργού. Μια πολιτική που πρόκρινε τους ρωσικούς αγωγούς ενέργειας, όπως τον South Stream, έναντι αυτών του Αζερμπαϊτζάν που είχαν την αμερικανική στήριξη. Κάποια φιλοκυβερνητικά ΜΜΕ που υπερθεμάτιζαν, έφτασαν στο σημείο να «παίξουν» και θέμα συναγερμού στο... Πεντάγωνο, για κινήσεις ξένων παραστρατιωτικών μονάδων που αποσκοπούσαν στην ανατροπή της πολιτικής τάξης. Προφανώς έβλεπαν πολλές ταινίες... Ο τότε πρέσβης των ΗΠΑ στην Αθήνα Ντάνιελ Σπέκχαρντ (σ.σ.: που όλως τυχαίως βρέθηκε αργότερα στο Δ.Σ. των επιχειρήσεων Λαυρεντιάδη και στην Proton Bank), έπαιζε το χαρτί της ενεργειακής επάρκειας, που σήμαινε ότι η Ελλάδα έπρεπε να δέχεται ενέργεια από όλες τις διαθέσιμες πηγές. Δηλαδή όχι μόνο από τη Ρωσία, αλλά και από τους πρώην δορυφόρους της, που είχαν στο μεταξύ στραφεί προς τη Δύση (και τον αμερικανικό έλεγχο). Οπότε ήταν μάλλον εύκολο για τους επικοινωνιακούς συμβούλους του Καραμανλή να παίξουν ότι αυτός ήταν και ο λόγος της... προσπάθειας ανατροπής. Είτε έτσι (ο Καραμανλής προσπάθησε να παίξει με τους Ρώσους αγνοώντας τα αμερικανικά συμφέροντα) είτε αλλιώς (ο Καραμανλής απλώς προσπαθούσε να ισορροπήσει στο τεντωμένο σχοινί των αμερικανορωσικών συγκρούσεων), το ενεργειακό παιχνίδι στην περιοχή συνεχίζεται με ιδιαίτερη ένταση. Στο εν λόγω παιχνίδι, το οποίο εκτός των άλλων έχει να κάνει και με τον έλεγχο του ελληνικού ενεργειακού διαδρόμου, συμπεριλαμβάνονται οι απειλές, οι υποσχέσεις αλλά και... μπλόφες. Και στις μπλόφες οι Ρώσοι έχουν μια παράδοση. Το «Π» την προπερασμένη βδομάδα ασχολήθηκε επιμελώς με τις κινήσεις της Μόσχας και υπογράμμισε το ιδιαίτερο ενδιαφέρον της για την απόκτηση της ΔΕΠΑ. Προφανώς, το μέγεθος της ΔΕΠΑ είναι απειροελάχιστο αν αποτιμηθεί ως δίκτυο που εξυπηρετεί την ελληνική αγορά. Ωστόσο, η αξία αυτού του δικτύου διασυνδεδεμένου με τα ευρύτερα δίκτυα διανομής αερίου στις ευρωπαϊκές αγορές, πολλαπλασιάζεται στον μέγιστο βαθμό και αποκτά στρατηγική σημασία για τους μεγάλους παίκτες. Υπό αυτήν την έννοια τα όσα υποστήριξε πριν από λίγες μέρες ο Leonid Chugunov, επικεφαλής μάνατζερ του ρωσικού κολοσσού της Gazprom, για το νότιο δίκτυο αγωγών South Stream μάλλον υποκρύπτουν - παρά φωτίζουν - κάποιες πτυχές του ρωσικού παιχνιδιού. Ο ισχυρός άνδρας της Gazprom ουσιαστικά προανήγγειλε τον τερματισμό του σχεδιασμού για τον «ελληνικό» νότιο κλάδο του αγωγού με έναν ιδιαίτερα εύγλωττο τρόπο: «Δεν έχει κανένα νόημα να κατασκευάσουμε έναν άδειο αγωγό» είπε και, για να πικράνει ακόμη περισσότερο όσους έβλεπαν τη.. ρωσική αρκούδα να δίνει λύσεις στα ελληνικά προβλήματα, συμπλήρωσε: «Το αέριο του South Stream θα πάει στην Ιταλία, αλλά όχι μέσω Ελλάδας»... Με τον τρόπο αυτόν, όπως σημειώνουν οι γνωρίζοντες, οι Ρώσοι υπογραμμίζουν τις δυνατότητές τους να προχωρήσουν τα σχέδιά τους για τη δημιουργία του νότιου δρόμου εφοδιασμού της Ευρώπης με φυσικό αέριο, ακόμη κι αν χάσουν το παιχνίδι (της ΔΕΠΑ) στην Ελλάδα. Πράγματι, η Gazprom την ίδια ώρα προχωράει την κατασκευή του αγωγού που θα παρακάμψει την Ουκρανία για να στείλει το ρωσικό αέριο μέσω των (υπολοίπων) Βαλκανίων στις αγορές της Κεντρικής και Νότιας Ευρώπης. Η κατασκευή του αγωγού θα διαρκέσει από τον προσεχή Δεκέμβριο μέχρι το 2018, ενώ η προκαταρκτική λειτουργία προβλέπεται για το 2015, με τις πρώτες εμπορικές παραδόσεις το 2016. Μέτοχοι του αγωγού είναι η Gazprom (50%), η Eni (20%), η EDF (15%) και η Wintershall Holding - θυγατρική της γερμανικής BASF - (15%). Σχετικά με το αν η απόφαση αυτή της Gazprom επηρεάζει την εμπλοκή της στον διαγωνισμό για την πώληση της ΔΕΠΑ, οι Ρώσοι αξιωματούχοι διευκρίνισαν πως η μη υλοποίηση του νότιου κλάδου του South Stream δε έχει άμεση σχέση με τη συγκεκριμένη κρατικοποίηση: «Ανεξάρτητα από το ποιος θα είναι ο μέτοχος στη ΔΕΠΑ, ο αγωγός στην Ελλάδα θα κατασκευαστεί εάν και όταν θα το θέλει η αγορά» είπε ο ίδιος εκπρόσωπος, για να συμπληρώσει: «Αντιλαμβανόμαστε ότι υπάρχει ζήτηση (σ.σ.: στην Ελλάδα) για αέριο, αλλά πρέπει να αποπληρώνονται και τα κόστη κατασκευ¬ής ενός αγωγού». Έτσι, μπορεί για την κάλυψη των ελληνικών αναγκών σε αέριο να χρησιμοποιηθεί ο υφιστάμενος αγωγός, αλλά το «άδειασμα» είναι τεράστιο. Το κατά πόσον αυτό θα έχει αντίκτυπο και στην οικονομική προσφορά των Ρώσων για τη ΔΕΠΑ, θα φανεί σύντομα... Υποθήκη προκαταβολικά Περί της σημασίας του ελληνικού οικοπέδου (και) για τους Ρώσους τα πράγματα θα ξεκαθαρίσουν, όπως είπαμε, σύντομα, και αυτό θα φανεί και από το έμπρακτο ενδιαφέρον τους για την απόκτηση της ΔΕΠΑ. Κάτι, ωστόσο, που ήδη έχει φανεί για τις προοπτικές αξιοποίησης αυτού του οικοπέδου έχει να κάνει με τη διάψευση των όσων ισχυρίστηκε ο Γ. Παπανδρέου κατά την πρωθυπουργία του. Ας θυμηθούμε: Πριν από τρία χρόνια ο Παπανδρέου (λίγο μετά το «λεφτά... υπάρχουν») δήλωνε πως... πετρέλαιο δεν υπάρχει. Ή, έστω, δεν είναι αξιοποιήσιμο. Κι όμως, πριν από λίγες μέρες, η νορβηγική εταιρεία PGS ξεκίνησε τις έρευνες στη Νότια Κρήτη και σταδιακά στο Ιόνιο. Το Αιγαίο ίσως να είναι ακόμη λίγο μακριά (μέχρι να ρυθμιστούν τα ελληνοτουρκικά), αλλά στα τρία χρόνια που πέρασαν η αλήθεια είναι ότι με τη βοήθεια του Γιώργου ήρθαν τα πάνω κάτω στην εθνική κυριαρχία. Τόσο που να δικαιολογούν την επίσημη έναρξη ερευνών για υδρογονάνθρακες. Ιδιαίτερα τώρα, που όλος ο εθνικός πλούτος είναι δεσμευμένος στον ειδικό λογαριασμό... Για τον τότε πρωθυπουργό, που είχε κάνει τις επίμαχες δηλώσεις από το περιθώριο της Συνόδου Κορυφής στις Βρυξέλλες (και μάλιστα on camera) δεν χρειάστηκε να περάσουν πάνω από δύο χρόνια για να εξαγγείλει πως η Ελλάδα τελικά προχωρά στην αδειοδότηση. Το τι μεσολάβησε στη διετία ώστε να αλλάξουν, το ξέρει ο ίδιος καλύτερα απ' όλους. Σήμερα, μέσω του ΤΑΙΠΕΔ, οι Γερμανοί και οι λοιποί δανειστές επιδιώκουν τον άμεσο έλεγχο της Ελλάδας. Η χώρα έχει ήδη αποδεχθεί (μέσω των Μνημονίων I και II) την πρακτική παραίτηση από την εθνική κυριαρχία της, την αποδοχή του αγγλικού δικαίου, τη μετατροπή του χρέους από εσωτερικό σε εξωτερικό, τη δέσμευση της δημόσιας περιουσίας υπέρ των δανειστών. Τι έρχεται; Βασική αρχή της νεοφιλελεύθερης λογικής είναι πως το κράτος δεν θα πρέπει να έχει ουσιαστικό επιχειρηματικό ρόλο και λόγο, και τις επενδύσεις να τις αξιοποιούν τα ιδιωτικά συμφέροντα. Δεν θα μπορεί να έχει ουσιαστικό λόγο ούτε στο χρηματοπιστωτικό σύστημα, ούτε και να διαδραματίζει ρόλο στρατηγικού εταίρου, παρά μόνο να αρκείται στην εκχώρηση ζωτικών επιχειρήσεων στρατηγικής σημασίας (λ.χ. ΟΤΕ, ΔΕΗ), υποδομών (λ.χ. ΟΛΠ, ΟΛΘ), ακόμη και κοινής ωφέλειας - συμφέροντος (ΕΥΔΑΠ, ΕΥΑΘ). Με βάση τη νεοφιλελεύθερη λογική, η ανάπτυξη θα συντελεσθεί από ιδιωτικά συμφέροντα που θα διαμορφώσουν το ιδανικό επιχειρηματικό περιβάλλον (χαμηλό εργατικό κόστος, ειδικό φορο-πλαίσιο, ΕΟΖ) και θα αποκομίζουν τη μέγιστη δυνατή υπεραξία. Και κάπως έτσι, οι δύο κυβερνήσεις του Παπανδρέου, ιδιαίτερα μέσα από την αποδοχή του αγγλικού δικαίου, βοήθησαν να διαμορφωθεί το υπόβαθρο για την εκχώρηση της εθνικής κυριαρχίας. Οι δανειστές μας, και κυρίως το Βερολίνο, απέκτησαν εμπράγματα και πλήρως κατοχυρωμένα νομικά δικαιώματα επί του «ελληνικού πλούτου». Επόμενο βήμα η λειτουργία των Οικονομικών Ζωνών Ειδικού Σκοπού στην Ελλάδα, που θα χαρακτηρίζονται από ελαστικές συνθήκες εργασίας, ειδικό φορολογικό καθεστώς, αλλά και προνόμια, όπως και χρηματοδοτήσεις άμεσα από την ΕΚΤ και τα κοινοτικά ταμεία, με ενεργοποίηση της Γερμανικής Τράπεζας Επενδύσεων... Δεμένες πισθάγκωνα η χώρα, η κοινωνία και η πραγματική οικονομία, αναδεικνύουν τον νέο τρόπο «αξιοποίησης» και «εκμετάλλευσης» του ορυκτού πλούτου για τις επόμενες γενιές. Εάν λοιπόν δεν υπάρχει κάποια παρανόηση, η συμβολή των κυβερνήσεων Παπανδρέου στην Ελλάδα συνίσταται στο ότι όποιος εθνικός πλούτος κι αν εντοπιστεί, αυτός θα είναι προκαταβολικά δεσμευμένος στους ξένους, ενώ οι Έλληνες που τυχόν θα βρουν εργασία, θα αμείβονται με συνθήκες Νιγηρίας, η οποία είναι εξαιρετικά πλούσια σε υδρογονάνθρακες και εξαιρετικά φτωχή σε εισοδήματα. Το ελληνοτουρκικό Για τον ίδιο τον Παπανδρέου, ένα ερώτημα είναι εάν το Καστελόριζο, το οποίο επιλέχτηκε από τον ίδιο ως ειδυλλιακό σκηνικό για τη σκηνοθεσία της παρουσίασης της απόφασής του να υπογράψει το Μνημόνιο I, είναι ιστορική ειρωνεία ή σημειολογική σύμπτωση. Στο διάστημα που μεσολάβησε μεταξύ των δύο διαμετρικά αντίθετων θέσεων του τότε πρωθυπουργού, η τουρκική πλευρά μέσω της κρατικής πετρελαϊκής εταιρείας Turkiye Petrolleri (TPAO) μεθοδικά και επίμονα φαίνεται να πέτυχε «εξαίρεση» του ακριτικού νησιού από τον ενιαίο ελληνικό χώρο. Και αυτά ενώ η Αθήνα μέχρι και σήμερα δεν έχει προχωρήσει στην ανακήρυξη της ΑΟΖ. Παράλληλα, την ίδια περίοδο η ΤΡΑΟ διεύρυνε τις αξιώσεις της σε πετρελαιοπιθανές περιοχές μέχρι νότια της Ρόδου και της Κάσου, ενισχύοντας αποφασιστικά την πάγια πολιτική της «γκριζοποίησης» εκτάσεων του Αιγαίου. Ταυτόχρονα δε η αμερικανική πλευρά φρόντισε (ενδεικτικές οι ξεκάθαρες δηλώσεις της «Morningstar» περί συνεκμετάλλευσης) να παγιώσει τις τουρκικές θέσεις. Απόρροια αυτής της φοβικής τακτικής αλλά και συνέπεια των διαδοχικών Μνημονίων είναι η περιορισμένης κυριότητας παρουσία της Ελλάδας και των συμφερόντων της χώρας. Ενδεικτικό το γεγονός πως στην περίπτωση των ερευνών της PGS το ελληνικό Δημόσιο δεν θα έχει μεν καμία οικονομική συμμετοχή στο κόστος των ερευνών αλλά ούτε και στα ενδεχόμενα έσοδα που τυχόν προκύψουν από πιθανή πώληση στη συνέχεια των δεδομένων. Το ΥΠΕΚΑ αναφέρει πάντως πως η ελληνική πλευρά πέτυχε να μειώσει τον χρόνο αποκλειστικότητας των περιοχών προς έρευνα στα δύο χρόνια (αρχικά ζητήθηκαν μέχρι και δέκα χρόνια), να ολοκληρωθεί η έκθεση των ερμηνευτικών δεδομένων στα μέσα του 2013 και να προκηρυχθεί ο γύρος παραχωρήσεων στα μέσα του 2014, εάν όλα πάνε καλά. Ποια είναι η PGS Η νορβηγική PGS ιδρύθηκε στο Όσλο το 1991 και δούλεψε τα πρώτα χρόνια με δύο πλοία σεισμικών ερευνών. Σήμερα είναι εισηγμένη στο νορβηγικό χρηματιστήριο, διαθέτει 14 πλοία ερευνών, 21 κέντρα επεξεργασίας δεδομένων και 35 γραφεία σε όλο τον κόσμο. Απασχολεί περί τα εβδομήντα άτομα, ενώ έχει παρουσία στην αγορά είκοσι πέντε χωρών, με περιφερειακά γραφεία στο Λονδίνο, το Χιούστον και τη Σινγκαπούρη. Την τελική αξιολόγηση των σεισμικών ερευνών θα κάνει η γαλλική Beicip Franlab. Στο πλοίο της νορβηγικής εταιρείας θα υπάρχει μόνιμος εκπρόσωπος του ΥΠΕΚΑ, ενώ σχετικά θα εκπαιδευτούν για τρεις μήνες δύο Έλληνες επιστήμονες. Στο πλοίο θα επιβαίνουν και εκπρόσωποι περιβαλλοντικών οργανώσεων. (ΤΟ ΠΟΝΤΙΚΙ 29/11/2012 – Σ.Λ.)