ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΝΑΡΚΟΠΟΛΕΜΟΥ (ΔΝΑΡ)

Ο πολλαπλασιαστής ισχύος του Πολεμικού Ναυτικού και της ελληνικής οικονομίας Ένα από τα πιο αποτελεσματικά και χαμηλού κόστους ναυτικά οπλικά συστήματα που μπορεί να χρησιμοποιηθεί με ευκολία στο ελληνικό θαλάσσιο περιβάλλον είναι η θαλάσσια νάρκη. Με τον όρο θαλάσσια νάρκη εννοούμε... μια εκρηκτική συσκευή, η οποία βρίσκεται εντός θαλάσσιου ύδατος και σκοπό έχει την καταστροφή ή τη βύθιση, απαγόρευση και αποτροπή των πλοίων που επιδιώκουν να εισέλθουν σε μια περιοχή. Το νησιωτικό σύμπλεγμα του Αιγαίου, με τα δεκάδες στενά και διαύλους, αποτελεί το ιδεώδες επιχειρησιακό περιβάλλον για το ναυτικό αυτό όπλο, αφού οι νάρκες μπορούν να μεταφερθούν και να ποντιστούν στην περιοχή ενδιαφέροντος με ευκολία, επιτελώντας την αποστολή τους με χαμηλό κόστος για το χρήστη. Από την άλλη πλευρά, η εξουδετέρωση της νάρκης απαιτεί κόπο και χρόνο, ενώ τα ψυχολογικά αποτελέσματα που προκαλεί στον αντίπαλο είναι αρκετά έντονα λόγω του αιφνιδιασμού, ο οποίος οφείλεται στην άγνοια του τύπου και της θέσης της. Για την αντιμετώπιση αυτού του κινδύνου το Πολεμικό Ναυτικό (ΠΝ) διαθέτει τη Διοίκηση Ναρκοπολέμου (ΔΝΑΡ), η οποία ιδρύθηκε τον Ιούνιο του 1941 και έχει συμβάλει στην εξουδετέρωση χιλιάδων ναρκών - απομεινάρια του Β' Παγκοσμίου Πολέμου στις ελληνικές θάλασσες. Η ΔΝΑΡ και η σημασία του ναρκοπολέμου στο σύγχρονο πόλεμο στη θάλασσα Μετά το τέλος του Β' Παγκοσμίου Πολέμου, στις ελληνικές θάλασσες υπήρχαν 17.419 νάρκες διαφορετικών τύπων, την εξουδετέρωση των οποίων ανέλαβε η ΔΝΑΡ. Η διαδικασία αυτή διήρκησε από το 1944 μέχρι και το 1953 με ανθρώπινες απώλειες για τη ΔΝΑΡ, αφού είκοσι τέσσερις άνδρες - πληρώματα των ναρκαλιευτικών της Διοίκησης σκοτώθηκαν κατά τη διάρκεια αυτής της επίπονης, κοπιαστικής και επικίνδυνης διαδικασίας. Σήμερα η ΔΝΑΡ συνεχίζει να προσφέρει σημαντικές υπηρεσίες στην Εθνική Άμυνα και Ασφάλεια της χώρας, αποτελώντας έναν πολλαπλασιαστή ισχύος για το ΠΝ, αφού ο ναρκοπόλεμος μπορεί να μην έχει θεαματικές συγκρούσεις και αντιπαραθέσεις δυνάμεων, αποτελεί, ωστόσο, αναπόσπαστο τμήμα του σύγχρονου πολέμου στη θάλασσα. Αξίζει να επισημανθούν τα πλεονεκτήματα της χρήσης των ναρκών σε ένα θαλάσσιο περιβάλλον όπως του Αιγαίου, για να αντιληφθεί κανείς τη συμβολή του ναρκοπολέμου και της ΔΝΑΡ στη διαφύλαξη των κυριαρχικών δικαιωμάτων της Ελλάδας στο Αιγαίο σε περίπτωση αντιπαράθεσης με την Τουρκία. Πιο συγκεκριμένα: α. Δεν απαιτείται παρακολούθηση και συμπλοκή μετά του εχθρού. β. Ο νάρκες κερδίζουν μάχες παθητικά και επηρεάζουν τον αντίπαλο ψυχολογικά. γ. Οι νάρκες μπορούν να αναγκάσουν τον αντίπαλο να αποσυρθεί χωρίς να επιτεθεί. δ. Μπορούν να κρατήσουν αντίπαλα πλοία εγκλωβισμένα σε μια περιοχή έτσι ώστε αυτά να βληθούν από άλλα όπλα. ε. Αναγκάζουν τον εχθρό να επιλέξει δρομολόγια μη επιθυμητά. στ. Πρόκειται για ένα συνεχή πόλεμο στο ηθικό του αντιπάλου. ζ. Έχουν τη δυνατότητα να πλήξουν στόχους οι οποίοι δεν μπορούν να τις εντοπίσουν εύκολα αλλά ούτε και να τις ακούσουν. η. Προσφέρουν πολύ καλή αναλογία κόστους/αποτελέσματος θ. Επιβαρύνουν την άμυνα του εχθρού, διότι γίνεται άμεση επιβολή χρήσης αντιναρκικών μέτρων, που αυτόματα ισοδυναμούν με χρόνο, κόπο και κόστος. Χαρακτηριστικό παράδειγμα της αποτελεσματικότητας των ναρκών είναι η ναρκοθέτηση περιοχών στον Περσικό Κόλπο κατά τη διάρκεια του πολέμου Ιράν-Ιράκ και από τις δύο αντιμαχόμενες πλευρές, που είχε ως αποτέλεσμα την πρόκληση σημαντικών ζημιών στη φρεγάτα του Ναυτικού των ΗΠΑ USS Samuel Β. Roberts (FFG-58) τον Απρίλιο του 1988. Τρία χρόνια αργότερα, το Φεβρουάριο του 1991, κατά τη διάρκεια του Πολέμου στον Κόλπο, ήταν η σειρά του καταδρομικού κατευθυνόμενων βλημάτων USS Princeton (CG-59) και του αποβατικού πλοίου/ελικοπτεροφόρου USS Tripoli (LPH-10) να υποστούν ζημιές από ιρακινές νάρκες. Οι επιπτώσεις στην Ελεύθερη ναυσιπλοΐα και τα συμπεράσματα που αντλήθηκαν από τη χρήση των ναρκών στον Περσικό Κόλπο είχαν ως αποτέλεσμα τη διατήρηση μιας μόνιμης δύναμης τεσσάρων ναρκαλιευτικών του αμερικανικού Ναυτικού στο Μπαχρέιν και τη διοργάνωση περιοδικών ασκήσεων ναρκαλιείας με άλλες συμμαχικές χώρες. Η ΔΝΑΡ και οι δυνατότητές της Η ΔΝΑΡ σήμερα διαθέτει τέσσερα σύγχρονα πλοία πιο συγκεκριμένα, δύο ναρκοθηρευτικά κλάσης Hunt βρετανικής ναυπήγησης το Ευρώπη (Μ-62) και το Καλλιστώ (Μ-63), και δύο αμερικανικής ναυπήγησης πλοία κλάσης Osprey, το ναρκοθηρευτικό Ευνίκη (Μ-61) και το Καλυψώ (Μ-64). Τα βρετανικά πλοία αποκτήθηκαν πριν από δεκατρία χρόνια από το Βασιλικό Ναυτικό. Πρόκειται για σκάφη κατασκευασμένα από πλαστικό ενισχυμένο με υαλονήματα (GRP) για ελαχιστοποίηση του μαγνητικού ίχνους και υψηλή αντοχή. Το εκτόπισμα του σκάφους είναι 750 τόνοι, το μήκος του 60 μέτρα, το πλάτος του 10 μέτρα και το βύθισμα του 3,4 μέτρα. Η μέγιστη ταχύτητα του σκάφους φτάνει τους 15 κόμβους, ενώ το πλήρωμά του αποτελείται από σαράντα πέντε άτομα. Ο οπλισμός του περιλαμβάνει ένα πυροβόλο MSI DS-30Β των 30 χλστ. και δύο πολυβόλα των 7,62 χλστ. Για τον εντοπισμό και την εξουδετέρωση των ναρκών τα σκάφη κλάσης Hunt διαθέτουν σόναρ Type-193, σύστημα διαχείρισης τακτικών δεδομένων CAIS, καθώς και δύο υποβρύχια τηλεκατευθυνόμενα οχήματα εξουδετέρωσης ναρκών τύπου ΡΑΡ-104, τα οποία μπορούν να επιχειρήσουν σε απόσταση 500 μέτρων από το σκάφος και να φτάσουν σε βάθος 100 μέτρων. Οι αισθητήρες του ΡΑΡ-104 περιλαμβάνουν μία κάμερα και μία συσκευή σόναρ, ενώ για την εξουδετέρωση των ναρκών το όχημα μεταφέρει βομβίδα καταστροφής βάρους 120 κιλών. Επιπρόσθετα τα πλοία διαθέτουν υποβρύχια οχήματα τύπου PLUTO PLUS, τα οποία μπορούν να επιχειρήσουν σε απόσταση 2 χλμ από το σκάφος και να φτάσουν σε βάθος 300 μέτρων, ενώ μεταφέρουν βομβίδα καταστροφής βάρους 40 κιλών. Επιπλέον, τα Hunt διαθέτουν γρίπο μηχανικής ναρκαλιείας Oropeza και θάλαμο αποσυμπίεσης για την ομάδα εξουδετέρωσης ναρκών. Τα δύο αμερικανικής ναυπήγησης ναρκοθηρευτικά κλάσης Osprey έχουν πλήρες εκτόπισμα 934 τόνων, μήκος 57,3 μέτρων, πλάτος 10,6 μέτρων και βύθισμα 3,3 μέτρων. Τα σκάφη είναι όπως και τα Hunt, κατασκευασμένα από υλικό GRP, η μέγιστη ταχύτητα τους φτάνει τους 10 κόμβους και το πλήρωμά τους αποτελείται από σαράντα επτά άτομα. Ο ναρκοθηρευτικός εξοπλισμός των Osprey αποτελείται από το σόναρ μεταβλητού βάθους τύπου ΑΝ/SQQ-32(V)2 και το υποβρύχιο τηλεχειριζόμενο όχημα Εξουδετέρωσης ναρκών τύπου ΑΝ/SLQ-48, το οποίο μπορεί να φτάσει σε βάθος 500 μέτρων, σε απόσταση 900 μέτρων. Υποβρύχια τηλεχειριζόμενα οχήματα made in Greece Το βασικότερο εργαλείο των ναρκοθηρευτικών για τον ακριβή εντοπισμό και την εξουδετέρωση των ναρκών είναι τα υποβρύχια τηλεχειριζόμενα οχήματα. Μεταξύ του περιορισμένου αριθμού χωρών παγκοσμίως που έχουν την τεχνολογική δυνατότητα να κατασκευάζουν υποβρύχια τηλεχειριζόμενα οχήματα είναι και η Ελλάδα. Έπειτα από πολυετή προσπάθεια η ελληνική εταιρεία Marine Underwater Electronics κατασκεύασε πρόσφατα το ROV IPPODAMUS. Πρόκειται για ένα υποβρύχιο τηλεχειριζόμενο όχημα κατασκευασμένο από πολυαιθυλένιο με μήκος 1.050 χλστ., πλάτος 580 χλστ., ύψος 570 χλστ. και επιχειρησιακό βάρος 75 κιλών. Το υποβρύχιο όχημα διαθέτει τέσσερις μικροπροωθητές, χάρη στους οποίους μπορεί να εκτελεί απαιτητικές αποστολές ακόμη και σε βάθος 750 μέτρων, σε απόσταση μέχρι και 6 χλμ. από το σκάφος άφεσης. Το ROV IPPODAMUS είναι ένα εξ ολοκλήρου ελληνικής σχεδίασης και κατασκευής σύστημα αφού ακόμα και οι έγχρωμες κάμερες υψηλής ανάλυσης με δέσμες laser, ο ειδικός φωτισμός, ο βραχίονας εργασιών, καθώς και το σύστημα παροχής ενέργειας είναι εγχώριος κατασκευής. Εκτός από τα παραπάνω, το ελληνικό ROV διαθέτει συσκευή σόναρ σύμφωνα με τις απαιτήσεις του χρήστη, ενώ μπορεί να εξοπλιστεί με κόφτες ή τροχό κοπής. Η πλοήγησή του προς το στόχο γίνεται αυτόματα ενώ η σύνδεση του με το σκάφος άφεσης γίνεται μέσω καλωδίου οπτικών ινών. Ο έλεγχος του οχήματος γίνεται από μια φορητή κονσόλα η οποία διαθέτει σύστημα καταγραφής βίντεο, δύο οθόνες και χειριστήριο joystick. Αξίζει να σημειωθεί ότι η ελληνική εταιρεία έχει προχωρήσει στο σχεδιασμό για την κατασκευή ενός νέου ROV με μεγαλύτερη ιπποδύναμη (Work Class ROV). Συμπέρασμα Αυτό που δεν έχει γίνει κατανοητό μέχρι σήμερα αναφορικά με τη ΔΝΑΡ είναι ότι, έκτος από την Εθνική Άμυνα και Ασφάλεια, η Διοίκηση μπορεί να συμβάλει στις προσπάθειες για οικονομική ανάπτυξη της χώρας. Τα τελευταία δύο χρόνια η Ελλάδα ξεκίνησε τις σχετικές διαδικασίες για την ανεύρεση ενεργειακών πόρων στις θάλασσές της. Αυτό όμως που ουδείς έχει επισημάνει είναι ότι για να εγκατασταθούν οι απαραίτητες για την εξόρυξη του φυσικού αερίου και πετρελαίου εξέδρες, θα πρέπει πρώτα η ΔΝΑΡ να έχει εκκαθαρίσει τις περιοχές ενδιαφέροντος από νάρκες που πιθανώς βρίσκονται σε αυτό το χώρο, διαφορετικά καμιά εταιρεία δεν πρόκειται να αναλάβει ένα τέτοιο ρίσκο. Επομένως μήπως η Πολιτεία θα έπρεπε να αντιμετωπίσει την αποστολή της ΔΝΑΡ υπό διαφορετική οπτική γωνία και να ολοκληρώσει τις προσπάθειες αναβάθμισης των δυνατοτήτων της; (ΕΠΙΚΑΙΡΑ 07-13/11/2013 – ΓΙΩΡΓΟΣ ΤΣΙΜΠΟΥΚΗΣ) ΣΧΕΤΙΚΟ ΑΡΘΡΟ: ΕΠΙΣΚΕΨΗ ΣΤΟ Ν/ΘΗ "ΚΑΛΥΨΩ" (Μ64) __________________ Υ.Γ.: Το παρόν άρθρο δημιουργήθηκε σε μορφή κειμένου από το ιστολόγιο μας, όπως συμβαίνει ΠΑΝΤΑ σε άρθρα εφημερίδων ή περιοδικών. Παρακαλούνται όποια «μεγάλα» site ή blog τα αναδημοσιεύουν να βάζουν την πηγή του ιστολογίου μας. Ο ΝΟΩΝ ΝΟΕΙΤΟ!