Η Λιβύη φλέγεται, η Αθήνα... κοιμάται!

• ΕΛΛΕΙΨΗ ΣΤΟΧΩΝ ΚΑΙ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΤΟ ΑΙΩΝΙΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΑΣ • Το παιχνίδι εσωτερικών σκοπιμοτήτων μεταξύ ΥΠΕΞ και ΥΠΕΘΑ • Ο Βενιζέλος δεν ήθελε να χρεωθεί τον ρόλο του «γερακιού», εικόνα που θα «τσαλάκωνε» το προφίλ του Η πρόσφατη κρίση στη Λιβύη ανέδειξε για ακόμα μία φορά ένα από τα μεγαλύτερα ίσως προβλήματα της Ελλάδας, σε σχέση με την... παρουσία και τη δράση της στη διεθνή σκηνή. Την έλλειψη συγκεκριμένων στόχων, άρα και την έλλειψη στρατηγικής που θα οδηγήσει στην επίτευξή τους. Παράλληλα, βέβαια, απέδειξε και ότι το σύνολο της πολιτικής ηγεσίας μας δεν έχει ακόμα αντιληφθεί ούτε τις αλλαγές που έχουν επέλθει στη διεθνή σκηνή, ούτε δυστυχώς το πώς παίζεται το παιχνίδι. Ο χειρισμός αυτής της κατάστασης ως σήμερα, αλλά και η αδυναμία των περισσότερων πολιτικών να παραδεχτούν τα γεγονότα και να πουν τα πράγματα με το όνομά τους, έδειξαν το πόσο «πίσω» είμαστε ακόμα στον συγκεκριμένο τομέα. Ίσως έτσι και να εξηγείται το ότι ακόμα και σε ζητήματα που μπορούσαμε από χρόνια να έχουμε επιβάλει τους κανόνες μας (π.χ. Σκοπιανό) τρέχουμε ξανά πίσω από τις εξελίξεις... Απλώς ανέτοιμοι... Η κρίση στη Λιβύη (μια κρίση για την οποία δεν υπήρχε και η παραμικρή υποψία στους αρμοδίους κρατικούς μηχανισμούς) έβαλε στο τραπέζι μια σειρά από ζητήματα, αφού είχε εντελώς διαφορετικά χαρακτηριστικά από τις άλλες αντίστοιχες διεθνείς κρίσεις (Ιράκ, Αφγανιστάν, Κουρδιστάν κ.λπ.) των τελευταίων ετών. Η «φωτιά» άναψε σε μια περιοχή πολύ κοντά στη χώρα μας, σε μια περιοχή με την οποία η Ελλάδα έχει, υπό μια έννοια, «σύνορα». Άρα, το ζήτημα γίνεται αυτομάτως όχι απλώς ενδιαφέρον, αλλά και κρίσιμο για μας. Σε αυτό το σημείο, φαίνεται πως η ελληνική πλευρά εμφανίστηκε ανέτοιμη. Ανέτοιμη όχι να αντιμετωπίσει τεχνικά το ζήτημα -κάτι που πιθανόν είναι και το πιο εύκολο, μια και τα εγχειρίδια του ΝΑΤΟ τα έχουν ρυθμίσει παγίως αυτά-, αλλά να το αντιμετωπίσει στην ευρύτερη γεωπολιτική του διάσταση και κυρίως με τη λογική του «αύριο» και των ελληνικών στόχων. «Παιχνίδι» για εσωτερική κατανάλωση Όπως φάνηκε κατά τις πολύωρες συσκέψεις και σε υπουργικό επίπεδο και σε επίπεδο επιτελικών στελεχών των υπουργείων Εξωτερικών και Άμυνας (και ορισμένων άλλων κυβερνητικών παραγόντων) υπήρχε διάσταση απόψεων. Όχι μόνο γιατί δεν υπήρχε σαφής καθορισμένος στόχος και στρατηγική, αλλά και γιατί φαίνεται πως κάθε υπουργείο αντιμετώπιζε το θέμα από τη δική του (μάλλον διαφορετική...) οπτική! Πέρα, όμως, από τη διαφορά αντίληψης και έλλειψης στρατηγικής, εμφανίζεται να υπήρξε και μια αντιπαράθεση υπουργείων - ή, για την ακρίβεια, μια διαρροή αντιπαράθεσης που ουσιαστικά είχε στόχο να φτιαχτεί κλίμα στο εσωτερικό πολιτικό σκηνικό. Οι πληροφορίες που είδαν το φως της δημοσιότητας στον έντυπο και ηλεκτρονικό Τύπο έκαναν λόγο για διαφωνία του υπουργείου Εξωτερικών με το υπουργείο Άμυνας, σε σχέση με τη λογική, αλλά και σε ποιο επίπεδο πρέπει να είναι η εμπλοκή της χώρας μας στην επιχείρηση. Οι διαρροές, που ήταν σχεδόν ίδιες προς όλα τα Μέσα (άρα προήρχοντο από ένα κέντρο!) έλεγαν ότι το μεν υπουργείο Άμυνας ήθελε να διατηρήσει χαμηλούς τόνους και η χώρα μας να έχει την κατά το δυνατό μικρότερη εμπλοκή, ενώ το υπουργείο Εξωτερικών ήθελε να υπάρξει πολύ πιο έντονη συμμετοχή στα τεκταινόμενα, με στρατιωτικού τύπου εμπλοκή και πρωταγωνιστικό ρόλο. Όπως, όμως, φαίνεται, όλο αυτό το σενάριο, που δεν ανταποκρινόταν στην πραγματικότητα, αποτελούσε ένα εσωκομματικό παιχνίδι. Ένα παιχνίδι που έχει να κάνει με την εικόνα που οι υπουργοί ήθελαν να εμφανίσουν στο εσωτερικό της χώρας. Οι διαρροές αυτές κυριολεκτικά εκνεύρισαν τους διπλωμάτες και δημιούργησαν αναστάτωση. Και αυτό γιατί η πραγματικότητα ήταν διαφορετική. Ή, τουλάχιστον, το υπουργείο των Εξωτερικών δεν είχε αυτή την άποψη. Το ΥΠΕΞ Η θέση του ΥΠΕΞ -που σύμφωνα με έγκυρες πληροφορίες εκφράστηκε και σε όλες τις συσκέψεις, αλλά και σε συναντήσεις του υπουργού με τον πρωθυπουργό- ήταν ότι η Ελλάδα θα πρέπει να διατηρήσει όσο το δυνατόν πιο «ανεξάρτητη στάση, χωρίς βεβαίως να προκαλέσει προβλήματα στις σχέσεις της με τη συμμαχία.» Στο κτίριο της οδού Βασιλίσσης Σοφίας θεωρούν ότι πρέπει να κρατηθεί αυτή η στάση, γιατί η χώρα μας είχε πάντα καλές σχέσεις με τη Λιβύη (τις οποίες διατηρεί ακόμα), έχει αρκετές οικονομικές συναλλαγές, δραστηριοποιούνται εκεί ελληνικές επιχειρήσεις (και τους οφείλονται τεράστια ποσά), αλλά και γιατί αποτελεί γειτονική χώρα. Εξάλλου, όπως από την αρχή πρότεινε ο υπουργός Εξωτερικών και ο πρωθυπουργός έθεσε στη συνάντηση του Παρισιού την περασμένη εβδομάδα, η χώρα θα έχει όλες τις δυνατότητες να αποτελέσει τον διαπραγματευτή με το καθεστώς Καντάφι. Και για να μπορέσει να είναι αξιόπιστη σε αυτό τον ρόλο, θα πρέπει να έχει μικρή ενεργό συμμετοχή στις όλες επιχειρήσεις. Το ΥΠΕΘΑ Οι του υπουργείου Άμυνας, από την άλλη, εξήγησαν τεχνικά (και ως εκ της θέσεώς τους) την κατάσταση και έδωσαν τις δυνατότητες που έχει η Ελλάδα για συμμετοχή σε επιχειρήσεις, καθώς και όλα τα σχετικά σενάρια. Όμως, όπως φαίνεται, για λόγους που έχουν να κάνουν με την ελληνική εσωτερική πολιτική σκηνή και το εσωκομματικό παιχνίδι, η πολιτική ηγεσία του υπουργείου θέλησε να παρουσιάσει τα πράγματα κάπως αλλιώς. Και αυτό γιατί πιθανόν ο Ευάγγελος Βενιζέλος δεν θέλησε να χρεωθεί τον ρόλο του «γερακιού», εικόνα που θα «τσαλάκωνε» το προφίλ του. Με μία διαφορά: το παιχνίδι των «ανώνυμων πηγών» μάλλον του γύρισε μπούμερανγκ στο εσωκομματικό πόκερ, αφού τα πράγματα έγιναν ευρύτερα γνωστά. Ίσως γι' αυτό και από ένα σημείο και μετά άρχισαν να φταίνε στον υπουργό οι δημοσιογράφοι που έγραψαν όσα έγραψαν... (ΑΠΟΨΗ 25/03/2011 - ΠΕΤΡΟΣ ΤΡΟΥΠΙΩΤΗΣ) (Σ.Λ.)