Η έλλειψη οργάνωσης δυσκολεύει τη σωτηρία της οικονομίας

Μοναχικός ο ρόλος του πρωθυπουργού, δυσλειτουργεί η κυβέρνηση. Ο πρωθυπουργός κ. Παπανδρέου παρουσιάζει τους τελευταίους μήνες στην ελληνική και τη διεθνή κοινή γνώμη τις αλλαγές που επιβάλλεται να γίνουν για να βγει η Ελλάδα από το οικονομικό και δημοσιονομικό αδιέξοδο. Δυσκολεύεται όμως να... συντονίσει το κυβερνητικό έργο και να τις προωθήσει. Διοικητικό αλαλούμ Συνεχίζεται ένα κυβερνητικό, διοικητικό αλαλούμ, στο οποίο βέβαια είναι εκπαιδευμένοι οι Έλληνες πολίτες, έχει όμως τεράστιο οικονομικό κόστος. Ο κ. Παπανδρέου ανέλαβε την υποχρέωση να εφαρμόσει τα δρακόντεια μέτρα που περιλαμβάνονται στο μνημόνιο και να επιτύχει εξαιρετικά εντυπωσιακές επιδόσεις, σε ό,τι αφορά στις αναγκαίες αλλαγές, σε τριμηνιαία βάση. Ο πρωθυπουργός ασκεί με εντυπωσιακή ταχύτητα διεθνή διπλωματία, η κυβέρνηση προσυπογράφει με την ίδια ταχύτητα εξαιρετικά δύσκολα μέτρα προσαρμογής, κατά τα άλλα όμως τα πράγματα εξελίσσονται με νεοελληνικούς ρυθμούς. Μέχρι και η κυβέρνηση Καραμανλή, γνωστή για την αδυναμία της να διαχειριστεί αποτελεσματικά τις οικονομικές και κοινωνικές εκκρεμότητες, θα μοιάζει σε διάστημα λίγων μηνών αρκετά αποτελεσματική συγκρινόμενη με την κυβέρνηση Παπανδρέου. Τα κυβερνητικά στελέχη παραδέχονται σε κατ’ ιδίαν συζητήσεις ότι η κυβέρνηση έχει βυθιστεί, με ευθύνη της ηγεσίας της, σε οργανωτικό και διοικητικό τέλμα από το οποίο είναι εξαιρετικά δύσκολο να βγει. Το προεδρικό στιλ του κ. Παπανδρέου δεν βοηθάει το συντονισμό της προσπάθειας. Ο αντιπρόεδρος κ. Πάγκαλος θεωρείται πολιτικός που μπορεί να συλλάβει τις διαστάσεις των σύγχρονων προβλημάτων, δεν θεωρείται όμως ικανός να οργανώσει το κυβερνητικό σχήμα και να συντονίσει τις αρμόδιες κρατικές υπηρεσίες. Ο παρασκηνιακός ρόλος του υπουργού Επικρατείας κ. Παμπούκη -ο οποίος φαίνεται ότι έχει εμπλακεί σε μια σκληρή αντιπαράθεση με την υπουργό Οικονομίας κ. Κατσέλη- κάνει πιο σύνθετη τη συνεννόηση των κορυφαίων κυβερνητικών στελεχών. Το οικονομικό επιτελείο της κυβέρνησης εξακολουθεί να στερείται της αναγκαίας πολιτικής συνοχής, ενώ η σύγχυση αρμοδιοτήτων κάνει ακόμη πιο δύσκολη την εφαρμογή της οικονομικής πολιτικής. Σε μια περίοδο κατά την οποία πολλά εξαρτώνται από τις επιδόσεις της ναυτιλίας και του τουρισμού, η κυβέρνηση Παπανδρέου κατάφερε να καταργήσει το υπουργείο Εμπορικής Ναυτιλίας και να μεταφέρει τις βασικές αρμοδιότητές του από το υπουργείο Οικονομίας στο... υπουργείο Προστασίας του Πολίτη. Η σταθεροποίηση του ελληνικού τουρισμού κινδυνεύει κι αυτή από την ανάθεση του δύσκολου έργου σε δύο στελέχη χωρίς σοβαρές επαγγελματικές και πολιτικές εμπειρίες, τον κ. Γερουλάνο και την κ. Γκερέκου. Χωρίς συντονισμό σε επίπεδο κορυφής, χωρίς στοιχειώδη ενότητα στο οικονομικό επιτελείο και χωρίς σοβαρή πολιτική, διοικητική υποστήριξη στη ναυτιλία και τον τουρισμό, η εφαρμογή του προγράμματος εξυγίανσης της ελληνικής οικονομίας γίνεται πρακτικά αδύνατη. Προβληματική διοίκηση Την κατάσταση περιπλέκει ο προβληματικός χαρακτήρας της δημόσιας διοίκησης. Η κυβέρνηση Παπανδρέου αποδείχθηκε εντελώς απροετοίμαστη να διαχειριστεί τη χαώδη δημόσια διοίκηση. Παραμένουν οι μεγάλες ελλείψεις στη στελέχωση των θέσεων ευθύνης, ενώ δεν έχει γίνει τίποτα ουσιαστικό για να σταματήσει η συσσώρευση ελλειμμάτων και χρεών που μας οδήγησε στο σημερινό αδιέξοδο. Αναφέρουμε ενδεικτικά ότι οι κρατικές δαπάνες για φάρμακα αυξήθηκαν το πρώτο τετράμηνο του 2010 κατά 13% σε σχέση με το πρώτο τετράμηνο του 2009. Η κυβέρνηση έχει καταφέρει να συνδυάσει τη μεταρρυθμιστική επιχειρηματολογία με τη γνώριμη νεοελληνική αδράνεια. Ακόμη, δεν έχουν αντικατασταθεί αρκετές διοικήσεις ασφαλιστικών οργανισμών και νοσοκομείων του ΕΣΥ, ενώ αυτοί που προωθούνται από τη νέα κυβέρνηση είναι συνήθως κομματικοί έμπιστοι και πολιτευτές σε αναζήτηση μιας νέας πολιτικής ευκαιρίας σε βάρος του επιπέδου της διαχείρισης του δημόσιου χρήματος. Υπάρχουν και ορισμένες υπηρεσίες που δραστηριοποιούνται και προσπαθούν να στείλουν το μήνυμα της δύσκολης νέας εποχής. Αναφέρουμε την περίπτωση του ΣΔΟΕ, που κλιμακώνει τη μάχη κατά της φοροδιαφυγής προκειμένου να υπάρξει μια σχετικά δίκαιη κατανομή των αναπόφευκτων θυσιών και να βελτιωθεί η δημοσιονομική κατάσταση. Όμως και το υπερδραστήριο ΣΔΟΕ κινδυνεύει να πέσει θύμα ενός προβληματικού νομοθετικού πλαισίου, που αντί να προστατεύει το δημόσιο συμφέρον προστατεύει τους μεγάλους φοροφυγάδες που μπορούν να χρηματοδοτήσουν άνετα μια πολύχρονη δικαστική αντιπαράθεση με το Δημόσιο. Η κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ όχι μόνο δεν έχει βελτιώσει την κατάσταση στη δημόσια διοίκηση, αλλά αντιμετωπίζει τώρα ένα είδος λευκής απεργίας των δυσαρεστημένων δημοσίων υπαλλήλων. Το γρήγορο πέρασμα του κ. Παπανδρέου από τις προεκλογικές διαβεβαιώσεις ότι υπάρχουν τα λεφτά σε μια ισοπεδωτική εισοδηματική πολιτική προκαλεί την αρνητική αντίδραση διαφόρων κατηγοριών δημοσίων υπαλλήλων. Η διακριτική μεταχείριση που επιλέγει το κυβερνητικό επιτελείο -από κάποιες διευκολύνσεις στους ένστολους μέχρι χαριστικές ρυθμίσεις για τους υπαλλήλους της Βουλής και «χαράτσια» στους λογαριασμούς της ΔΕΗ για τους τελωνειακούς- διευρύνει το μέτωπο διαμαρτυρίας των δημοσίων υπαλλήλων. «Φέρτε πίσω τα κλεμμένα» Η κυβέρνηση Παπανδρέου, ανταποκρινόμενη στην πίεση της κοινωνίας για κάθαρση, αφιερώνει σημαντικό μέρος του πολιτικού της δυναμικού στη διερεύνηση, μέσω εξεταστικών επιτροπών της Βουλής, μεγάλων πολιτικών και διαχειριστικών σκανδάλων. Τα στοιχεία που έρχονται στο φως της δημοσιότητας για το σκάνδαλο της Siemens μάς προετοιμάζουν για εντυπωσιακή συνέχεια. Όλα δείχνουν ότι στελέχη των κυβερνήσεων του ΠΑΣΟΚ και της ΝΔ που διαχειρίστηκαν τις επίμαχες συμβάσεις θα βρεθούν σε εξαιρετικά δύσκολη θέση. Η εικόνα μιας εξουσίας που δείχνει αποφασισμένη να επιβάλει την κάθαρση είναι λυτρωτική για πολλούς πολίτες, που εκφράζουν την αγανάκτησή τους για τη λεηλασία του δημόσιου χρήματος με το γνωστό σύνθημα «φέρτε πίσω τα κλεμμένα». Η κάθαρση που επιχειρεί η κυβέρνηση Παπανδρέου ανεβάζει την ποιότητα της δημοκρατίας και του πολιτικού συστήματος, δεν δίνει όμως απάντηση στα πιεστικά διοικητικά, δημοσιονομικά και οικονομικά προβλήματα. Τέλη Ιουνίου με αρχές Ιουλίου, οπότε θα διεξαχθεί ο πρώτος τριμηνιαίος έλεγχος των επιδόσεων της ελληνικής κυβέρνησης από τους εκπροσώπους της Ε.Ε. και του ΔΝΤ, προβλέπεται να καταγραφούν σοβαρές καθυστερήσεις και αποκλίσεις από τα συμφωνηθέντα. Θα αυξηθούν οι πιθανότητες για επιβολή νέων μέτρων. Όσο πιο αντιπαραγωγικές αποδεικνύονται η κυβέρνηση Παπανδρέου και η δημόσια διοίκηση, τόσο ενισχύεται ο ισοπεδωτικός χαρακτήρας των μέτρων του μνημονίου. Ο κ. Παπανδρέου και οι συνεργάτες του δέχτηκαν τα ισοπεδωτικά μέτρα της τρόικας γιατί δεν μπόρεσαν να πείσουν τους συνομιλητές τους ότι είναι σε θέση να διαχειριστούν με δημιουργικό τρόπο τη δημοσιονομική και οικονομική κρίση. Οι αρνητικές εξελίξεις ενισχύουν τους φόβους για την αποτελεσματικότητα της ελληνικής κυβέρνησης και της κρατικής γραφειοκρατίας. Την εικόνα που έχει δημιουργηθεί συνόψισε, με τηλεοπτική του παρέμβαση την Παρασκευή, ο διευθύνων σύμβουλος της Deutsche Bank Γιόζεφ Άκερμαν, υπογραμμίζοντας: «Έχω πολλές αμφιβολίες για το αν η Ελλάδα μπορεί πραγματικά αυτή τη στιγμή να δείξει την αναγκαία δύναμη για να κάνει αυτή την προσπάθεια (και να αποπληρώσει το χρέος της)». (Free Sunday - Γιώργος Κύρτσος)