«Τορπίλη» Μαξίμου στη διαφάνεια

Η παρασκηνιακή αναζήτηση μεγάλων επενδυτών μπορεί να οδηγήσει σε μεγάλα σκάνδαλα. Είναι γνωστή η θέση της κυβερνητικής ηγεσίας υπέρ της «παράκαμψης» των γνωστών γραφειοκρατικών διαδικασιών προκειμένου να εξασφαλιστούν σημαντικές ξένες επενδύσεις που θα επιταχύνουν το πέρασμα σε μια νέα αναπτυξιακή φάση της οικονομίας. Αν κρίνουμε όμως με βάση τον τρόπο που χειρίζεται το Μαξίμου την... αραβική επένδυση στα μέχρι σήμερα γερμανικά Nαυπηγεία του Σκαραμαγκά, είναι πιθανότερο να αποκτήσει η κυβέρνηση μια γκρίζα εικόνα σε ό,τι αφορά διαχειριστικά ζητήματα μεγάλης σημασίας παρά να βγει η οικονομία από τη βαθιά ύφεση. Αμφιλεγόμενος συνομιλητής Ο υπουργός Εθνικής Άμυνας κ. Βενιζέλος επισκέφθηκε το Άμπου Ντάμπι για να συνεννοηθεί με τη βασιλική οικογένεια και τον γνωστό Λιβανέζο επιχειρηματία Ισκαντάρ Σάφα. Ο κ. Σάφα ελέγχει μέσω της εταιρείας του Privinvest το 30% της Άμπου Ντάμπι Μαρ και κατέχει τη θέση του διευθύνοντος συμβούλου της τελευταίας. Πρόκειται για μία δυναμική προσωπικότητα, έχει κάνει εξαιρετικές σπουδές στις ΗΠΑ και στο INSEAD, που θεωρείται από πολλούς το ευρωπαϊκό business school –η έδρα του είναι στο Φοντενεμπλό, έξω από το Παρίσι– με προδιαγραφές Harvard, και αντιμετωπίζεται από τους διεθνείς επιχειρηματικούς κύκλους ως δισεκατομμυριούχος. Μέχρι πριν από λίγο καιρό ο κ. Σάφα θεωρούνταν πολύ κοντά στα γαλλικά συμφέροντα, λόγω της ιστορικής επιρροής της Γαλλίας στον Λίβανο, αλλά και της σημαντικής επένδυσης που έχει κάνει στα Ναυπηγεία του Χερβούργου (CMN), που με τη σειρά τους εξασφάλισαν σημαντικές παραγγελίες από τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα. Ο κ. Σάφα είχε ανάμειξη και σε μια υπόθεση απελευθέρωσης Γάλλων ομήρων από την ισλαμική οργάνωση Χεζμπολάχ του Λιβάνου, το 1988, με την καταβολή λύτρων 6 εκατ. δολαρίων. Τη διαπραγμάτευση είχαν κινήσει παρασκηνιακά οι γαλλικές Αρχές, με πρωθυπουργό εκείνη την εποχή τον Ζακ Σιράκ και υπουργό Δημόσιας Τάξης τον Σαρλ Πασκουά. Στη συνέχεια ξέσπασε σκάνδαλο και οι γαλλικές Αρχές κινήθηκαν δικαστικά κατά του κ. Σάφα, με το σκεπτικό ότι είχε καταχραστεί τα 3 από τα 6 εκατ. δολάρια των λύτρων. Οι κατηγορίες αυτές δεν αποδείχθηκαν και η υπόθεση μπήκε στο αρχείο, αλλά από την εποχή εκείνη ο κ. Σάφα αντιμετωπίζεται ως προσωπικότητα με στενές σχέσεις με το γαλλικό κράτος και ορισμένες ειδικές υπηρεσίες του. Αξιοποιώντας τις επιχειρηματικές του δυνατότητες και τα κεφάλαια του Άμπου Ντάμπι, ο κ. Σάφα κίνησε τη διαδικασία για την εξαγορά από την Άμπου Ντάμπι Μαρ των γερμανικών ναυπηγείων Blohm & Voss, που κατασκευάζουν τα πλοία επιφανείας του γερμανικού Ναυτικού, και σημαντικού ποσοστού της επίσης γερμανικής HDW, η οποία κατασκευάζει διάφορους τύπους υποβρυχίων. Εάν ολοκληρωθούν οι επιχειρηματικές κινήσεις που βρίσκονται σε εξέλιξη, τα Ναυπηγεία Σκαραμαγκά θα περάσουν μέσω της HDW στην Άμπου Ντάμπι Μαρ και τον κ. Σάφα, οι οποίοι με τη σειρά τους θα έχουν την ευθύνη για την ολοκλήρωση του προγράμματος κατασκευής των γερμανικών υποβρυχίων τύπου 214 που παρήγγειλε η κυβέρνηση Σημίτη το 2000, χωρίς ακόμη να έχουν παραδοθεί στο Πολεμικό Ναυτικό της χώρας μας. Τρεις όροι Για να προχωρήσει η επένδυση, ο κ. Σάφα θέτει τρεις όρους στο ελληνικό Δημόσιο. Πρώτον, ζητάει να παραλάβει το Πολεμικό Ναυτικό το πρώτο υποβρύχιο τύπου 214 που κατασκευάστηκε στη Γερμανία για λογαριασμό της Ελλάδας –πρόκειται για τον πολυσυζητημένο «Παπανικολή»– παρά τα σοβαρά τεχνικά προβλήματα που διαπιστώθηκαν πριν από το 2006, οπότε και ήταν προγραμματισμένη η παράδοσή του στο Πολεμικό Ναυτικό. Με πρωτοβουλία του τότε υπουργού Άμυνας κ. Τσοχατζόπουλου η κυβέρνηση Σημίτη παρήγγειλε το 2000 τέσσερα υποβρύχια τύπου 214 με κόστος ανώτερο των 2 δισ. ευρώ. Ήταν μάλιστα τέτοια η γενναιοδωρία της τότε κυβέρνησης ώστε το ελληνικό Δημόσιο κατέβαλε το 75% του ποσού προκαταβολικά. Αξίζει να σημειωθεί ότι 10 χρόνια αργότερα η Ελλάδα δεν έχει παραλάβει ακόμη τα υποβρύχια τύπου 214… Ο κ. Σάφα ζητεί από την κυβέρνηση Παπανδρέου να παραλάβει τον «Παπανικολή», να παραιτηθεί αποζημιώσεων της τάξης των 100 εκατ. ευρώ που συνδέονται με την καθυστέρηση της κατασκευής και της παράδοσης και δημιουργεί την εντύπωση ότι μπορεί να πείσει τους Άραβες φίλους του να αγοράσουν από την Ελλάδα το προβληματικό υποβρύχιο έναντι ενός ποσού της τάξης των 300 εκατ. ευρώ. Ο δεύτερος όρος που θέτει ο Λιβανέζος επιχειρηματίας είναι να υπάρξουν συμπληρωματικές παραγγελίες του Πολεμικού Ναυτικού προς την HDW, την οποία πλέον θα ελέγχει, σε επίπεδο Ναυπηγείων Σκαραμαγκά, μέσω της Άμπου Ντάμπι Μαρ, ανώτερες του 1 δισ. ευρώ, προκειμένου να κλείσουν οι εκκρεμότητες με τα υποβρύχια τύπου 214, αλλά και τα τύπου 209, που βρίσκονται ήδη στην κατοχή του ελληνικού Πολεμικού Ναυτικού και θα μετασκεύαζε και θα έκανε πιο σύγχρονα η HDW στα Ναυπηγεία Σκαραμαγκά. Μόνο για το 2010 ο ισχυρός άνδρας της Άμπου Ντάμπι Μαρ ζητεί από το ελληνικό Δημόσιο την καταβολή ενός ποσού 300 εκατ. ευρώ. Τέλος, θεωρεί την ελληνική πλευρά υπεύθυνη για τη διαχείριση του κοινοτικού προστίμου 300 εκατ. ευρώ που επιβλήθηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή στην HDW όταν έγινε αντιληπτό ότι το κόστος ενός προγράμματος εθελουσίας εξόδου που εφαρμόστηκε επί κυβέρνησης Σημίτη καλύφθηκε με δαπάνες των Ελλήνων φορολογουμένων. Το πρόγραμμα αντιμετωπίστηκε ως έμμεση επιδότηση της HDW και υπάρχει σοβαρή πιθανότητα να βρεθεί η Ελλάδα αντιμέτωπη με ένα ακόμη εντυπωσιακό κοινοτικό πρόστιμο. Σκοτεινό παρελθόν Τη συνεννόηση, που δύσκολα θα αποβεί σε όφελος της ελληνικής οικονομίας και της αναπτυξιακής προοπτικής της, δυσχεραίνει το αμαρτωλό παρελθόν της αρχικής σύμβασης με την HDW. Οι γερμανικές Αρχές έχουν τεκμηριώσει ότι η εταιρεία Ferrostaal, η οποία συμμετείχε στο πρόγραμμα κατασκευής των υποβρυχίων 214 με την HDW, μοίρασε μίζες πολλών δεκάδων εκατομμυρίων ευρώ στην Ελλάδα για την προώθηση της συμφωνίας. Οι υπεύθυνοι της εταιρείας βρίσκονται αντιμέτωποι με τη γερμανική Δικαιοσύνη και καλούνται να δώσουν εξηγήσεις για το κύκλωμα εταιρειών παροχής συμβουλών που λειτούργησαν μετά το Φεβρουάριο του 1999 για να «λαδωθούν» αυτοί που έπρεπε να «λαδωθούν» στη χώρα μας. Από τα στοιχεία που έχουν γίνει γνωστά προκύπτει ότι τα 4/5 των χρημάτων που διακινούσαν οι εταιρίες παροχής συμβουλών κατέληγαν σε αυτούς που έπαιρναν τις αποφάσεις και το 1/5 στους διαχειριστές της Ferrostaal και των συνεργαζόμενων εταιρειών. Η έρευνα για τα οικονομικά του πρώην υπουργού Εθνικής Άμυνας και ανώτατου στελέχους του ΠΑΣΟΚ Άκη Τσοχατζόπουλου ενισχύει το ενδιαφέρον της ελληνικής κοινής γνώμης για τους όρους της σύμβασης, το γερμανικό κύκλωμα «λαδώματος» των Ελλήνων που έπαιρναν τις σχετικές αποφάσεις και τη δυνατότητα των Γερμανών κατασκευαστών να εξασφαλίζουν τεράστιες προκαταβολές και την απεριόριστη κατανόηση των ελληνικών κυβερνήσεων παρά το γεγονός ότι δεν μπόρεσαν να παραδώσουν έγκαιρα τα υποβρύχια στο Πολεμικό Ναυτικό. Η οικογένεια Την εικόνα κάνει πιο σύνθετη η εξωθεσμική ανάμειξη του Νίκου Παπανδρέου, αδελφού του πρωθυπουργού κ. Παπανδρέου, στη διαπραγμάτευση της ελληνικής κυβέρνησης με τον Ισκαντάρ Σάφα. Η υπουργός Οικονομίας κ. Κατσέλη, ο υπουργός Επικρατείας κ. Παμπούκης –ο οποίος λέγεται ότι είχε ρόλο στη συνεργασία μεταξύ του ελληνικού Δημοσίου και της γερμανικής HDW ως νομικός σύμβουλος των εργαζομένων των Ναυπηγείων Σκαραμαγκά– και ο Νίκος Παπανδρέου πήγαν στις 20 Φεβρουαρίου με κυβερνητικό αεροσκάφος στο Άμπου Ντάμπι για να συνεννοηθούν με τον κ. Σάφα και αμέσως μετά έγιναν κυβερνητικές ανακοινώσεις για τη «σωτηρία» των Ναυπηγείων Σκαραμαγκά και τη «μεγάλη ξένη επένδυση». Σε ερώτηση που του απηύθυνε η «Κυριακάτικη Ελευθεροτυπία» για τη συμμετοχή του στη συγκεκριμένη κυβερνητική αποστολή, ο κ. Νίκος Παπανδρέου έδωσε την ακόλουθη απάντηση: «Ναι, είναι κι αυτό στο τραπέζι. Έπαιξα έναν άτυπο διπλωματικό ρόλο λόγω των σχέσεων που είχε αναπτύξει ο Ανδρέας με τις αραβικές χώρες. Τόσο στο Άμπου Ντάμπι όσο και σε όλο τον αραβικό κόσμο, το όνομα Παπανδρέου επηρεάζει θετικά. Θεωρείται κεφάλαιο αξιοπιστίας για τη χώρα μας. Όταν μου ζητήθηκε να πάω μαζί, έκανα το καθήκον μου και πήγα. Το επώνυμο ανοίγει δρόμους». (FreeSunday – Γ. ΚΥΡΤΣΟΣ)