«ΤΡΟΜΟΓΡΑΦΗΜΑ» ΑΠΟ ΘΕΜΟ: Σχέδιο για όριο στις αναλήψεις

• Δοκιμάζονται οι αντοχές του τραπεζικού συστήματος • Η εκροή 7 δισ. ευρώ μέσα σε 10 ημέρες από τις εκλογές σήμανε συναγερμό μεταξύ των τραπεζιτών, που σε μυστική σύσκεψη εξέτασαν τη λήψη έκτακτων περιοριστικών μέτρων. Ήδη περιορίζεται εντέχνως η μεταφορά κεφαλαίων στο εξωτερικό Όριο αναλήψεων από τους τραπεζικούς λογαριασμούς και περιορισμοί στη μεταφορά κεφαλαίων στο εξωτερικό μελετούν οι Αρχές, καθώς στις τράπεζες καθημερινά εξελίσσεται ένα θρίλερ που απειλεί να τινάξει τη χώρα στον αέρα. Από τις εκλογές και μετά έχουν «πετάξει» από τις τράπεζες περισσότερα από 7 δισ. καταθέσεων, όσα περίπου έφυγαν τον Μάρτιο του 2010 με τον περίφημο «Τιτανικό» του κ. Γιώργου Παπακωνσταντίνου. Σύμφωνα με... πληροφορίες, στην Τράπεζα της Ελλάδος πριν από μερικές ημέρες έγινε μυστική σύσκεψη 35 ειδικών όπου συμμετείχαν οι επικεφαλής των μεγάλων τραπεζών και στην οποία εξετάστηκε το ενδεχόμενο να τεθούν όρια στις αναλήψεις από τις τράπεζες αν συνεχιστούν οι εκροές. Το σχέδιο των τραπεζιτών για να μην καταρρεύσει το σύστημα πάγωσε έπειτα από συνεννοήσεις που έγιναν με κορυφαίους παράγοντες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και της ΕΚΤ. Οι συζητήσεις αυτές προφανώς διέρρευσαν στο αμερικανικό δίκτυο CNBC, όπου ο δημοσιογράφος κ. Simon Hobbs μετέδωσε την περασμένη Τετάρτη ότι ορισμένες ελληνικές τράπεζες προσανατολίζονται στο ενδεχόμενο επιβολής ανώτατου ορίου ανάληψης καταθέσεων στα 50 ευρώ ημερησίως. Η είδηση φυσικά διαψεύστηκε κατηγορηματικά τόσο από την Τράπεζα της Ελλάδος όσο και από τις υπόλοιπες ελληνικές τράπεζες. Επίσημη παραδοχή Ωστόσο, η κατάσταση είναι δραματική, καθώς από την επομένη των εκλογών ο κόσμος τραβάει τα λεφτά του από τις τράπεζες ανήσυχος για την πορεία της χώρας. Οι ανησυχίες τροφοδοτούνται όχι μόνον από το εσωτερικό αλλά και από το εξωτερικό. Εκτός από τους αναλυτές, τους ανθρώπους των αγορών και άλλους, την περασμένη Παρασκευή είχαμε την πρώτη επίσημη παραδοχή αξιωματούχου της Ε.Ε. ότι γίνονται σχέδια για να διαχειριστούν την έξοδο της Ελλάδας από το ευρώ. Συγκεκριμένα, ο Ευρωπαίος επίτροπος Εμπορίου κ. Karel de Gucht δήλωσε ότι η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξετάζουν σενάριο έκτακτης ανάγκης για το ενδεχόμενο εξόδου της Ελλάδας από το ευρώ. Μάλιστα, στις δηλώσεις του ο Βέλγος επίτροπος Εμπορίου είπε ότι το κρίσιμο ερώτημα μέχρι τις επόμενες εκλογές είναι τι όρους θα θέσει η ΕΚΤ για την εγγύηση ρευστότητας των ελληνικών τραπεζών. «Το τέλος του παιχνιδιού έχει αρχίσει και το πώς θα τελειώσει δεν το γνωρίζω», είπε χαρακτηριστικά, για να προσθέσει: «Το ερώτημα είναι αν μπορούν όλοι να διατηρήσουν την ψυχραιμία τους τις επόμενες εβδομάδες». Το πρόβλημα εστιάζεται στο γεγονός ότι αν οι ελληνικές τράπεζες συνεχίσουν να χάνουν καθημερινά καταθέσεις με τον ρυθμό του ενός δισ. ευρώ ημερησίως, οι αντοχές του συστήματος θα βρεθούν σύντομα σε οριακό σημείο και σε αυτή την περίπτωση η υιοθέτηση ορίου αναλήψεων θα είναι αναγκαία και επιβεβλημένη για να αποφευχθεί η κατάρρευση. Οι τράπεζες προσπαθούν μέχρι στιγμής με έμμεσους τρόπους να συγκροτήσουν τη φυγή των καταθέσεων. Έτσι, εκτός από επιτόκια έως 7% που δίνουν για ανανέωση τρίμηνης προθεσμιακής κατάθεσης, προσπαθούν να καθυστερήσουν τις σχετικές διαδικασίες ή, ανεπίσημα, θέτουν όρια για τα εμβάσματα. Υπάρχουν μάλιστα περιπτώσεις τραπεζών που αρνήθηκαν στους πελάτες να κάνουν έμβασμα στο εξωτερικό επειδή το ποσό που ζήτησαν να μεταφέρουν ήταν μικρότερο από τις 200.000 ή τις 250.000 ευρώ. Τα τραπεζικά καταστήματα δέχονται αναρίθμητα τηλεφωνήματα από πελάτες που ζητούν να αγοράσουν γερμανικά ομόλογα, ξένα αμοιβαία, ζητούν πληροφορίες για να μεταφέρουν τα χρήματά τους ή ενημερώνουν ότι θα έρθουν να σηκώσουν χρήματα ώστε να προνοήσει η τράπεζα να υπάρχει την επόμενη μέρα το σχετικό ποσό στα ταμεία. Σε ορισμένα από τα κεντρικά ταμεία των τραπεζών -όπου πήγαιναν οι καταθέτες που ζητούσαν εδώ και τώρα σε μετρητά μεγάλα ποσά των 100.000 και 150.000 ευρώ- και ουρές έγιναν και κάποιος εκνευρισμός υπήρξε, επειδή οι τράπεζες δεν είχαν δεσμίδες με πεντακοσάρικα και τους έδιναν σε «τούβλα» εικοσάρικα και δεκάρικα. Οι εφοπλιστές Από τις 7 Μαΐου μέχρι την Πέμπτη 17 Μαΐου, που η επίθεση στα γκισέ έδειξε κάπως να κοπάζει, ο λογαριασμός είχε ξεπεράσει τα 7 δισ. Το πρώτο κύμα αναλήψεων, αμέσως μετά τις εκλογές, δεν ξεκίνησε από μικρομεσαίους καταθέτες, αλλά από εφοπλιστές, μεγάλες εταιρείες και γενικότερα ισχυρούς του χρήματος. Πρωταγωνιστές ήταν οι μεγάλοι πελάτες, οι οποίοι μετά τη συμφωνία για το «κούρεμα» των ομολόγων είχαν «παρκάρει» σημαντικά ποσά σε θυγατρικές ξένων τραπεζών στην Ελλάδα ώστε να παίρνουν υψηλά επιτόκια. Σύμφωνα με πληροφορίες, μόλις ξημέρωσε η Δευτέρα 7 Μαΐου, με Ν.Δ. και ΠΑΣΟΚ να έχουν 149 έδρες, δύο εφοπλιστές και μία εταιρεία σήκωσαν από τη Citibank περίπου 1,5 δισ. ευρώ. Την ίδια ημέρα περίπου 1 δισ. ευρώ σήκωσε ένας ακόμη εφοπλιστής από την Εμπορική-Credit Agricole. Αυτές ήταν οι μεγάλες κινήσεις που προϊδέασαν για το τσουνάμι που θα ακολουθούσε. Οι ιδιώτες -με μικρότερα ποσά φυσικά- δεν άργησαν να μπουν στον χορό των αναλήψεων και έτσι την πρώτη εβδομάδα μετά τις εκλογές έφυγαν από τις τράπεζες συνολικά 3,2 δισ. ευρώ. Οι αποτυχημένες προσπάθειες να σχηματιστεί κυβέρνηση, οι συνεχείς αναφορές για έξοδο της χώρας από το ευρώ και οι αλλεπάλληλες δηλώσεις στελεχών του ΣΥΡΙΖΑ για φορολόγηση του συσσωρευμένου πλούτου πυροδότησαν το δεύτερο κύμα αναλήψεων. Η περασμένη Δευτέρα, η Τρίτη και ειδικά η Τετάρτη ήταν οι πιο δύσκολες μέρες, με χειρότερη την Τετάρτη, όπου και σημειώθηκε η μεγαλύτερη ημερήσια εκροή. Μόνον σε αυτές τις τρεις ημέρες έφυγαν από τις τράπεζες 3,6 δισ. ευρώ, περισσότερα δηλαδή από όσα σε όλη τη διάρκεια της εβδομάδας μετά τις εκλογές. Συνολικά από την επομένη των εκλογών μέχρι και την Τετάρτη 16 Μαΐου -δηλαδή σε οκτώ μόλις εργάσιμες ημέρες- είχαν «πετάξει» από τις τράπεζες 6,8 δισ. ευρώ. Το «πανηγύρι» κόπασε κάπως την Πέμπτη, για να αναζωπυρωθεί πάλι την Παρασκευή. Μικρομεσαία τράπεζα έχανε καθημερινά το τελευταίο διάστημα 20 εκατ. ευρώ καταθέσεις (τις οποίες οι πελάτες ζητούσαν σε μετρητά) και άλλα τόσα σε εμβάσματα, αγορές ομολόγων, επενδυτικών προϊόντων κ.λπ. Στα χέρια αετονύχηδων χρήματα πανικόβλητων καταθετών Πάνω στον πανικό του κόσμου να προστατέψει τα χρήματά του χτίζεται μια βιομηχανία αετονύχηδων που εκμεταλλεύονται την κατάσταση δήθεν για να τον εξυπηρετήσουν. Με το πρόσχημα επαφών που έχουν με ξένες τράπεζες ή τάχα αντιπροσωπεύουν, με υποτιθέμενους γνωστούς που επικαλούνται και άλλα τέτοια ανάλογα κόλπα, πείθουν ότι θα διοχετεύσουν τα λεφτά στο εξωτερικό χωρίς να καταγραφούν τα εμβάσματα και το αποτέλεσμα είναι οι δυστυχείς που τους εμπιστεύονται να ψάχνουν μετά τα χρήματά τους, αλλά και τον «ειδικό». Ο αριθμός τέτοιων περιστατικών αυξάνεται συνεχώς το τελευταίο διάστημα. Από τα χρήματα που φεύγουν από τις ελληνικές τράπεζες το μεγαλύτερο σουξέ έχουν οι ευρωπαϊκοί προορισμοί. Στην αγορά λέγεται ότι μόνο τα χρήματα που έστειλε στο εξωτερικό η ελληνική θυγατρική ξένης τράπεζας ξεπέρασαν τα 2 δισ. ευρώ. Επίσης, περίπου 500 εκατ. κατευθύνθηκαν προς την Κύπρο. Οι τραπεζίτες από την πλευρά τους παραδέχονται ότι η φυγή των καταθέσεων ήταν έντονη, αλλά τονίζουν ότι δεν δημιουργήθηκαν προβλήματα έλλειψης διαθεσίμων. Ωστόσο, κάτι τέτοιο θα μπορούσε να συμβεί αν επικρατήσουν συνθήκες πανικού και γίνει το λεγόμενο bank run, δηλαδή τρέξουν μαζικά οι πελάτες και ζητούν εδώ και τώρα τα χρήματά τους. Το τραπεζικό σύστημα για να οπλιστεί απέναντι σε ένα τέτοιο ενδεχόμενο, μαζί με την κεφαλαιακή ενίσχυση του ΤΧΣ, έχει σήμερα αποθέματα διαθέσιμων κεφαλαίων (capital buffer) 33 δισ. ευρώ. Από τότε που ξεκίνησε η κρίση έχουν αποσυρθεί καταθέσεις περίπου 70 δισ. ευρώ. Από αυτά υπολογίζεται ότι περίπου 25 δισ. έχουν διοχετευτεί στο εξωτερικό. (ΠΡΩΤΟ ΘΕΜΑ 20/05/2012 – ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΚΑΣΙΜΑΤΗΣ)

Εισήγηση για μισό μισθό στους δημοσίους υπαλλήλους τον Ιούνιο • Κατέρρευσαν τα έσοδα του κράτους • Σε οριακό σημείο τα κρατικά ταμεία, καθώς οι περισσότεροι φορολογούμενοι έχουν σταματήσει να εκπληρώνουν τις υποχρεώσεις τους. Τι πρότειναν στον νέο υπουργό Γ. Ζαννιά οι αρμόδιες υπηρεσίες • ΜΕΓΑΛΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΟΥΝ ΤΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑ, ΚΑΘΩΣ ΣΕ ΠΟΛΛΑ ΔΕΝ ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΧΡΗΜΑΤΑ ΓΙΑ ΝΑ ΑΓΟΡΑΣΤΟΥΝ ΑΚΟΜΑ ΚΑΙ ΤΡΟΦΙΜΑ • ΕΚΤΙΜΑΤΑΙ ΟΤΙ ΤΙΣ ΤΕΛΕΥΤΑΙΕΣ 20 ΜΕΡΕΣ ΤΟΥ ΜΑΪΟΥ Η ΜΕΙΩΣΗ ΤΩΝ ΚΡΑΤΙΚΩΝ ΕΣΟΔΩΝ ΘΑ ΕΙΝΑΙ ΤΗΣ ΤΑΞΗΣ ΤΟΥ 60% - 80% Οριακά είναι πλέον τα διαθέσιμα που έχει στο ταμείο του το ελληνικό κράτος και δεν αποκλείεται να «στεγνώσουν» τελείως στις αρχές του επόμενου μήνα, δηλαδή μετά την πληρωμή μισθών και συντάξεων του Ιουνίου. Η κρισιμότητα της κατάστασης, που είναι λίγο πριν από το οριστικό σοκ, οφείλεται στο γεγονός ότι οι φορολογούμενοι έχουν σταματήσει σχεδόν ολοκληρωτικά να εκπληρώνουν τις υποχρεώσεις τους στις Εφορίες (πληρωμές ΦΠΑ, δόσεις φόρων). Είναι ενδεικτικό ότι σε πολύ μεγάλη Εφορία της Αθήνας την προηγούμενη εβδομάδα μόνο δύο στους δέκα πολίτες πήγαν να πληρώσουν φόρους και ΦΠΑ. Γραμμή άμυνας για την οριακή κατάσταση δεν φαίνεται να υπάρχει και σύντομα το Δημόσιο, ίσως και το πρώτο δεκαήμερο του Ιουνίου, θα μείνει χωρίς χρήματα. Μοναδική ελπίδα -λένε κορυφαίες πηγές της τρόικας από τις Βρυξέλλες- ο μυστικός λογαριασμός 205 του Δημοσίου που έχει ένα πλεόνασμα περίπου 5 δισ. ευρώ. Το ποσό αυτό όμως ανήκει στο Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (αφορά την ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών) και όχι στο Ελληνικό Δημόσιο. Το ποσό αυτό δηλαδή μπορεί να αναληφθεί μόνο κατόπιν εντολής της τρόικας. Εάν το Δημόσιο χρησιμοποιήσει έστω και 1 ευρώ, θα θεωρηθεί casus belli με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, λένε στις Βρυξέλλες. Ο νέος υπουργός Οικονομικών γνωρίζει ότι σε λίγες μέρες πρέπει να πληρώσει περίπου 2 δισ. ευρώ σε μισθούς και συντάξεις. Το ποσό αυτό υπάρχει. Επίσης φημολογείται ότι υπάρχουν και άλλα 1-1,5 δισ. ευρώ. Ο κ. Γιώργος Ζαννιάς την Παρασκευή δέχτηκε μυστική εισήγηση να πληρωθούν οι δημόσιοι υπάλληλοι με το 50% του μισθού που δικαιούνται (πληρώνονται δύο φορές τον μήνα) αλλά οι συνταξιούχοι να πάρουν ολόκληρη τη σύνταξη. Η εισήγηση προς το παρόν απορρίφθηκε, αλλά είναι ενδεικτική του κινδύνου που διατρέχουμε. Μοναδικά έσοδα του κράτους είναι η είσπραξη των φόρων, αφού η δόση του μνημονίου δεν υπάρχει. Είναι χαρακτηριστικό ότι στο πρώτο δεκαήμερο του Μαΐου η πτώση στα έσοδα άγγιξε το 15%. Ωστόσο, όσο περνούν οι ημέρες εξαφανίζονται οι φορολογούμενοι. Εκτιμάται ότι τις τελευταίες 20 μέρες του Μαΐου η μείωση των εσόδων θα είναι της τάξης του 60%-80% αφού μόνο δύο στους δέκα φορολογούμενους πληρώνουν τις υποχρεώσεις τους. Επιπλέον, θα περικοπούν όλες οι δαπάνες (νοσοκομεία, προμηθευτές) εκτός των μισθών και των συντάξεων. Ευτυχώς τα Ταμεία, όπως για παράδειγμα του ΙΚΑ, δεν φαίνεται να αντιμετωπίζουν οξύ πρόβλημα ακόμα. Μεγάλο πρόβλημα ωστόσο αντιμετωπίζουν τα νοσοκομεία όλης της χώρας καθώς σε πολλά από αυτά δεν υπάρχουν χρήματα για να αγοραστούν ακόμα και τρόφιμα. Χαρακτηριστικό παράδειγμα, το Κρατικό της Ρόδου και της Καλαμάτας. Στο υπουργείο Οικονομικών αναγνωρίζουν ακόμα ότι οι εκλογές έχουν πάει πίσω όλες τις δηλώσεις εισοδήματος. Άμεσα πάντως, πριν από τα τέλη του μηνός και αφού αποκτήσει πλήρη εικόνα της κατάστασης, ο κ. Ζανιάς θα πρέπει να εισηγηθεί στον πρωθυπουργό ποια από τα προειλημμένα εισπρακτικά μέτρα θα πρέπει να επισπευστούν (ήδη αποφασίστηκε να αποσταλούν τα εκκαθαριστικά για το ΕΤΑΚ του 2009 και ο ΦΑΠ του 2010). Λείπει το χαράτσι Στο υπουργείο Οικονομικών εκφράζονται φόβοι ότι ο Μάιος και ο Ιούνιος θα είναι οι χειρότεροι από πλευράς εσόδων μήνες, αφού για προεκλογικούς λόγους λείπει από τους λογαριασμούς της ΔΕΗ και το χαράτσι των ακινήτων, γεγονός που εκτιμάται ότι θα μειώσει τις ημερήσιες εισπράξεις του Δημοσίου κάτω από τα 28 εκατ. ευρώ. Υπενθυμίζεται ότι πέρυσι τέτοιον καιρό το Δημόσιο έκλεινε ταμείο με 40-45 εκατ. ευρώ την ημέρα. Εκτός στόχων Προϋπολογισμού αλλά και μνημονίου κινούνται οι εισπράξεις από τον ΦΠΑ αλλά και από ειδικούς φόρους κατανάλωσης εξαιτίας της ύφεσης. (ΠΡΩΤΟ ΘΕΜΑ 20/05/2012 – ΓΙΩΡΓΟΣ Ι. ΔΗΜΗΤΡΟΜΑΝΩΛΑΚΗΣ)