• ΤΟ ΟΡΑΜΑ, ΤΟ ΔΥΣΟΙΩΝΟ ΠΑΡΟΝ ΚΑΙ ΤΟ ΛΑΜΠΕΡΟ ΠΑΡΕΛΘΟΝ.
• ΕΝ ΚΑΤΑΚΛΕΙΔΙ, ΠΕΠΟΙΘΗΣΗ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΙΝΑΙ Η ΑΥΞΗΣΗ ΤΟΥ ΕΞΥΠΗΡΕΤΟΥΜΕΝΟΥ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ ΜΕ ΤΑΥΤΟΧΡΟΝΗ ΑΥΞΗΣΗ ΤΟΥ ΑΠΑΡΑΙΤΗΤΟΥ ΙΑΤΡΟ-ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ.
Αφορμή για την παρουσίαση αυτή είναι η συμπλήρωση 75 χρόνων λειτουργίας του Νοσηλευτικού Ιδρύματος Μετοχικού Ταμείου Στρατού (ΝΙΜΤΣ) αλλά και τα σημαντικά προβλήματα που αντιμετωπίζει, σε μεγάλο ποσοστό λόγω οφειλών του ΕΟΠΥΥ. Δεν θα μπορούσε να απουσιάζει το όραμα της νέας ηγεσίας του ΝΙΜΤΣ με επικεφαλής τον Γενικό Διευθυντή Ταξίαρχο (ΥΙ) Γεώργιο Γιαννακό, ο οποίος έχει θέσει σαφείς στόχους ώστε να εξασφαλίσει το μέλλον ενός επιστημονικού Ιδρύματος που επί 75 χρόνια προσφέρει υψηλού επιπέδου υπηρεσίες, όχι μόνο στους δικαιούχους αλλά σε όλο τον κόσμο.
Γράφει Δημήτρης I. Μανακανάτας
Στο όραμα της νέας διοίκησης πρωταρχικό ρόλο διαδραματίζει ο περιορισμός οποιοσδήποτε απώλειας εσόδων και η μείωση άσκοπων και παράλογων δαπανών. Σε ότι αφορά τις απώλειες εσόδων αρκεί να αναφερθεί ότι ο ΕΟΠΠΥ έχει ανεξόφλητο υπόλοιπο για τα έτη 2012, 2013, 2014, 2015 και 2016 περίπου 54 εκατ. ευρώ, τα οποία αφορούν μεταξύ των άλλων νοσήλια στο μεγαλύτερο ποσοστό. Όπως γίνεται λοιπόν εύκολα αντιληπτό, με τη μη καταβολή των οφειλών είναι πολύ δύσκολο να συντηρηθεί ένα σύστημα το οποίο δεν αποδίδει κέρδος παρά την κίνηση που έχει, αλλά διογκώνει το παθητικό, στερώντας από άλλες ανάγκες τα αναγκαία κονδύλια. Σε ότι αφορά την κίνηση του νοσοκομείου ενδεικτικά αναφέρεται ότι από τον Ιανουάριο του 2016 έως και τον Οκτώβριο μόνο στο τμήμα επειγόντων περιστατικών (Τ.Ε.Π.) εξετάσθηκαν συνολικά 7.579 άτομα, εκ των οποίων νοσηλεύθηκαν 3.894, ήτοι 1.755 δικαιούχοι και 2.139 μη δικαιούχοι. Από τους παραπάνω αριθμούς και ειδικά από τον αριθμό των μη δικαιούχων, γίνεται αντιληπτή η μεγάλη προσφορά του ΝΙΜΤΣ στο ευρύτερο κοινωνικό σύνολο.
Τα έσοδα στηρίζονται κατά βάση στις εισφορές των δικαιούχων, οι οποίες συνολικά δεν ξεπερνούν τα 7 εκατ. ευρώ, ενώ άλλες πηγές εσόδων είναι ο Ε0ΠΠΥ και τα υπόλοιπα Ασφαλιστικά Ταμεία, που όπως έχει προαναφερθεί οφείλουν μεγάλα ποσά στο ίδρυμα. Παρότι το νοσοκομείο εξυπηρετεί με τον θεσμό των Απογευματινών Ιατρείων μεγάλο αριθμό ασθενών, είναι δύσκολο έως ακατόρθωτο να συνεχιστούν καθότι οι εισπράξεις στο πρώτο 9μηνο του 2016 ήταν περίπου 30.000 ευρώ και το χρέος του Ε0ΠΠΥ στο συγκεκριμένο διάστημα ξεπέρασε τα 330.000. ενώ το ίδρυμα έχει καταβάλλει σε ιατρούς, υπαλλήλους και νοσηλευτές περίπου 155.000.
Ως νοσοκομείο που έχει εξυπηρετήσει εκατομμύρια μερισματούχων τα παλαιότερα χρόνια, διαθέτει μέσω κληροδοτημάτων και δωρεών μεγάλη ακίνητη περιουσία, για την οποία πληρώνει φόρο μεγάλης ακίνητης περιουσίας και υψηλό ΕΝΦΙΑ (και τα δύο ξεπερνούν τις 300.000 ευρώ το χρόνο). Ωστόσο μια από τις διαπιστώσεις της σημερινής ηγεσίας του νοσηλευτικού ιδρύματος είναι η μειωμένη προσέλευση μερισματούχων στο νοσοκομείο, η οποία οφείλεται στην κακή ενημέρωση κυρίως των εν ενεργεία στελεχών τα οποία ακόμα και σήμερα δεν γνωρίζουν ότι τα μέλη των οικογενειών τους, γονείς και τέκνα είναι δικαιούχοι του ΝΙΜΤΣ και δικαιούνται όλες τις παροχές που δικαιούται οποιοδήποτε ασφαλισμένο άτομο.
Μια άλλη διαπίστωση, ενδεικτική της αναγκαιότητας αλλαγής του τρόπου λειτουργίας του ιδρύματος, είναι το κόστος χαρτιού που καταναλώνεται στις διοικητικές υπηρεσίες. Σήμερα, την εποχή της ηλεκτρονικής πλατφόρμας και της ηλεκτρονικής υπογραφής η κατανάλωση χαρτιού επιφέρει ένα πρόσθετο κόστος 2 εκατ. φύλλων χαρτιού Α4 και 1 εκατ. περίπου φύλλων A3, ενώ δεν μπορούν να υπολογιστούν τα λογιστικά φύλλα που καταναλώνονται λόγω του τεράστιου όγκου των δαπανών που εκδίδονται καθημερινά. Για αυτή την υπερκατανάλωση χάρτου σε μεγάλο βαθμό ευθύνεται το όλο σύστημα πληροφορικής, το οποίο είναι πολυσύνθετο και με έναν μόνο αξιωματικό υπεύθυνο δεν είναι δυνατόν να ανταποκριθεί στις απαιτήσεις ενός σύγχρονου νοσοκομείου. Φυσικά η κάθε επίκληση εταιρείας για επίλυση του προβλήματος συνεπάγεται μεγάλο κόστος, το οποίο σημαίνει ότι η λύση θα πρέπει να προέλθει εκ των έσω, εφόσον το ΝΙΜΤΣ εποπτεύεται από τον Υπουργό Εθνικής Άμυνας και λογίζεται ως οργανική στρατιωτική μονάδα του Γενικού Επιτελείου Στρατού.
Επίσης, ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα ενός σύγχρονου νοσοκομείου αλλά άλλης εποχής από πλευράς κατασκευής, είναι η δομική καταπόνηση, με τις διαρκώς παρουσιαζόμενες βλάβες να στοιχίζουν περισσότερο από όσο θα στοίχιζε ένα καινούριο κτήριο που θα δεχόταν και υγειονομικό εξοπλισμό σύγχρονης ιατρικής τεχνολογίας. Σημαντικό πρόβλημα αποτελεί και το ότι πολλές από τις πτέρυγες νοσηλείας ή είναι κλειστές λόγω έλλειψης προσωπικού ή μετατράπηκαν σε γραφεία ιατρών. Η αποκατάσταση των κτηριακών υποδομών έχει υπολογισθεί σε αρκετά εκατομμύρια αλλά ήδη από δωρεές-κληροδοτήματα υπάρχουν πάνω από 2,5 εκατ. ευρώ στην τράπεζα, τα οποία όμως θα πρέπει να αξιοποιηθούν άμεσα σε συνδυασμό με άλλες δωρεές και επιχορηγήσεις. Αξίζει επίσης να αναφερθεί ότι ενίσχυση με υποδομές και προσωπικό απαιτείται στον παιδικό σταθμό που φιλοξενεί 35 παιδιά με δύο παιδαγωγούς και η λειτουργεί από το 1982 (φιλοξενούνται παιδιά υπαλλήλων και υπηρετούντων ιατρών) καθώς και το υπάρχον οδοντιατρείο, το οποίο παρότι ο εξοπλισμός είναι παλαιός αντιστέκεται στο χρόνο αλλά λειτουργεί με έναν οδοντίατρο, ο οποίος αγωνίζεται να εξυπηρετήσει δικαιούχους και νοσηλευόμενους ασθενείς. Φυσικά χρήζει ανανέωσης και ενίσχυσης και ο στόλος οχημάτων του ΝΙΜΤΣ που σήμερα απαρτίζεται από τέσσερα οχήματα, από τα οποία ένα διοικητικό, ένα για χρήση από την αιμοδοσία, ένα ασθενοφόρο και ένα στρατιωτικό όχημα γενικής χρήσεως.
ΣΤΟΧΟΙ ΓΙΑ ΤΟ ΕΓΓΥΣ ΜΕΛΛΟΝ
Στους άμεσους στόχους της νέας ηγεσίας όπως αναφέρθηκαν και σε συνέδριο στα τέλη του περασμένου έτους, είναι η ανανέωση παλαιών συσκευών και η εισαγωγή νέων τεχνολογιών - μεθόδων, καθώς και η περάτωση νέου κτηριακού συγκροτήματος όπου θα εξυπηρετούνται χιλιάδες ασθενείς. Επίσης στις επιδιώξεις του Ταξίαρχου Γιαννακού είναι το νοσοκομείο να καταστεί ένα Πνευματικό Κέντρο εφάμιλλο Ακαδημίας που με το επιστημονικό του κύρος θα είναι περιζήτητο για εκπαίδευση για όλους τους Κλάδους Υγείας.
Στους πρωταρχικούς στόχους της νέας διοίκησης περιλαμβάνεται και η ενημέρωση όλων των στελεχών που υπηρετούν στο λεκανοπέδιο καθώς και η ενημέρωση όλων των αρμόδιων φορέων. Ειδικότερα, τα κυριότερα πεδία επικέντρωσης της νέας διοίκησης του ΝΙΜΙΤΣ έχουν ως εξής:
• Η εξασφάλιση χρηματοδότησης για το νέο κτήριο όπου θα αναπτυχθούν σύγχρονα ΤΕΠ, τμήμα Μαγνητικού Τομογράφου, Σύγχρονο Μικροβιολογικό Εργαστήριο με όλες τις προδιαγραφές που προβλέπονται και την απαιτούμενη βιοασφάλεια.
• Η λειτουργία υπηρεσιών που ενώ είχαν θεσμοθετηθεί με Προεδρικό Διάταγμα, ποτέ δεν υλοποιήθηκαν και θα αφορούν και τον τομέα του ποιοτικού ελέγχου των παρεχομένων υπηρεσιών.
• Η έναρξη λειτουργίας Νομικού Τμήματος για τη διευθέτηση του νομικού καθεστώτος της φύσης του ΝΙΜΤΣ.
• Η εγκατάσταση νέων μηχανημάτων και η εφαρμογή νέων μεθόδων σε πολλούς τομείς. Ήδη έχει ξεκινήσει η πρόσληψη επικουρικού ιατρού γαστρεντερολόγου για την πρωτοπόρα μέθοδο DBE (double balloon endoscopy) για ενδοσκόπηση του λεπτού εντέρου, η οποία προς το παρόν δεν εφαρμόζεται σε άλλα κρατικά νοσοκομεία. Η ενεργειακή αναβάθμιση της Νέας Πτέρυγας, ένα έργο που θα περιορίσει το ενεργειακό κόστος με τη μείωση της καταναλισκόμενης θερμικής και ηλεκτρικής ενέργειας περίπου κατά 110.000 ευρώ ετησίως.
• Η επαναλειτουργία της βιβλιοθήκης και η ηλεκτρονική διασύνδεση του νοσοκομείου με διεθνείς βιβλιοθήκες, όπου θα έχει πρόσβαση οποιοσδήποτε διαθέτει ηλεκτρονική κάρτα και σε συγκεκριμένο ωράριο.
• Η ίδρυση μουσείου για την προστασία παλαιών μηχανημάτων και ιατρικών οργάνων που ανακαλύφθηκαν στις αποθήκες, συντήρηση των πάσης φύσεως αντικειμένων αξίας ία οποία βρίσκονται εντός του Στρατοπέδου «Υποστρατήγου Ιωάννη Καλατζόπουλου» (φωτογραφίες, υλικά, αγάλματα, ψηφιδωτά) τα οποία στη συνέχεια θα βρίσκονται σε κοινή θέα, ενώ βιβλία μεγάλης αξίας που ανήκουν στο ίδρυμα θα λάβουν τη μέριμνα ειδικών.
Εν κατακλείδι, πεποίθηση της νέας διοίκησης είναι η αύξηση του εξυπηρετούμενου πληθυσμού με ταυτόχρονη αύξηση του απαραίτητου ιατρονοσηλευτικού προσωπικού, η οποία θα επιτευχθεί μέσω των νέων τεχνικών, μεθόδων, θεραπειών που θα εφαρμοσθούν όπως για παράδειγμα το ειδικό τραπέζι από το Γαστρεντερολογικό Τμήμα για τη μέθοδο DBE που προαναφέρθηκε. Ωστόσο στο προσωπικό εξακολουθεί και παρουσιάζεται μεγάλη έλλειψη σε νοσηλευτές κυρίως, σε τραυματιοφορείς και σε βασικές ειδικότητες των βοηθητικών Υπηρεσιών, αλλά γίνεται μία τιτάνια προσπάθεια από το ΓΕΣ να καλυφθούν οι ανάγκες με στρατιωτικό προσωπικό.
Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΩΣ ΟΔΗΓΟΣ ΤΟΥ ΜΕΛΛΟΝΤΟΣ
Το ΝΙΜΤΣ, είναι ένα στρατιωτικό νοσοκομείο με μια μεγάλη 75χρονη ιστορία. Η δημιουργία του σημερινού νοσοκομείου ήταν η υλοποίηση ενός προγενέστερου οράματος, ενός ανθρώπου που ήθελε να περιθάλψει τους ανάπηρους και ταλαιπωρημένους πολεμιστές του Βορειοηπειρωτικού μετώπου και της μάχης των Οχυρών. Το όραμα του τότε Ανώτερου Γενικού Αρχίατρου (αντίστοιχος Ταξίαρχος σήμερα) Ιωάννη Κυριάκου, αρχίζει να λαμβάνει «σάρκα και οστά» με τον Ν.597/1941 με την υποστήριξη του Αντιστράτηγου Μπάκου, τότε υπουργού Άμυνας. Για να λειτουργήσει το Νοσηλευτικό Ίδρυμα του Μετοχικού Ταμείου Στρατού παραχωρείται στο ΜΤΣ έκταση στην περιοχή Αναπήρων Αξιωματικών, η οποία βρίσκεται ανατολικά της Βασιλίσσης Σοφίας και καταλαμβάνει τρία οικοδομικά τετράγωνα, από το Πάρκο Ελευθερίας έως τη σημερινή οδό Μ. Πετράκη, χωρίς να υπάρχει στους τότε χάρτες η οδός Ναυάρχου Βλ. Μπενσή όπου σήμερα βρίσκεται η πύλη εισόδου στο ΝΙΜΤΣ. Εντός της έκτασης υπήρχε κτήριο ονομαζόμενο «Περίθαλψη Εγγύς Ανατολής» (Near East Relief) κατασκευασμένο από το ίδρυμα Εγγύς Ανατολής (Near East Foundation), το οποίο εγκαταστάθηκε στην Ελλάδα μετά την Μικρασιατική Καταστροφή για την ανακούφιση των προσφύγων και την περίθαλψη ορφανών προσφυγόπουλων. Από τα αρχεία της «Περίθαλψης Εγγύς Ανατολής» φαίνεται πως το πρώτο κτήριο, το οποίο σήμερα αποτελεί το Διοικητήριο, ήταν ένα από τα ορφανοτροφεία της οργάνωσης για ανακούφιση των ορφανών παιδιών που διασώθηκαν από τις σφαγές.
Μέσα σε αυτό το κτήριο με 70 κλίνες ξεκίνησε να λειτουργεί στις 26 Ιανουάριου 1942 το Νοσηλευτικό Ίδρυμα του ΜΤΣ, το οποίο στην αρχή ήταν στρατιωτικό νοσοκομείο λόγω ανυπαρξίας ανάλογου ιδρύματος τότε. Βασική του αποστολή ήταν η περίθαλψη των πάσης φύσεως θυμάτων του Αλβανικού Μετώπου και της Μάχης των Οχυρών. Στόχος του οραματιστή στρατιωτικού ιατρού ήταν οι τραυματίες της γερμανοϊταλικής επίθεσης να σωθούν με κάθε θυσία από την πείνα της κατοχής, το κρύο και την κακουχία που επέβαλε η τότε δύσκολη περίοδο για τη χώρα μας. Το 1946 με βάση τον ΑΝ 1137, το ΝΙΜΤΣ οργανώνεται σε ένα σύγχρονο επιστημονικό Ίδρυμα της Αθήνας στα δεδομένα της τότε εποχής. Σύμφωνα με το νέο διάταγμα καταργείται το ΝΔ 597 του 1941 αλλά διατηρείται το άρθρο 6, στο οποίο μεταξύ των άλλων αναφέρεται πως «Κατόπιν αποφάσεως της Διοικούσης Επιτροπής του Ιδρύματος δύναται να διατεθεί εις επαρχιακάς πόλεις περιορισμένος αριθμός κλινών εις τα Νοσοκομεία, εις ά δικαιούνται νοσηλείας μέτοχοι του Μετοχικού Ταμείου και συνταξιούχοι Αξιωματικοί και Ανθυπασπισταί ως και μέλη των οικογενειών αυτών και ορφανικαί οικογένειαι τούτων». Έτσι τον Ιούλιο του 1958 δημοσιεύεται με ΒΔ ο κανονισμός Λειτουργίας των Οικονομικών Υπηρεσιών και το Μάιο του 1959 δημοσιεύεται με ΒΔ ο Ειδικός Κανονισμός Λειτουργίας του ΝΙΜΤΣ και ορίζεται ο αριθμός νοσηλευτικών κλινών σε 350. Το 1969 το ΝΙΜΤΣ επεκτείνεται και ο καθηγητής του Πολυτεχνείου αρχιτέκτων Μπίρης ορθώνει την παλαιά πτέρυγα, ένα πραγματικό κόσμημα στη μεταπολεμική Αθήνα, επιμελείται με κάθε λεπτομέρεια το σχεδίασμά και την ανέγερση αλλά και την αρχιτεκτονική του περιβάλλοντος χώρου. Περαιωμένου αυτού του μεγαλεπήβολου έργου με το ΒΔ 562/1963 τροποποιείται ο κανονισμός λειτουργίας του ΝΙΜΤΣ και ο αριθμός νοσηλευτικών κλινών του Νοσοκομείου ορίζεται σε 450.
Το ΝΙΜΤΣ πλέον μεγαλώνει και λόγω των συνεχών αλλαγών των πολεοδομικών σχεδίων της πρωτεύουσας επέρχεται και μεταβολή των ορίων του, με τη διάνοιξη των οδών Βλαδίμηρου Μπενή και Ραβινέ. Το 1975 ο χώρος του στρατοπέδου που καταλαμβάνει το ΝΙΜΤΣ από «Ανώνυμον» στη Διαταγή ονοματοδοσίας στρατοπέδων που υπογράφει ο Αρχηγός Στρατού ονομάζεται «Στρατόπεδον Υπτγου Ιωάννη Καλατζόπουλου». Η ιστορική και χρονολογική επέκταση του ΝΙΜΤΣ στη σημερινή έκταση των 31 στρεμμάτων επήλθε σταδιακά με αγορά ή ανταλλαγή περιουσιακών του στοιχείων είτε από το ΤΕΘΑ είτε από το ΜΤΣ. Το αρχικό παραχωρηθέν τμήμα σύμφωνα με το Νόμο 1678/1944, στον οποίο έχει προσαρτηθεί για πρώτη φορά τοπογραφικό σχέδιο, εντός των τριών οικοδομικών τετραγώνων που παραχωρούνται περιλαμβάνεται και η «Περίθαλψη Εγγύς Ανατολής» η οποία είχε χρησιμοποιηθεί από το 1923 ή 1924 ως ορφανοτροφείο ή ως εκπαιδευτήριο για παιδιά που εργάζονταν στην Αθήνα. Παρά την ολοκλήρωση της περίφραξης του στρατοπέδου, τον καθορισμό των ορίων του ΝΙΜΤΣ και ρυμοτομικές διευθετήσεις που έγιναν κατά διαστήματα, είναι ακόμα αδιευκρίνιστο με ποια πράξη αναλογισμού χορηγήθηκε ή απαλλοτριώθηκε το επί της οδού Μπενής και της αυτής ιδιοκτησίες, οικόπεδο.
Σε ότι αφορά ζητήματα οργανώσεως, με τον Ν. 2292/1995 γίνεται σαφές ότι οι Υπηρεσίες που λειτουργούν για εξυπηρέτηση οργανισμών συγκροτούνται από στρατιωτικό προσωπικό, αποτελούν αυτοτελείς Στρατιωτικές Υπηρεσίες και λογίζονται ως οργανικές Μονάδες των αντίστοιχων Γενικών Επιτελείων των Κλάδων. Παρά τη σαφήνεια του Νόμου υπάρχει ακόμη ασάφεια ως προς τις οργανωτικές διαταγές της Μονάδος 417 ΝΙΜΤΣ τόσο ως προς την οργάνωση όσο και για την υπαγωγή της. 0 Πίνακας Οργανώσεως και Υλικού (ΠΟΥ) 44.871/1985 αντικαθίσταται από τον ΠΟΥ 44.871/1997, αλλά και ο τελευταίος ΠΟΥ 44.871/2012 ουσιαστικά και τυπικά κατέστη ανενεργός, αφού στο διάστημα που οριζόταν δεν κατατέθηκε ποτέ Οργανισμός ή Κανονισμός Λειτουργίας του Ιδρύματος. Καθίσταται λοιπόν αναγκαία η τοποθέτηση νομικού συμβούλου επί μονίμου βάσης για τη διευκρίνιση της διττής φύσης του Ιδρύματος. Όπως γίνεται κατανοητό η υπάρχουσα δυσαρμονία ενός ΠΟΥ από 20ετίας με τη σύγχρονη πραγματικότητα αντικρούει νομικά την κάλυψη με ειδικότητες πέραν αυτών που προβλέπονται. Η χρονική συγκυρία και οι γενικότερες συνθήκες όμως επιβάλλουν οποιαδήποτε λύση η οποία θα κρατήσει το όνειρο χιλιάδων μερισματούχων ζωντανό.
Στο μέλλον η αλλαγή νόμου είναι πέρα από κάθε άλλη φορά επιβεβλημένη προκειμένου να προχωρήσει τόσο η νέα όσο και η εκάστοτε διοίκηση του νοσοκομείου, στην επανίδρυση ενός σύγχρονου επιστημονικού εκπαιδευτικού Ιδρύματος τόσο για τους νέους αξιωματικούς υγειονομικού όσο και για άλλους ειδικευόμενους.
(ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΜΥΝΑ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ-06/02/2017)
__________________
Υ.Γ.: Το παρόν άρθρο δημιουργήθηκε σε μορφή κειμένου (με κόπο και σε βάρος της πρεσβυωπίας μας) από το ιστολόγιο μας, όπως συμβαίνει ΠΑΝΤΑ σε άρθρα εφημερίδων ή περιοδικών. Παρακαλούνται όποια «μεγάλα» site ή blog ή διάφορες ενώσεις τα αναδημοσιεύουν να βάζουν την πηγή του ιστολογίου μας ώστε να τηρείται η στοιχειώδης δεοντολογία! Οι αναρτήσεις στο ιστολόγιο μας δεν αποτελούν θέση ή άποψη δική μας άλλα Πολιτών και Blogger. Επίσης δημοσιεύονται άρθρα εφημερίδων και περιοδικών. Ιδιαίτερα άρθρα που αφορούν τις Ένοπλες Δυνάμεις - Σώματα Ασφαλείας και τους Αποστράτους των.
