Παγώνουν άρον άρον το θέμα της ελληνικής ΑΟΖ στο Αιγαίο

• Ανακατεύει ξανά την τράπουλα το ΥΠΕΞ με την Άγκυρα - Οι εκλογές της 5ης Ιουνίου στην Τουρκία και η επίλυση του Κυπριακού θα καθορίσουν τις εξελίξεις Η απόφαση της κυβέρνησης να μην προχωρήσει σε ανακήρυξη ΑΟΖ στο Αιγαίο και, κυρίως, η δημόσια ανακοίνωση της προκάλεσαν... μεγάλη αναστάτωση στο εσωτερικό του Υπουργείου Εξωτερικών και την ενόχληση της αντιπολίτευσης, ιδιαίτερα της Ν.Δ. Το πιο ενδιαφέρον ερώτημα πάντως («γιατί τώρα και με ποια επιδίωξη;») δεν απαντιέται με τη συνήθη ευκολία και με τις παραδοσιακές διαχωριστικές γραμμές ανάμεσα στους «σκληρούς» και τους «επιεικείς» απέναντι στην τουρκική προκλητικότητα. Τα επιχειρήματα που διατύπωσε ο υπουργός Εξωτερικών Δημήτρης Δρούτσας για να αιτιολογήσει αυτή την απόφαση είναι ότι η ΑΟΖ δεν συνδέεται με την αξιοποίηση του ορυκτού πλούτου και ότι το εύρος της δεν υπερβαίνει τα όρια της υφαλοκρηπίδας. Συνεπώς, δεν υπάρχει λόγος να επιβαρυνθεί η διαδικασία που βρίσκεται σε εξέλιξη (διερευνητικές επαφές) με ένα νέο όρο. Ωστόσο, η συγκεκριμένη επιλογή έχει λιγότερο τεχνοκρατικό και περισσότερο πολιτικό περιεχόμενο. Η κυβέρνηση Παπανδρέου αντιμετωπίζει τις τουρκικές εκλογές της 5ης Ιουνίου ως ορόσημο. Και δείχνει να πιστεύει ότι ο πιθανός εκλογικός θρίαμβος του Τούρκου πρωθυπουργού Ερντογάν θα του επιτρέψει να προχωρήσει σε υπερβάσεις αναχρονισμών και σε ουσιαστικές κινήσεις προσαρμογής στο διεθνές δίκαιο και στο ευρωπαϊκό κεκτημένο. Πολύ περισσότερο, όταν οι συζητήσεις που έχουν γίνει μεταξύ των κ. Παπανδρέου και Ερντογάν έχουν προχωρήσει σε μεγάλο βάθος, χωρίς να έχει αποκαλυφθεί το περιεχόμενό τους. Άλλωστε, η νέα κατάσταση που πρόκειται να διαμορφωθεί στο Κυπριακό από το φθινόπωρο και μετά αναμένεται να επιταχύνει εκ των πραγμάτων τις εξελίξεις στα ελληνοτουρκικά. Ακόμη και ο Κύπριος πρόεδρος Χριστόφιας αναγνωρίζει πλέον επίσημα πως ό,τι είναι να γίνει θα γίνει μέχρι την άνοιξη του 2012, γιατί μετά θα αναλάβει η Κυπριακή Δημοκρατία την προεδρία της Ε.Ε. και η διαδικασία θα παγώσει. Τα Ηνωμένα Έθνη έχουν διαμηνύσει και στις δύο πλευρές ότι μέχρι το τέλος του χρόνου θα πρέπει να έχουν ληφθεί οι σοβαρές αποφάσεις, ώστε να δρομολογηθούν, στη συνέχεια, δημοψηφίσματα. Οι συναντήσεις του κ. Δρούτσα και του κ. Ερντογάν με τον γ.γ. του ΟΗΕ στην Κωνσταντινούπολη την προηγούμενη Δευτέρα είχαν και τέτοιου είδους αναφορά. Ενεργειακό παιχνίδι Αν λυθεί το Κυπριακό, η προσπάθεια για την εμπέδωση ύφεσης και καλής γειτονίας στο Αιγαίο διευκολύνεται. Αν οριστικοποιηθεί η διχοτόμηση, θα γίνει επανεκκίνηση της διαδικασίας ελληνοτουρκικής προσέγγισης σε νέα βάση. Η Κυπριακή Δημοκρατία θα προχωρήσει γρήγορα στο σχέδιό της για γεωτρήσεις στην κοινή θαλάσσια περιοχή με το Ισραήλ, προκαλώντας την έντονη τουρκική αντίδραση ή και την αναθεώρηση της στάσης της Άγκυρας έναντι του Τελ Αβίβ. Σε κάθε περίπτωση, θα ανοίξει ένα μεγάλο ενεργειακό παιχνίδι στην ανατολική Μεσόγειο, το οποίο θα επηρεάσει σχεδιασμούς και στρατηγικές, με τα πραγματικά ή εικαζόμενα κοιτάσματα να βρίσκονται στο επίκεντρο της γεωστρατηγικής. Η απόφαση της κυβέρνησης να παραιτηθεί από την ανακήρυξη ΑΟΖ στο Αιγαίο προφανώς ικανοποιεί την τουρκική πλευρά, η οποία έχει ζητήσει -σύμφωνα με πληροφορίες- στο πλαίσιο των διερευνητικών επαφών να δεσμευτεί η Αθήνα ότι δεν έχει τέτοια πρόθεση. Ικανοποιείται, όμως, επίσης, το ευρωπαϊκό και το αμερικανικό ακροατήριο, που δεν ακούν με ευχαρίστηση σενάρια τα οποία μπορεί να πυροδοτήσουν ένταση στις ελληνοτουρκικές σχέσεις. Η νέα εθνική στρατηγική, οι κρυφές επιδιώξεις και οι στόχοι της κυβέρνησης Η ΚΥΒΕΡΝΗΣΗ γνώριζε ότι ξεκαθαρίζοντας δημόσια το θέμα της ΑΟΖ θα έδινε τροφή στην κριτική της αντιπολίτευσης και επιχειρήματα στη Νέα Δημοκρατία, που επιδίδεται συχνά σε κορόνες, όταν πρόκειται για θέματα εξωτερικής πολιτικής. Με αυτή την έννοια, πρόκειται για κίνηση υψηλού πολιτικού ρίσκου, η οποία συνιστά και απενοχοποίηση της διπλωματίας Παπανδρέου, που κινείται στη βάση του δόγματος της «ήπιας δύναμης» και της «μη έντασης». Παράγοντες της ελληνικής διπλωματίας συνδέουν ευθέως την εξέλιξη αυτή με το ελληνικό οικονομικό πρόβλημα, υποστηρίζοντας ότι η κυβέρνηση θέλει να ελαφρύνει το «καλάθι» των εθνικών εκκρεμοτήτων, προκειμένου να ενισχύσει τη διαπραγματευτική θέση της έναντι εταίρων και συμμάχων, από τους οποίους ζητά αλληλεγγύη ως προς τη διαχείριση της κρίσης. Άλλοι πιστεύουν ότι η κυβέρνηση έχει αποφασίσει να προχωρήσει στη βήμα προς βήμα εξομάλυνση των ελληνοτουρκικών σχέσεων, γνωρίζοντας ότι πλησιάζει η ώρα της τελικής λύσης του Κυπριακού, με τον έναν ή τον άλλον τρόπο, και προετοιμάζει το έδαφος δίνοντας ό,τι μπορεί, για να πάρει, αργότερα, ό,τι θεωρεί ότι δικαιούται. Κυβερνητικές πηγές, άλλωστε, διατυπώνουν την εκτίμηση ότι το θέμα της ΑΟΖ είναι προσφιλές σε πολιτικές και άλλες δυνάμεις, κυρίως για λόγους λαϊκισμού και εσωτερικής κατανάλωσης. Επιμένουν, δηλαδή, ότι πρόκειται για «μόδα» υποκινούμενη από ιδιοτελή κίνητρα. Αναγνωρίζουν, ωστόσο, ότι η κοινή γνώμη στην εδώ πλευρά του Αιγαίου είναι επιρρεπής σε ρητορικές υπερβολές, όταν πρόκειται για ζητήματα διπλωματίας και ότι χρειάζεται προσπάθεια για την αποτοξίνωσή της από στερεότυπα. Ίσως γι' αυτό αποδίδουν ιδιαίτερη σημασία στη δημόσια διαβούλευση που θα ξεκινήσει σχετικά με το κυοφορούμενο νέο δόγμα εθνικής στρατηγικής, το οποίο -ακόμη κι αν έχει ολοκληρωθεί- θα παρουσιαστεί όταν ωριμάσει η συγκυρία και όταν πέσει η θερμοκρασία στα εσωτερικά μέτωπα. (ΙΣΟΤΙΜΙΑ 14/05/2011 - ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΣΠΑΝΟΥ) (Σ.Λ.)