Πιθανές μελλοντικές εξελίξεις στη Μ. Ανατολή

Γράφει: Ο Παναγιώτης Νάστος, Σχης(ε.α)-αναλυτής -Συγγραφέας

Ο Πρόεδρος των ΗΠΑ Trump μόλις χθες χαρακτήρισε τους IRGC ή αλλιώς Φρουρούς της Επανάστασης του ΙΡΑΝ τρομοκρατική οργάνωση. Στον αντίποδα το ΙΡΑΝ ανταπέδωσε κηρύσσοντας την CENTCOM των ΗΠΑ ως τρομοκρατική οργάνωση. Τι όμως σηματοδοτούν για την ευρύτερη περιοχή τα παραπάνω;

Οι Ισραηλινές εκλογές δεν αναμένεται να αναδείξουν πρώτο κόμμα αυτό του Νετανιάχου. Ωστόσο ο με μικρή διαφορά ηττημένος Νετανιάχου θα είναι εκείνος ο οποίος θα σχηματίσει τελικά κυβέρνηση και συνεπώς θα είναι στην εξουσία. Ο «Μπίμπι» χαίρει της στήριξης των ΗΠΑ και εκτιμάται ότι ΗΠΑ-Ισραήλ θα πάνε χέρι –χέρι αναφορικά με τις εξελίξεις στην Μ. Ανατολή και για την επόμενη τετραετία.

Ο Συριακός «εμφύλιος» ουσιαστικά τελείωσε, με τον Asshad να είναι ο νικητής. Ωστόσο λόγο στις μελλοντικές εξελίξεις θα έχουν οι Ρωσία-Τουρκία-Ιράν αλλά και οι ΗΠΑ μέσω των κούρδων συμμάχων τους, οι οποίοι κατέχουν ένα σημαντικό μέρος της Συριακής επικράτειας στο βορειανατολικό κομμάτι της χώρας. Οι τελευταίοι μαζί με τους αμερικανούς που εδρεύουν σε βάσεις σε Συρία, Ιορδανία και δυτικό Ιράκ παρεμποδίζουν την διείσδυση ιρανικών ενόπλων στρατιωτικών και παραστρατιωτικών στο Συριακό έδαφος. Ωστόσο οι ιρανικές δυνάμεις και εξοπλισμοί διοχετεύονται στη Συρία με ποικίλους τρόπους, ένας εκ των οποίων είναι με αερομεταφορές.

Το ΙΡΑΝ ως κράτος έχει μία πρωτοτυπία στις Ένοπλες Δυνάμεις του, αφού έχει δύο πυλώνες τους Regular και τους IRGC. Ουσιαστικά έχει 2 στρατούς ξηράς. Οι Regular είναι ο τακτικός στρατός της χώρας, ο οποίος όμως είναι και ο λιγότερο καλά εξοπλισμένος, ενώ οι IRGC είναι θα λέγαμε ο στρατός του καθεστώτος, είναι καλύτερα εξοπλισμένος και σε αυτόν υπάγονται οι πυραυλικές δυνάμεις, και σημειώστε παρακαλώ με ιδιαίτερη προσοχή τα βιολογικά και χημικά όπλα της χώρας.

Οι IRGC του Ιράν είναι εκείνοι οι οποίοι έχουν παρεισφρήσει εντός της Συρίας με την άδεια της Συρίας και της Ρωσίας, και έχουν μεταφέρει πυραύλους οι οποίοι στοχοποιούν τα υψώματα του Γκολάν καθώς και πόλεις του Ισραήλ. Δεν είναι καθόλου τυχαία η πρόσφατη από τις ΗΠΑ αναγνώριση των Υψωμάτων του Γκολάν ως Ισραηλινό έδαφος.

Επίσης η εκπαιδευμένη από εμάς Ισραηλινή αεροπορία αναφορικά με τον τρόπο αποφυγής των S-300, έχει πραγματοποιήσει πληθώρα αεροπορικών επιθέσεων κατά δυνάμεων του IRGC στο συριακό έδαφος το τελευταίο χρονικό διάστημα. Εδώ επισημαίνω την απραξία των S-400 των Ρώσων έναντι της Ισραηλινής αεροπορίας, η οποία εσχάτως στις επιθέσεις της έχει χρησιμοποιήσει και τα αμερικανικά μαχητικά F-35 τα οποία πρόσφατα παρέλαβε.

Στην Κύπρο επίσης πρόσφατα έχουν μετασταθμεύσει στις βρετανικές βάσεις βρετανικά F-35, η Γαλλία τηρεί ισχυρές ναυτικές δυνάμεις, ενώ στη χώρα μας πραγματοποιήθηκε η μεγάλη διακλαδική, αλλά πρωτίστως αεροπορική άσκηση Ηνίοχος με συμμετοχή μάλιστα και ιταλικών F-35.

Το ΙΡΑΝ μέσω του σιιτικού νότιου Ιράκ, της Συρίας και της πανίσχυρης Σιιτικής οργάνωσης του Λιβάνου Hesbollah, επιχείρησε και επιχειρεί την δημιουργία του λεγόμενου Σιιτικού τόξου το οποίο θα είναι εκτός από γεωγραφικό και ενεργειακό, και θα συνδέει το Ιράν με την Μεσόγειο, παρακάμπτοντας τον περσικό κόλπο του οποίου οι χώρες είναι φίλα προσκείμενες προς τις ΗΠΑ. Παράλληλα το ΙΡΑΝ έχει ταχθεί απροκάλυπτα υπέρ της καταστροφής του Ισραήλ.

Τα παραπάνω οδηγούν στην εκτίμηση ότι το ΙΡΑΝ θα αποτελέσει χώρα στόχο για τις ΗΠΑ-Ισραήλ το επόμενο χρονικό διάστημα.

Στην εξίσωση μπορεί να μπεί και η Τουρκία, αφού δεν αποκλείεται οι ΗΠΑ να ζητήσουν από την Τουρκία ως κράτος μέλος του ΝΑΤΟ να επιτρέψει την στάθμευση στη βάση του Ινσιρλίκ και όχι μόνο αεροπορικών δυνάμεών τους, αλλά και των άλλων κρατών του ΝΑΤΟ με στόχο το Ιράν. Κάτι τέτοιο θα έφερνε την Τουρκία σε πάρα πολύ δύσκολη θέση, αφού ως γνωστόν με το ΙΡΑΝ και τη ΡΩΣΙΑ είναι σύμμαχες χώρες πλέον, αναφορικά με την Συρία. Ωστόσο εάν η Τουρκία δεν επέτρεπε στο ΝΑΤΟ να χρησιμοποιήσει το έδαφός της, αυτό θα αποτελούσε και έναν πολύ σοβαρό λόγο για την αποπομπή της από τους κόλπους της Συμμαχίας.

Περισσότερα »

Αλλάζουν ξανά οι ισορροπίες στη Μ. Ανατολή

• ΟΙ ΚΟΥΡΔΟΙ ΕΧΑΣΑΝ ΤΟ ΚΙΡΚΟΥΚ

• ΑΠΟΜΑΚΡΥΝΕΤΑΙ ΤΟ ΕΝΔΕΧΟΜΕΝΟ ΙΔΡΥΣΗΣ ΚΟΥΡΔΙΚΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ 

• ΕΝΘΟΥΣΙΑΣΜΟΣ ΣΕ ΑΓΚΥΡΑ ΚΑΙ ΤΕΧΕΡΑΝΗ

Ικανοποίηση επικρατεί στην Τεχερά­νη και στην Άγκυρα σχετικά με τις τελευταίες εξελίξεις στην περιοχή της Συρίας και του Βορείου Ιράκ, καθώς κοινή εκτίμηση όλων των αναλυτών είναι πως το ενδεχόμενο της ίδρυσης κουρδικού κράτους στην περιοχή της Μέσης Ανατο­λής απομακρύνεται.

Οι Κούρδοι έχασαν μέσα σε 24 ώρες το Κιρκούκ με τις πετρελαιοπηγές του -είχαν αποκτήσει τον έλεγχό του το 2014 εκδιώ­κοντας τους μαχητές του ISIS- και οι δυ­νάμεις του Ιράκ με την υποστήριξη των ιρανών πολιτοφυλάκων ελέγχουν πλέον την πόλη. Ακόμα και το φράγμα της Μοσούλης ελέγχεται από τις δυνάμεις της Βαγδάτης.

Στο άλλο μεγάλο «θέατρο μαχών», τη Ράκα της Συρίας -όπου οι τζιχαντιστές του ISIS είχαν το «στρατηγείο» τους κι εκπαί­δευαν μαχητές-, η συμμαχία των Κούρ­δων του YPG με τις δυνάμεις του Ασαντ πέτυχε μεγάλη νίκη και ελέγχει πλήρως την περιοχή.

Η διεξαγωγή του δημοψηφίσματος για την ανεξαρτησία του Βορείου Ιράκ έφερε καταστροφή για τους Κούρδους. Η επιμονή του Κούρδου ηγέτη Μασούτ Μπαρζανί, που υποστηρίχθηκε μόνο από το Ισραήλ, ξύπνησε τα αντανακλαστικά της Τουρκίας, του Ιράν και του Ιράκ, που αντέδρασαν και αποφάσισαν να βάλουν «φρένο» στις κουρδικές φιλοδοξίες.

Έτσι, μέσα σε λίγες εβδομάδες οι Κούρ­δοι υποχώρησαν στα σύνορα του 2014 και έχασαν το Κιρκούκ με τις πλούσιες πετρελαιοπηγές του. Οι Ένοπλες Δυνάμεις του Ιράκ σε συνεργασία με τις σιιτικές πολι­τοφυλακές του Ιράν (Hasdi Sabi) μέσα σε 24 ώρες κατέλαβαν όλη την πόλη.

Η κατάληψη του Κιρκούκ από τις ιρακινές δυνάμεις προκάλεσε αλληλοκατηγορίες μεταξύ των κυβερνητικών στελεχών και των πολιτοφυλακών του Β. Ιράκ. Η κυβέρ­νηση του Ερμπίλ κατηγορεί για προδο­σία τις δυνάμεις Πατριωτικής Ένωσης του Κουρδιστάν (PUK) που ελέγχονται από τον Μπαφίλ Ταλαμπανί, καθώς δεν έδωσαν καμία μάχη για να κρατήσουν την πόλη.

Ο έλεγχος του Κιρκούκ είναι περίπλο­κη υπόθεση, καθώς έχει διαφορετικές πληθυσμιακές ομάδες: Κούρδους, Άραβες, Τουρκομάνους κ.λπ. Πολιτικοί ανα­λυτές εκτιμούν πως ο Μπαρζανί με την υπερβολική του σιγουριά κατέστρεψε το όνειρο των Κούρδων για ένα ανεξάρτητο κουρδικό κράτος στην περιοχή της Μέ­σης Ανατολής.

Ικανοποίηση Ερντογάν

«Η διοίκηση του Βορείου Ιράκ ισχυρίστη­κε πως της ανήκει το Κιρκούκ. Εμείς δεν θα επιτρέψουμε να υπάρχει εκεί το ΡΚΚ και το Ισλαμικό Κράτος και δεν θα επιτρέ­ψουμε στο YPG (Ένοπλες Δυνάμεις των Κούρδων της Συρίας) να δημιουργήσει ζώνες ελέγχου διοίκησης. Κι αν χρειαστεί, θα έρθουμε μια νύχτα ξαφνικά», δήλωσε ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν την Τετάρτη, μετά την πτώση του Κιρκούκ, απειλώντας εμμέσως τους Κούρδους.

Αν και η Άγκυρα ικανοποιήθηκε από την εξέλιξη, καθώς δεν θέλει την ανεξαρ­τησία των Κούρδων, ο Τούρκος πολιτικός αναλυτής Χασάν Ίξεμάλ αναφέρει πως «κάποιοι πανηγυρίζουν για το Κιρκούκ που χάθηκε από τα χέρια των Κούρδων. Μήπως πρέπει να σκεφθούν αν στο Κιρκούκ εισέβαλε το Ιράκ ή το Ιράν;», διερωτάται ο ίδιος τονίζοντας ότι η κυβέρνηση της Βαγδάτης σε μεγάλο βαθμό ελέγχεται από την Τεχεράνη.

Και συνεχίζει λέγοντας πως η Τουρκία δεν πρέπει να απομακρυνθεί από τους Κούρδους γιατί θα απομονωθεί: «Οι Ένοπλες ιρανικές Δυνάμεις του Hasdi Sabi παραμένουν εκεί... Έχετε την εντύπωση πως ενώ το Ιράν αυξάνει τη ζώνη επιρρο­ής του στο Κιρκούκ, στο Ιράκ και τη Συρία, θα αδιαφορήσουν οι σουνιτικές δυνάμεις της Σαουδικής Αραβίας, της Αιγύπτου ή το Ισραήλ;».

Ο αρθρογράφος της «Hiirriyet» Τάχα Ακγιολ προσθέτει πως «αυτή τη στιγμή στη Μέση Ανατολή δύο χώρες αυξάνουν ραγδαία τη δύναμή τους: η Ρωσία και το Ιράν. Εμείς θα πρέπει να αναθεωρήσουμε την εξωτερική μας πολιτική».

Το Ισλαμικό Κράτος έχει απολέσει το 87% των εδαφών που κατείχε

Η ΠΤΩΣΗ της Ράκα ήταν η τελευταία από τις πολλές ήττες του ISIS στη Συρία και το Ιράκ. Σύμφωνα με τα στοιχεία του διεθνούς συνασπισμού που ιδρύθηκε το 2014 με πρωτοβουλία του πρώην προέδρου Μπαράκ Ομπάμα, το Ισλαμικό Κράτος έχει χάσει σχεδόν το 87% των εδαφών που είχε καταλάβει το 2014 στις δύο χώρες. Ο συνασπισμός κατά του ISIS μαζί με ,τους Κούρδους και τους Άραβες μαχητές των Συριακών Δημοκρατικών Δυνάμεων (SDF) έχει ανακαταλάβει έκταση μεγαλύτερη των 93.790 τετραγωνικών χιλιόμετρων. «Ακόμη μερικές χιλιάδες τρομοκρατών (υπολογίζονται από 3.000 έως 7.000) εξακολου­θούν να μάχονται στο Ιράκ και τη Συρία», τονίζεται στην ανακοίνωση του συνασπισμού.

ΡΑΚΑ, ΣΥΡΙΑ

«Έπεσε» η «πρωτεύουσα» του χαλιφάτου

ΟΙ ΚΟΥΡΔΟΙ της Βόρειας Συρίας (YPG) ελέγχουν εδώ και λίγες ημέρες τη Ράκα, κάμπτοντας την αντίσταση των μαχητών του Ισλαμικού Κράτους, που την είχε κα­ταστήσει «πρωτεύουσα» του αυτοαποκαλούμενου «χαλιφάτου του». Στην ανα­κατάληψη της Ράκα συνέβαλαν οι 3.200 νταλίκες με βαρέα όπλα που έστειλαν οι ΗΠΑ στους Κούρδους της Βόρειας Συρίας. Με τον αμερικανικό εξοπλισμό τους, οι Κούρδοι της Συρίας ελέγχουν μια μεγάλη περιοχή που συνορεύει με την Τουρκία σε μήκος περίπου 800 χιλιομέτρων.

Η Άγκυρα έχει εκφράσει επανειλημμένως τις ανησυχίες της για τη στρατιωτική βοήθεια της Ουάσιγκτον προς τις δυνάμεις του YPG, καθώς θεωρεί αυτή την ένοπλη κουρδική οργάνωση ως παρακλάδι του ΡΚΚ. Ως μια μορφή αντιποίνων, οι τουρ­κικές Ένοπλες Δυνάμεις σε συνεργασία με το Ιράν και τη Ρωσία εισέβαλαν στην πόλη Ινιλίμπ με το αιτιολογικό της απομάκρυνσης των τζιχαντιστών. Ο πραγματικός στόχος πάντως της Άγκυρας θεωρείται η παρεμπόδιση των Κούρδων να ανοιχτούν στη Μεσόγειο και να ενώσουν δύο καντό­νια στο συριακό Βορρά. «Οι Κούρδοι της Συρίας -δηλαδή το ΡΚΚ- μάχονται υπέρ των ΗΠΑ. Ευελπιστούν στη μελλοντική στήριξη των ΗΠΑ ως ανταμοιβή για τις μάχες που έδωσαν εναντίον των τζιχαντιστών. Όμως γνωρίζουν πως οι δουλειές στη Συρία δεν κλείνονται χωρίς την έγκρι­ση της Ρωσίας. Άρα μελλοντικά μπορούν να στραφούν υπέρ της Μόσχας με ένα συμβιβασμό για αυτονομία στη Βόρεια Συρία», αναφέρει ο πολιτικός αναλυτής Μουράχ Γετκίν.

Διασπασμένοι

Οι Κούρδοι της Συρίας ιδεολογικά δεν έχουν καλές σχέσεις με τον ηγέτη του Ιρακινού Κουρδιστάν Μασούντ Μπαρ­ζανί και δεν είναι ιδιαίτερα δυσαρεστημένοι από τη στρατιωτική ήττα του στο Κιρκούκ. Οι φατρίες των Κούρδων προ­σπαθούν να δημιουργήσουν δικές τους ζώνες επιρροής. Πάντως οι Κούρδοι σε μια κρίσιμη καμπή των εξελίξεων δεν είναι ενωμένοι και το ενδεχόμενο δημιουργίας οποιουδήποτε κράτους τους απομακρύνεται. Η Τουρκία, το Ιράν και η Ρωσία με τις παρεμβάσεις τους και τη συνεργασία τους έχουν αλλάξει τα δεδομένα στη Μέση Ανατολή και άγνωστη παραμένει ποια θα είναι η αντίδραση της Ουάσιγκτον, αλλά κυρίως του Ισραήλ, που διαπιστώνει πως το Ιράν μέσω των παραστρατιωπκών οργανώσεών του βρίσκεται εντός του Ιράκ και της Συρίας.

ΜΑΝΩΛΗΣ ΚΩΣΤΙΔΗΣ-mkostidis@e-typos.com

(ΕΛΕΥΘΕΡΟΣ ΤΥΠΟΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ-22/10/2017)

__________________
Υ.Γ.: Το παρόν άρθρο δημιουργήθηκε σε μορφή κειμένου (με κόπο και σε βάρος της πρεσβυωπίας μας) από το ιστολόγιο μας, όπως συμβαίνει ΠΑΝΤΑ σε άρθρα εφημερίδων ή περιοδικών. Παρακαλούνται όποια «μεγάλα» site ή blog ή διάφορες ενώσεις τα αναδημοσιεύουν να βάζουν την πηγή του ιστολογίου μας ώστε να τηρείται η στοιχειώδης δεοντολογία! Οι αναρτήσεις στο ιστολόγιο μας δεν αποτελούν θέση ή άποψη δική μας άλλα Πολιτών και Blogger. Επίσης δημοσιεύονται άρθρα εφημερίδων και περιοδικών. Ιδιαίτερα άρθρα που αφορούν τις Ένοπλες Δυνάμεις - Σώματα Ασφαλείας και τους Αποστράτους των.

Περισσότερα »

ΛΟΓΙΚΗ ΚΑΙ ΜΙΣΑΛΛΟΔΟΞΙΑ

■ Τα δύο πρόσωπα του Ιανού στην πολιτική του Λευκού Οίκου έναντι του Κρεμλίνου.

■ ΑΝ Ο,ΤΙ ΚΕΡΔΙΣΟΥΝ ΟΙ ΗΠΑ ΠΡΟΣ ΑΝΑΤΟΛΑΣ ΤΗΣ ΡΩΣΙΑΣ ΤΟ ΧΑΣΟΥΝ ΠΡΟΣ ΔΥΣMΑΣ, ΤΟΤΕ ΘΑ ΑΠΟΤΥΧΟΥΝ. ΑΡΑ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΕΙΝΑΙ ΚΑΙ ΦΙΛΙΚΕΣ ΚΑΙ ΕΧΘΡΙΚΕΣ.

■ Η εχθρότητα της Δύσης προς τη Ρωσία ενδέχεται να συνιστά μέρος της μακρόπνοης «ορθολογικής» στρατηγικής των ΗΠΑ υπό τη νέα τους ηγεσία.

ΤΟΥ ΔΡ. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ ΓΡΙΒΑ*

Στο προηγούμενο άρθρο του γράφοντος στα «Επίκαιρα» είχε υποστηριχθεί η άποψη ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες απει­λούν να εξελιχθούν σε «υπερ-ταραχοποιό κράτος» («super rogue state»), δεδομένου ότι ακολουθούν έναντι της Ρωσίας μια ακραία επιθετική πολιτική, η οποία ενδέχεται να επαναφέρει την ανθρωπότητα στις χειρότερες μέρες του Ψυχρού Πολέμου με πάρα πολύ γρήγορο τρόπο. Μάλιστα, η στρατηγική αυτή καθίσταται ακόμη πιο επικίνδυνη γιατί είναι παράλογη και κόντρα στους μακρόπνοους αμερικανικούς σχεδιασμούς. Συγκεκριμένα, με βάση το νεοβεστφαλιανό μοντέλο του «διαιρεί και βασίλευε», το οποίο αναμένεται να εφαρμόσουν οι ΗΠΑ έτσι ώστε να αποσυσπειρώσουν την Ευρασία και να αποφευχθεί το εν­δεχόμενο δημιουργίας μιας ενιαίας δύναμης σε αυτή, ζωτικής σημασίας είναι η προσέγγιση της Ρωσίας. Αυτή ακριβώς φαίνεται να είναι η αποστολή και του νέου προέδρου ως επιλογή του «σιωπηρού κατεστημένου» Ουάσιγκτον. Αυτά είχαν, σε πολύ γενικές γραμμές, υποστηριχθεί από τον γράφοντα στο προηγούμενο τεύχος του περιοδικού.

Τα πράγματα, ωστόσο, ενδέχεται να μην είναι ακριβώς έτσι. Η γεωπολιτική πραγματικότητα είναι εξαιρετικά σύνθετη και πολύπλοκη ώστε να χωράει σε παρόμοια απλουστευτικά και περιορισμένα πλαίσια. Έτσι, λοιπόν, θα εξετάσουμε δύο άλλους παράγοντες που καθιστούν τη μισαλλόδοξη εχθρότητα προς τη Ρωσία απόλυτα «λογική» για τη μακρόπνοη αμερικανική γεωστρατηγική αλλά και την υπερσυστημική δομή στην οποία οι Ηνωμένες Πολιτείες λειτουργούν ως γεωπολιτικό μέγεθος.

Η ανάγκη για διπλή ανάσχεση

Καταρχάς, θα πρέπει να επισημάνουμε ότι η αποσυσπείρωση της Ευρασίας θα πρέπει να στοχεύει προς όλες τις κατευθύνσεις. Με άλλα λόγια, δεν έχει νόημα μια διάσπαση του σινορωσικού άξονα, που η νέα ηγεσία της Ουάσιγκτον ευελπιστεί να επιτύχει διά της προσέγγισης με τη Μόσχα, αν η προσέγγιση αυτή οδηγήσει ταυτοχρόνως σε εξομάλυνση των σχέσεων Δυτικής Ευρώπης και Ρωσίας. Αν, δηλαδή, ό,τι ενδεχομένως κερδίσουν οι ΗΠΑ προς ανατολάς της Ρωσίας το χάσουν προς δυσμάς, τότε θα αποτύχουν. Άρα η πολιτική τους έναντι της Μόσχας πρέπει να έχει δύο πρόσωπα: και το φιλικό και το εχθρικό, με το δεύτερο να αποτελεί αναγκαίο συμπλήρωμα του πρώτου. Το κατά πόσο είναι εύκολο ή, έστω, δυνατό να επιτευχθεί αυτή η πολιτική είναι μια άλλη ιστορία, αλλά αυτή είναι η βασική απαίτηση.

Κατά συνέπεια, με βάση τη λογική αυτή, μάλλον θα πρέπει να αναμένουμε μια πολιτική Ιανού από πλευράς Ουάσιγκτον έναντι της Μόσχας. Μάλιστα, όπως ο γράφων έχει υποστηρίξει και σε παλαιότερα άρθρα του, το «βλοσυρό» πρόσωπο των ΗΠΑ έναντι της Ρωσίας θα πρέπει εξ αντικειμένου να βασιστεί σε έναν μισαλλόδοξο αντιρωσισμό. Κι αυτό γιατί δεν υπάρχει πλέον ο οικονο­μικός και πολιτικοοικονομικός δυϊ­σμός του Ψυχρού Πολέμου μεταξύ του καπιταλιστικού κόσμου και του Υπαρκτού Σοσιαλισμού, που εκ των πραγμάτων εξασφάλιζε το συγκρουσιακό περιβάλλον και τη διατήρηση της Δυτικής Ευρασίας, δηλαδή της Ευρώπης σε Δύση με Ανατολή, με την πρώτη να βρίσκεται οργανικά διασυνδεδεμένη με τις ΗΠΑ. Για να επιτευχθεί σήμερα αυτός ο διαχωρι­σμός θα πρέπει να δαιμονοποιηθεί η Ρωσία και αυτό θα συνεχιστεί και επί εποχής Tραμπ, ακόμη κι αν όντως οι ΗΠΑ επιδιώξουν να υλοποιήσουν μια νεοβεστφαλιανή πολιτική, στο πλαίσιο της οποίας θα υπάρξει προ­σέγγιση και της Ρωσίας.

Η προσπάθεια της Δύσης

Αυτός είναι ένας παράγοντας που μπορεί να ισχύει μπορεί και όχι, σε κάθε περίπτωση όμως εντάσσεται στο πλαίσιο των επιλογών που μπορούν να κάνουν ή να μην κάνουν οι Ηνωμένες Πολιτείες. Ο άλλος παράγοντας που ωθεί τη Δύση σε μια μισαλλόδοξη εχθρότητα έναντι της Ρωσίας είναι υπερσυστημικός και σε μεγάλο βαθμό βρίσκεται εκτός των ορίων παρέμβασης και επιλογών της όποιας αμερικανικής ηγεσίας.

Σε αντίθεση με μια χώρα της Ευρώπης στο βεστφαλιανό σύστημα, οι σημερινές Ηνωμένες Πολιτείες λειτουργούν σε ένα πολύ πιο άκαμπτο ιστορικό πλαίσιο. Συγκεκριμέ­να, βρίσκονται σε ένα παγκοσμιοποιημένο καπιταλιστικό σύστημα, το οποίο, μετά την κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης και του Υπαρκτού Σοσιαλισμού, έπαψε να είναι απλώς ένα γενικό και εν πολλοίς απροσδιόριστο και ρευστό σύνολο κανόνων και αρχών όσον αφορά στην πολιτική και οικονομική λειτουργία των χωρών και απέκτησε ένα συμπαγές και άκαμπτο σχήμα, ενδεδυμένο τον μανδύα του νικητή του Ψυχρού Πολέμου και του «δικαιωμένου» από την ιστορία.

Η αντίληψη, λοιπόν, περί του «τέλους της ιστορίας» δεν ήταν μόνο μια κωμική, μέσα στην τραγικότητά της, αλαζονική πεποίθηση, αλλά αποτελούσε επίσης υπαρξιακό κομμάτι της γεωιστορικής κατάστασης που διαμορφώθηκε με το τέλος του Ψυχρού Πολέμου. Μιας κατάστασης που επιχείρησε να «παγώσει» τον χρόνο και να διατηρήσει αιώνια ζωντανή τη στιγμή του θριάμβου της. Και δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι ο Ψυχρός Πόλεμος ήταν μια εξαιρετικά σύνθετη κατάσταση, που ενοποιούσε σε ένα ενιαίο και αδιαίρετο πλαίσιο τη σύγκρουση μεταξύ δύο διαφορετικών οικονομικών και πολιτικοκοινωνικών συστημάτων, μαζί με στρατιωτικό ανταγωνισμό, πολιτισμική αντιπαλότητα κλπ. Το σημαντικότερο είναι δε ότι ο ανταγωνισμός αυτός είχε και γεωγραφικό πρόσημο, με το ένα στρατόπεδο να έχει ως πυρήνα του την αχανή Σοβιετική Ένωση, δηλαδή τη Ρωσία και το εγγύς εξωτερικό της.

Κατά συνέπεια, αφού πρέπει να διατηρηθεί «παγωμένη» στον χρόνο αυτή η στιγμή της «τελικής νίκης» της Δύσης η Ρωσία «οφείλει» να φέρεται ως νικημένη χώρα, που θα πρέπει να υπακούει στις προσταγές των «νικητών» και, φυσικά, να μην επανακάμψει ποτέ. Από τη στιγμή που το κάνει, αυτομάτως ενεργο­ποιεί την εχθρότητα της Δύσης προς αυτή, μια και θέτει εκ νέου σε κίνηση την ιστορική εξέλιξη, «σπάει» ως εκ τούτου το εύθραυστο κρύσταλλο της «παγωμένης» στον χρόνο στιγμής του δυτικού θριάμβου.

Εν κατακλείδι, η παθολογική και μισαλλόδοξη εχθρότητα της Δύσης προς τη Ρωσία από τη μια ενδέχεται να συνιστά μέρος της μακρόπνοης «ορθολογικής» στρατηγικής των ΗΠΑ υπό τη νέα τους ηγεσία όσον αφορά στη διαχείριση της Ευρασίας, ενώ από την άλλη αποτελεί μια ανορθολογική μεν, αναπόφευκτη δε εκδή­λωση της υπερσυστημικής γεωπο­λιτικής δομής που κυριάρχησε στον κόσμο μετά το τέλος του Ψυχρού Πολέμου, η οποία και προσπαθεί να διαιωνίσει την ύπαρξή της διά του «παγώματος» του ιστορικού χρόνου.

Είναι δεδομένο ότι αυτό δεν είναι δυνατόν να κρατήσει για πολύ. Κι όταν οι άνθρωποι κατανοήσουν ότι η ιστορία δεν σταματάει -για την ακρίβεια, δεν έχει σταματήσει ούτε για ένα δευτερόλεπτο από τότε που επήλθε το «τέλος» της μετά τη λήξη του Ψυχρού Πολέμου-, είναι πολύ ενδιαφέρον να δούμε τι δυνάμεις θα εμφανιστούν στο προσκήνιο. Σε κάθε περίπτωση, μάλλον έρχονται πολύ «ενδιαφέρουσες εποχές», με την έννοια που δίνει η γνωστή κινε­ζική κατάρα στον συγκεκριμένο όρο, και θα πρέπει να είμαστε προε­τοιμασμένοι για τα πάντα...

__________________
* Ο Κωνσταντίνος Γρίβας είναι αναπληρωτής καθηγητής Γεωπολιτικής στη Στρατιωτική Σχολή Ευελπίδων. Διδάσκει επίσης Γεωγραφία της Ασφάλειας και των Αφοπλισμών στο Τμήμα Τουρκικών και Σύγχρονων Ασιατικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Αθηνών.

(ΕΠΙΚΑΙΡΑ-03/02-16/02/17)

__________________
Υ.Γ.: Το παρόν άρθρο δημιουργήθηκε σε μορφή κειμένου (με κόπο και σε βάρος της πρεσβυωπίας μας) από το ιστολόγιο μας, όπως συμβαίνει ΠΑΝΤΑ σε άρθρα εφημερίδων ή περιοδικών. Παρακαλούνται όποια «μεγάλα» site ή blog ή διάφορες ενώσεις τα αναδημοσιεύουν να βάζουν την πηγή του ιστολογίου μας ώστε να τηρείται η στοιχειώδης δεοντολογία! Οι αναρτήσεις στο ιστολόγιο μας δεν αποτελούν θέση ή άποψη δική μας άλλα Πολιτών και Blogger. Επίσης δημοσιεύονται άρθρα εφημερίδων και περιοδικών. Ιδιαίτερα άρθρα που αφορούν τις Ένοπλες Δυνάμεις - Σώματα Ασφαλείας και τους Αποστράτους των.

Περισσότερα »