Η νέα ζωή του παλαιού Στρατιωτικού Νοσοκομείου «401»

Ως χώρος πολιτισμού πρόκειται να «επανενταχθεί» στη ζωή της πόλης το εγκαταλειμμένο από χρόνια παλαιό στρατιωτικό νοσοκομείο 401 στο Κολωνάκι.

Η Περιφέρεια Αττικής αποφάσισε να χρηματοδοτήσει την αποκατάσταση των πρώτων τριών κτιρίων του συγκροτήματος που ανήκει στην Εκκλησία, τα οποία και θα φιλοξενήσουν τη βιβλιοθήκη και το ιστορικό αρχείο της Ιεράς Συνόδου. Προηγήθηκε απόφαση του ΣτΕ που «επικύρωσε» την απόφαση να χαρακτηριστούν διατηρητέα μόνο τα 7 από τα 14 κτίρια.

Σύμφωνα με την Ελισάβετ Ηλιοπούλου, αρχιτέκτονα και κάτοικο της περιοχής που ασχολήθηκε με την ιστορική τεκμηρίωση και αρχιτεκτονική αξιολόγηση του χώρου, το παλαιό στρατιωτικό νοσοκομείο είναι το τελευταίο τμήμα που έχει απομείνει από το στρατόπεδο του 1ου Συντάγματος Πεζικού. Ως λειτουργία, το νοσοκομείο εγκαταστάθηκε το 1900 με τη μετατροπή υφιστάμενων πέτρινων κτιρίων του Στρατιωτικού Σχολείου Υπαξιωματικών και επεκτάθηκε σε νέα κτίρια έως το 1904. Στις εγκαταστάσεις του νοσηλεύθηκαν χιλιάδες στρατευμένοι ασθενείς και τραυματίες που μεταφέρονταν από το μέτωπο κατά τη διάρκεια των βαλκανικών πολέμων, της μικρασιατικής εκστρατείας και καταστροφής, του ελληνοϊταλικού και ελληνογερμανικού πολέμου. Το 1946 μετονομάστηκε σε «401 Γενικόν Στρατιωτικόν Νοσοκομείον Εκπαιδεύσεως» και συνέχισε να λειτουργεί σε αυτή τη θέση έως τις αρχές της δεκαετίας του ’70.

Το 1971, αφότου το νοσοκομείο μετεγκαταστάθηκε στα κτίρια της λεωφόρου Μεσογείων, ο χώρος παραχωρήθηκε στην Εκκλησία της Ελλάδος, σε ανταλλαγή με έκταση στη Βάρη όπου δημιουργήθηκε η Σχολή Ευελπίδων. Μέχρι το 2010 σε κάποια από τα κτίρια στεγαζόταν το Eκκλησιαστικό Λύκειο και μετά έμειναν κενά χρήσεων. Πριν από τους Ολυμπιακούς Αγώνες, η Εκκλησία εξέφρασε το ενδιαφέρον να κατεδαφίσει τα κτίρια του νοσοκομείου και να εγκαταστήσει στη θέση τους ξενοδοχείο, σχέδιο που τελικά δεν ευοδώθηκε κυρίως λόγω των αντιδράσεων αρχιτεκτόνων, που ξεκίνησαν εκστρατεία για τη διάσωσή του.

Το 2011 το υπουργείο Περιβάλλοντος χαρακτήρισε διατηρητέα τα 7 από τα 14 κτίρια του συγκροτήματος. Κατά της απόφασης προσέφυγε η Εκκλησία, που ζήτησε τον αποχαρακτηρισμό τους, και αρχιτέκτονες, που ζήτησαν τη διάσωση ολόκληρου του συνόλου. Οι προσφυγές συνεκδικάστηκαν και πριν από μερικές ημέρες το ΣτΕ (απόφ. 307/2018) απέρριψε και τις δύο προσφυγές, επικυρώνοντας την απόφαση διατήρησης των 7 κτιρίων. Λίγες ημέρες νωρίτερα, η Περιφέρεια Αττικής ανακοίνωσε την απόφαση να χρηματοδοτήσει την αποκατάσταση τριών από αυτά (επί των οδών Δεινοκράτους και Ιατρίδου) με 14 εκατομμύρια ευρώ. «Το ένα κτίριο θα φιλοξενήσει τη βιβλιοθήκη της Ιεράς Συνόδου, ώστε να αναδειχθεί με τον πλέον σύγχρονο τρόπο ο πλούτος της», λέει στην «Κ» ο γενικός διευθυντής των Οικονομικών Υπηρεσιών της Εκκλησίας της Ελλάδος (ΕΚΥΟ), επίσκοπος Σαλώνων Αντώνιος.

«Το δεύτερο κτίριο θα φιλοξενήσει το ιστορικό αρχείο της Ιεράς Συνόδου, που φυλάσσεται προσωρινά σε γειτονικό κτίριο. Τέλος, το τρίτο κτίριο θα μετατραπεί σε μουσειακό χώρο. Ολοι οι χώροι θα είναι επισκέψιμοι». Σε σχέση με τα υπόλοιπα τέσσερα κτίρια, η Εκκλησία δεν έχει καταλήξει. «Υπάρχουν ορισμένες σκέψεις. Ιδανικά, θα έπρεπε οι νέες χρήσεις –πάντα με απόλυτο σεβασμό στα κτίρια– να μπορούν να παράγουν κάποια έσοδα, ώστε να συμβάλλουν στη συντήρηση του χώρου».

«Σύμφωνα με το ισχύον Γενικό Πολεοδομικό Σχέδιο, επιτρέπονται στον χώρο του 401 κοινόχρηστο πράσινο, πολιτιστικές εγκαταστάσεις και εγκαταστάσεις εκπαίδευσης, καθώς και χρήσεις στον τομέα της πρόνοιας», επισημαίνει η κ. Ηλιοπούλου. «Κατά την άποψή μου, θα ήταν μια σπουδαία προσφορά εκ μέρους της Εκκλησίας η δημιουργία σχολής για νέους ανέργους για την εκμάθηση χειρωνακτικών τεχνών και επαγγελμάτων τα οποία τείνουν να εξαφανιστούν. Θα μπορούσε επίσης να ιδρυθεί μια ειδική σχολή για τη διδασκαλία της αγιογραφίας και τη συντήρηση παλαιών εικόνων και άλλων εκκλησιαστικών αντικειμένων. Με την εφαρμογή παρόμοιων χρήσεων θα φανεί ο σεβασμός της Εκκλησίας στα κτίρια και στην παλιά χρήση του χώρου αλλά και θα υπογραμμιστεί ο ρόλος της στη διατήρηση της πολιτιστικής και θρησκευτικής παράδοσης. Σημασία πάντως έχει να διατηρηθεί ο ενιαίος χαρακτήρας του χώρου ως σύνολο, τόσο σπάνιο για το κέντρο της Αθήνας».

(ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ 15/03/2017 - ΓΙΩΡΓΟΣ ΛΙΑΛΙΟΣ - [Μετατροπή σε κείμενο: staratalogia.blogspot.gr])

__________________
Υ.Γ.: Το παρόν άρθρο δημιουργήθηκε σε μορφή κειμένου (με κόπο και σε βάρος της πρεσβυωπίας μας) από το ιστολόγιο μας, όπως συμβαίνει ΠΑΝΤΑ σε άρθρα εφημερίδων ή περιοδικών. Παρακαλούνται όποια «μεγάλα» site ή blog ή διάφορες ενώσεις τα αναδημοσιεύουν να βάζουν την πηγή του ιστολογίου μας ώστε να τηρείται η στοιχειώδης δεοντολογία! Οι αναρτήσεις στο ιστολόγιο μας δεν αποτελούν θέση ή άποψη δική μας άλλα Πολιτών και Blogger. Επίσης δημοσιεύονται άρθρα εφημερίδων και περιοδικών. Ιδιαίτερα άρθρα που αφορούν τις Ένοπλες Δυνάμεις - Σώματα Ασφαλείας και τους Αποστράτους των. Για τα άρθρα που αναδημοσιεύονται εδώ με πήγη, ουδεμία ευθύνη εκ του νόμου φέρουμε καθώς απηχούν αποκλειστικά τις απόψεις των συντακτών τους και δεν δεσμεύουν καθ’ οιονδήποτε τρόπο την ιστοσελίδα.

ΣΧΕΤΙΚΟ ΑΡΘΡΟ: Αγώνας για τη διάσωση του πρώην στρατιωτικού νοσοκομείου 401

Περισσότερα »

Αγώνας για τη διάσωση του πρώην στρατιωτι­κού νοσοκομείου 401

► Στα πετρόχτιστα κτίρια του πρώην νοσοκομείου 401 περιεθάλπησαν χιλιάδες τραυματίες από τους Βαλκανικούς Πολέμους, τον Μακεδονικό Αγώνα, τη Μικρα­σιατική Εκστρα­τεία, την Κατοχή και τον Εμφύλιο.

► Οι εγκαταστάσεις βρίσκονται μεταξύ των οδών Δεινοκράτους, Ιατρίδου και Σουηδίας και αποτελούν χαρακτηριστικό παράδειγμα στρατιωτικού νοσοκομείου του 19ου αιώνα.

► Διαμάχη 16 ετών μεταξύ της Εκκλησίας και των κατοίκων για τη σωτηρία του πρώην στρατιωτικού νοσοκομείου που συνδέεται με όλα τα πολεμικά γεγονότα που σημάδεψαν τη σύγχρονη Ιστορία της χώρας.

Κρυμμένο στην καρδιά της Αθήνας, σε μια κατάφυ­τη έκταση πλάι στο Πάρκο Ελευθερίας, το πρώην στρατιωτι­κό νοσοκομείο 401 ξυπνά φαντά­σματα από το παρελθόν.

Ο ιστορικός χώρος του, απομο­νωμένος και απροσπέλαστος, συν­δέεται με όλα τα πολεμικά γεγονό­τα που σημάδεψαν τη σύγχρονη Ιστορία της χώρας. Και έχει μετα­τραπεί τα τελευταία δεκαέξι χρό­νια σε μήλον της Έριδος ανάμεσα σε κατοίκους, φορείς και την Εκ­κλησία της Ελλάδος. Η τελευταία, στην ιδιοκτησία της οποίας ανήκει ο χώρος, αποφάσισε το 2002 να κα­τεδαφίσει τα εγκαταλελειμμένα κτί­ρια που χρονολογούνται τον 19ο αι­ώνα, με σκοπό να χτίσει στη θέση τους ένα μεγάλο ξενοδοχείο ενόψει των Ολυμπιακών Αγώνων. 

Σε μια έκταση περίπου 11 στρεμμάτων, όπου σήμερα υπάρχουν πέτρι­να κτίρια νεογοτθικού ή νεοκλασι­κού ρυθμού, λιθόστρωτα, μεγάλες μαρμάρινες σκάλες, αλέες με υπεραιωνόβια δέντρα, χαλκάδες για το δέσιμο των αλόγων, αυλές και αυ­λόθυρες. Οι αντιδράσεις ήταν έντο­νες. Κάτοικοι, πολιτιστικοί φορείς και το Εθνικό Μετσόβιο Πολυτε­χνείο κατάφεραν να ανατρέψουν την απόφαση, ενώ έπειτα από πο­λυετείς αγώνες τα υπουργεία Πο­λιτισμού και Περιβάλλοντος χαρα­κτήρισαν τα 7 από τα 14 κτίρια του συγκροτήματος διατηρητέα. Η Εκ­κλησία προσέφυγε στη Δικαιοσύνη ζητώντας αποχαρακτηρισμό, ενώ η οργάνωση Monumenta και κάτοικοι της περιοχής ζήτησαν από το Συμ­βούλιο της Επικράτειας να υπαχθεί το σύνολο του ακινήτου σε καθε­στώς προστασίας.

ΣΕ ΜΕΡΙΚΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ. Η απόφαση δεν έχει ακόμη εκδοθεί, όμως πριν από λίγες ημέρες υπήρ­ξε νέα εξέλιξη στην υπόθεση. Όπως ανακοινώθηκε από την Περιφέρεια Αττικής, σύντομα θα ξεκινήσουν, με χρηματοδότησή της, εργασίες απο­κατάστασης σε τρία από τα κτίρια καθώς «διαθέτουν σπάνια οικοδο­μική τεχνολογία και ρυθμολογικά στοιχεία». Οι κάτοικοι εκφράζουν πλέον την ανησυχία τους για τον κίνδυνο να παγιωθεί η μερική αναγνώριση της ιστορικής αξίας του ακινήτου και να οδηγηθούν στην καταστροφή τα υπόλοιπα σπουδαία κτίρια. Και η διαμάχη συνεχίζεται...

Οι εγκαταστάσεις του πρώην 401 βρίσκονται μεταξύ των οδών Δεινοκράτους, Ιατρίδου και Σουηδί­ας και αποτελούν χαρακτηριστικό παράδειγμα στρατιωτικού νοσοκο­μείου του 19ου αιώνα. Στα πετρόχτιστα κτίριά του που ξεκίνησαν να φτιάχνονται το 1882, διαπνεόμενα από τη γαλλική αντίληψη της εποχής περί νοσηλευτηρίων, περι­εθάλπησαν χιλιάδες ασθενείς και τραυματίες από τους Βαλκανικούς Πολέμους, τον Μακεδονικό Αγώ­να, τη Μικρασιατική Εκστρατεία, την Κατοχή και τον Εμφύλιο, ενώ στις εγκαταστάσεις του φιλοξενή­θηκε κατά το παρελθόν και εκκλη­σιαστικό λύκειο.

Ο ΙΣΤΟΡΙΚΟΣ ΡΟΛΟΣ. «Αυτό που ζητούμε είναι η κήρυξη ως διατηρητέων όλων των κτιρίων αλλά και του εξαιρετικής αισθητικής περιβάλλο­ντος χώρου. Θεωρούμε ότι κρατώ­ντας μόνο κάποια από τα κτίρια κα­ταστρέφεις το σύνολο. Ο χώρος θα πρέπει να αντιμετωπίζεται ενιαία, καθώς ο συνδυασμός του φυσικού με το δομημένο περιβάλλον είναι που του δίνει αξία και μας παρέ­χει μια εικόνα για το πώς ήταν μια στρατιωτική υπηρεσία της εποχής. Πόσα στρατιωτικά νοσοκομεία σώζονται σήμερα στην Ελλάδα; Μόνο του Μακρυγιάννη. Άρα, εκτός από την αρχιτεκτονική τους αξία που είναι αδιαμφισβήτητη, οι εγκατα­στάσεις πρέπει να διασωθούν και για τον ιστορικό τους ρόλο» λέει στα «ΝΕΑ» η αρχιτέκτονας Ειρήνη Γρατσία, επικεφαλής της οργάνω­σης Monumenta που μάχεται από το 2006 για το θέμα. «Το 2002 το Κε­ντρικό Συμβούλιο Νεωτέρων Μνη­μείων γνωμοδότησε να κηρυχθούν διατηρητέα 3,5 κτίρια, πρόκειται για τα κτίρια που ανακοινώθηκε τώρα ότι θα αποκατασταθούν. Η από­φαση είχε τη λογική να διατηρηθούν κάποια το οποία δεν εμπόδιζαν την ανοικοδόμηση. Ο αγώνας, όμως, των κατοίκων και των πολι­τιστικών φορέων είχε διάρκεια και σταθερότητα και έτσι απετράπη η κατεδάφιση. Το 2009 ξεκινήσαμε μια μεγάλη προσπάθεια ενημέρω­σης του κόσμου, δημιουργήσαμε ένα ιστολόγιο και συγκεντρώσαμε σχεδόν 2.500 υπογραφές υπέρ της διατήρησης των κτιρίων» προσθέτει.

Όπως επισημαίνει η Ελισάβετ Ηλιοπούλου, αρχιτέκτων και κάτοικος της περιοχής που έχει κάνει την ιστορική τεκμηρίωση και την αρ­χιτεκτονική αξιολόγηση των κτιρί­ων, «οι εγκαταστάσεις διακρίνονται σε τρεις ενότητες: κτίρια των περι­όδων 1882-1889, 1900-1904 και του Μεσοπολέμου. Η μερική προστα­σία του συνόλου θα έχει ως συνέ­πεια την αλλοίωση της φυσιογνω­μίας του και την καταστροφή κάθε είδους αυθεντικότητας. Αντίθετα, με την ανάδειξη όλων των μορφών εξελίξεως της αρχιτεκτονικής των κτιρίων, τα οποία παρουσιάζουν μια ενδιαφέρουσα εναλλαγή, δια­τηρείται και η συνέχεια της ιστο­ρικής εξέλιξης του νοσοκομείου» σημειώνει.

ΤΗΣ ΚΑΤΕΡΙΝΑΣ ΡΟΒΒΑ

(ΤΑ ΝΕΑ-31/01/2018 - [Μετατροπή σε κείμενο: staratalogia.blogspot.gr])

__________________
Υ.Γ.: Το παρόν άρθρο δημιουργήθηκε σε μορφή κειμένου (με κόπο και σε βάρος της πρεσβυωπίας μας) από το ιστολόγιο μας, όπως συμβαίνει ΠΑΝΤΑ σε άρθρα εφημερίδων ή περιοδικών. Παρακαλούνται όποια «μεγάλα» site ή blog ή διάφορες ενώσεις τα αναδημοσιεύουν να βάζουν την πηγή του ιστολογίου μας ώστε να τηρείται η στοιχειώδης δεοντολογία! Οι αναρτήσεις στο ιστολόγιο μας δεν αποτελούν θέση ή άποψη δική μας άλλα Πολιτών και Blogger. Επίσης δημοσιεύονται άρθρα εφημερίδων και περιοδικών. Ιδιαίτερα άρθρα που αφορούν τις Ένοπλες Δυνάμεις - Σώματα Ασφαλείας και τους Αποστράτους των. Για τα άρθρα που αναδημοσιεύονται εδώ με πήγη, ουδεμία ευθύνη εκ του νόμου φέρουμε καθώς απηχούν αποκλειστικά τις απόψεις των συντακτών τους και δεν δεσμεύουν καθ’ οιονδήποτε τρόπο την ιστοσελίδα.

ΣΧΕΤΙΚΟ ΑΡΘΡΟ: Αξιοποιούνται διατηρητέα κτήρια του πρώην 401 Στρατιωτικού Νοσοκομείου

Περισσότερα »

Αξιοποιούνται διατηρητέα κτήρια του πρώην 401 Στρατιωτικού Νοσοκομείου

Πρόκειται για τρία κτήρια επί των οδών Δεινοκράτους και Ιατρίδου (περιοχή Λυκαβηττού) που έχουν χαρακτηριστεί διατηρητέα, ως ιδιαίτερης περιβαλλοντικής και οικιστικής αξίας

Ένα μεγάλο έργο πολιτιστικού χαρακτήρα δρομολογείται στο κέντρο της Αθήνας. Συγκεκριμένα, υπεγράφη η προγραμματική σύμβαση για την αποκατάσταση και αξιοποίηση τριών σημαντικών ιστορικών κτηρίων του πρώην 401 Στρατιωτικού Νοσοκομείου, προϋπολογισμού 14 εκατ. ευρώ, από την Περιφέρεια Αττικής, την Εκκλησία της Ελλάδος και το υπουργείο Πολιτισμού και Αθλητισμού.

Διαθέτουν σπάνια πλέον οικοδομική τεχνολογία και ρυθμολογικά στοιχεία, χρήζοντα διατήρησης και ανάδειξης. Έχουν πολυγωνική λιθοδομή και αξιόλογα διακοσμητικά στοιχεία στις όψεις τους και ξύλινη τετράριχτη στέγη με βυζαντινού τύπου κεραμίδια. Αποτελούν χαρακτηριστικά δείγματα στρατιωτικής αρχιτεκτονικής του 19ου αιώνα και των αρχιτεκτονικών ρευμάτων της εποχής.

Από το 1882 μέχρι το 1897 τμήμα του κτηριακού συγκροτήματος αξιοποιήθηκε για τη λειτουργία του «Στρατιωτικού Σχολείου Υπαξιωματικών» το οποίο ήταν εφάμιλλο και ισάξιο της Σχολής Ευελπίδων. Από το 1904 και μέχρι το 1971 το συγκρότημα χρησιμοποιήθηκε αδιάκοπα από το Α΄ Στρατιωτικό Νοσοκομείο (1904-1945), το οποίο μετονομάστηκε το 1945 σε 401 Στρατιωτικό Νοσοκομείο. Νοσηλεύτηκαν σε αυτό χιλιάδες ασθενείς και τραυματίες (αξιωματικοί και οπλίτες) των Βαλκανικών Πολέμων, του Μακεδονικού Μετώπου, της Μικρασιατικής Εκστρατείας, του Ελληνο-Ιταλικού και του Ελληνο-Γερμανικού πολέμου.

Στόχος του έργου είναι η αποκατάσταση των εκτεταμένων βλαβών που παρουσιάζουν τα κτίσματα αυτά (καταρρεύσεις στεγών-τοίχων, διάβρωση πατωμάτων, σήψη ξύλινων στοιχείων, οξείδωση σιδηρών στοιχείων), η ενίσχυση των στοιχείων των υφισταμένων φερόντων οργανισμών τους και η διαρρύθμιση των εσωτερικών χώρων προκειμένου να καταστούν λειτουργικά και να αξιοποιηθούν ως: χώρος πολιτιστικών εκδηλώσεων και εκθέσεων μουσειακού υλικού-αρχείο-βιβλιοθήκη. Η ευρύτερη περιοχή όπου βρίσκεται το συγκρότημα των κτηρίων του πρώην 401 Στρατιωτικού Νοσοκομείου, σε χώρο ιδιοκτησίας της Εκκλησίας της Ελλάδος, είναι γνωστή ως «στρατιωτικά παραπήγματα».

(pontos-news.gr)

Περισσότερα »