Επιτέλους! Μπαίνει τάξη στην ενημέρωση σε περιόδους κρίσης

Οι Ε.Δ κάλυψαν το έλλειμμα σε σχέση με την Τουρκία και απέκτησαν διακλαδικό «Δόγμα Επιχειρήσεων», που αφορά τη βελτίωση της συμβολής των μέσων μαζικής ενημέρωσης σε δύσκολες στιγμές Κανονικό «Δόγμα Επιχειρήσεων» που αφορά τη χρήση και τη βελτίωση της συμβολής των MMΕ στην ενημέρωση του κοινού αλλά και της διεθνούς κοινής γνώμης, σε περιόδους εντάσεως, κρίσεων ή πολέμου, απέκτησαν οι Ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις, το οποίο εκπονήθηκε από τo ΓΕΕΘΑ και εγκρίθηκε από το ΣΑΓΕ (Συμβούλιο Αρχηγών Γενικών Επιτελείων) τον περασμένο Αύγουστο. Πρόκειται για... μία αξιέπαινη πρωτοβουλία του ΓΕΕΘΑ με την οποία επιδιώκεται να μπει μία τάξη στην ενημέρωση του κοινού σε περιόδους εντάσεως, κρίσεων ή πολέμου, η οποία, σε πολλές περιπτώσεις στο παρελθόν, κυρίως στην κρίση των Ιμίων, είχε φτάσει σε ελάχιστα επιθυμητά επίπεδα. Το θέμα δεν είναι τόσο απλό όπως φαίνεται εκ πρώτης όψεως, αν κρίνει κανείς από την αύξουσα επιρροή της κοινής γνώμης, εσωτερικής και διεθνούς στη λήψη αποφάσεων σχετιζόμενων με εντάσεις και κρίσεις οι οποίες μπορούν να καταλήξουν σε ανοιχτή σύγκρουση. Πλέον πρόσφατο παράδειγμα αυτής της επιρροής ήταν η θεωρούμενη αρχικώς βέβαιη επιχείρηση εναντίον της Συρίας, η οποία τελικώς ματαιώθηκε κάτω από την τεράστια πίεση των ΜΜΕ, και της κοινής γνώμης που διαμόρφωσαν την πολιτική αρκετών χωρών. Το κείμενο Η πρωτοβουλία αυτή του ΓΕΕΘΑ έρχεται να καλύψει ένα έλλειμμα της χώρας σε σχέση με την Τουρκία, η οποία διαθέτει έναν άριστα οργανωμένο μηχανισμό επηρεασμού της κοινής γνώμης, τα αποτελέσματα του οποίου βρήκαμε συχνά μπροστά μας. Στην εισαγωγή του κειμένου που έχουμε υπόψη μας τονίζονται το δικαίωμα των πολιτών για ελεύθερη και ανεμπόδιστη ενημέρωση καθώς και «ο καθοριστικός ρόλος των MMΕ στη διαμόρφωση συλλογικής συνείδησης, όχι μόνο στην κοινή γνώμη, αλλά σε μεγάλο βαθμό και στους ανθρώπους που θα κληθούν να χειριστούν μία κρίση, ένταση ή σύγκρουση». Σκοπός του δόγματος, όπως αναφέρεται στην εισαγωγή του σχετικού κειμένου, «είναι η κατανόηση του πεδίου των Επιχειρήσεων ΜΜΕ και ο καθορισμός ενός πλαισίου αρχών και διαδικασιών, το οποίο θα αποτελέσει τη βάση για την οργάνωση, σχεδίαση, διεύθυνση και διεξαγωγή των Επιχειρήσεων ΜΜΕ». Η δομή του δόγματος είναι η Εισαγωγή, το Κεφάλαιο 1, στο οποίο αναφέρονται τα χαρακτηριστικά των ΜΜΕ και τα είδη τους, το Κεφάλαιο 2, το οποίο προσδιορίζει το ακροατήριο, το Κεφάλαιο 3, το οποίο αναφέρει τον σκοπό και τις αρχές των Επιχειρήσεων ΜΜΕ, τα θέματα ενδιαφέροντος των ΜΜΕ που άπτονται του Τομέα Δράσεως των Ε.Δ, την επίδραση των ΜME, τις αρχές επιχειρήσεων ΜΜΕ και τους παράγοντες που επηρεάζουν τις επιχειρήσεις ΜΜΕ και, τέλος, το Κεφάλαιο 4, το οποίο αναφέρεται στον σχεδιασμό και στην εκτέλεση των επιχειρήσεων ΜΜΕ. Στο Κεφάλαιο 1, αφού αναφερθεί ότι η παρουσίαση και ο σχολιασμός ενός γεγονότος στα ΜΜΕ, υπόκεινται στην υποκειμενική εκτίμηση του συντάκτη και η ανάγκη ώστε οι ειδήσεις να είναι αρκετά εντυπωσιακές, προκειμένου να προβάλλονται στα δελτία ειδήσεων, έχει ως αποτέλεσμα να είναι συχνά «τροποποιημένες» και το κοινό να προσλαμβάνει μία πλασματική εικόνα, διευκρινίζεται από την αρχή ότι οι αντικειμενικοί σκοποί των ΜΜΕ δεν ταυτίζονται με τους στρατιωτικούς. «Αποτελεί κοινό τόπο για τα ΜΜΕ», αναφέρεται στη συνέχεια, «ότι σε ταχέως εξελισσόμενες καταστάσεις, όπως οι στρατιωτικές επιχειρήσεις είναι δύσκολο να παραχθούν και να μεταδοθούν ειδήσεις οι οποίες να είναι ταυτόχρονα άμεσες και έγκυρες. Διαχωρισμός Έχει λοιπόν αναπτυχθεί ένας διαχωρισμός μεταξύ των μέσων τα οποία α) μεταδίδουν έγκυρα πληροφορία και αναλυτικά ρεπορτάζ δίνοντας βάση στην έγκυρη ενημέρωση και β) δίνουν βαρύτητα στην «ταχύτητα και την αποκλειστικότητα», με καθεμία από τις παραπάνω κατηγορίες να πρέπει να αντιμετωπίζεται ανάλογα από το προσωπικό που χειρίζεται τα θέματα ΜΜΕ. Στην παράγραφο 5 του ίδιου Κεφαλαίου, με τίτλο «Έλλειψη Ενδογενών Κανόνων Δεοντολογίας», δίδεται η ανάγκη συνεργασίας των Ε.Δ. με τα ΜΜΕ: «Οι Ε.Δ. και τα ΜΜΕ είναι δύο οντότητες με μεγάλες διαφορές μεταξύ τους. Παρ' όλα αυτά, ο αποκλεισμός των ΜΜΕ από τον χώρο των Ε.Δ. έχει αποδειχθεί επιζήμιος. Ταυτόχρονα, αφήνει περιθώρια ανεξέλεγκτης δράσης στα ΜΜΕ, τα οποία έχουν τους δικούς τους κανόνες δεοντολογίας. Δεδομένου ότι η είδηση θα μεταδοθεί ούτως ή άλλως, το κεντρικό ερώτημα είναι εάν προτιμούμε αυτή η είδηση να προέρχεται από τις Ε.Δ. ή να στηρίζεται σε ανακριβείς πληροφορίες του εκάστοτε συντάκτη του στρατιωτικού ρεπορτάζ». Η εγκυρότητα του «ειδικού Τύπου» Στο Κεφάλαιο 1 αναφέρονται επίσης τα διάφορα είδη ΜΜΕ (Τηλεόραση, Ραδιόφωνο, Διαδίκτυο, Έντυπα ΜΜΕ και Πρακτορεία Ειδήσεων), δίνοντας μία σοφή περιγραφή των πλεονεκτημάτων και της εγκυρότητας κάθε μέσου. Είναι θετικό ότι στο κείμενο αναγνωρίζεται η εγκυρότητα του λεγόμενου «ειδικού Τύπου», περιοδικά, δηλαδή, ή άλλα έντυπα που αναφέρονται σε αντικείμενα των Ε.Δ. (σ.σ.: όπως έχουμε σημειώσει και άλλοτε, τα περιοδικά αυτά και οι προεκτάσεις τους στο Διαδίκτυο είναι τα καλύτερα στην Ευρώπη και μεταξύ των πρώτων σε παγκόσμιο βάση). Η αποδέσμευση των πληροφοριών και η ασφάλεια προσωπικού και επιχειρήσεων ΣΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 (Σκοπός και Αρχές των Επιχειρήσεων ΜΜΕ) αναδεικνύεται η σημασία τους από την πρώτη κιόλας παράγραφο, που αναφέρει: «Σκοπός των επιχειρήσεων ΜΜΕ είναι η υποστήριξη των Στρατιωτικών Διοικητών, παρέχοντας στην κοινή γνώμη, μέσω του διαύλου των ΜΜΕ, έγκαιρη και έγκυρη ενημέρωση, στο πλαίσιο της στρατηγικής πληροφόρησης που καθορίζεται από τους αρμόδιους φορείς. Επιπλέον, οι επιχειρήσεις ΜΜΕ στοχεύουν να ακυρώσουν την αντίπαλη παραπληροφόρηση, επιδεικνύοντας αξιοπιστία, ταχύτητα και πληρότητα ενημέρωσης, ενώ παράλληλα εμποδίζουν τα ΜΜΕ του αντιπάλου να διαμορφώσουν υπέρ τους τη (διεθνή) κοινή γνώμη». Στο ίδιο Κεφάλαιο ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στην «Ασφάλεια Προσωπικού και Επιχείρησης», όπου τονίζεται ότι «οι πληροφορίες που αποδεσμεύονται στα ΜΜΕ δεν πρέπει να είναι διαβαθμισμένες. Σε αντίθετη περίπτωση, οι πληροφορίες δύναται να αξιοποιηθούν προς όφελος του αντιπάλου. Επιπλέον, θα πρέπει να μη θέτουν σε κίνδυνο την ασφάλεια του προσωπικού και της επιχείρησης, καθώς η επίτευξη της ασφάλειας των επιχειρήσεων υπερισχύει της αποδέσμευσης των πληροφοριών». Για την επιτυχία των επιχειρήσεων ΜΜΕ αποτελεί προϋπόθεση η στενή συνεργασία με τη Γενική Γραμματεία Ενημέρωσης - Γενική Γραμματεία Επικοινωνίας και Γενική Γραμματεία Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης (ΓΓΕΕ - ΓΓΜΜΕ), προκειμένου να υπάρχει ο απαραίτητος συντονισμός και να ακολουθείται πιστά η καθορισμένη κατά περίπτωση πολιτική ενημέρωσης (σ.σ.: οι πληροφορίες μας είναι ότι η συνεργασία αυτή είναι άριστη, με του αρμόδιους φορείς των Ε.Δ. να μιλούν με ιδιαίτερα κολακευτικά λόγια για το προσωπικό που στελεχώνει τη ΓΓΕΕ - ΓΓΜΜΕ). Η σημασία Στο ίδιο Κεφάλαιο περιγράφεται μία σειρά άλλων παραγόντων, όπως, π.χ., Εστίαση στο Προσδοκώμενο Αποτέλεσμα, Αξιοπιστία – Ειλικρίνεια, Επικαιρότητα, Προετοιμασία, Επιθετικό Πνεύμα, Ενιαία Προσπάθεια, Ενιαία Διοίκηση, Απλότητα (σ.σ.: στα περισσότερα αναγνωρίζει κανείς τις βασικές αρχές του πολέμου), Δίκαιη Αντιμετώπιση και Αντιμετώπιση της Παραπληροφόρησης. Η αναφορά στον τελευταίο παράγοντα αποκαλύπτει και τη σημασία του δόγματος που μόνο εν συντομία παρουσιάσαμε εδώ: «Κατά τη διάρκεια μίας κρίσης ή επιχείρησης, πρέπει να θεωρείται βέβαιο ότι ο αντίπαλος θα χρησιμοποιήσει την παραπληροφόρηση, προκειμένου να υπονομεύσει το ηθικό των Ε.Δ. και του πληθυσμού, καθώς και να διευρύνει την υποστήριξη της τοπικής και της διεθνούς κοινής γνώμης προς όφελος του. Ο μόνος τρόπος αντιμετώπισης της παραπληροφόρησης είναι να αντιπαρατάξουμε την αξιοπιστία, ταχύτητα και πληρότητα της ενημέρωσης». Αντί σχολίων, συγχαρητήρια στο ΓΕΕΘΑ για την πρωτοβουλία του αυτή και στο ολιγομελές, εξ όσων γνωρίζουμε, προσωπικό που συνέταξε το παραπάνω δόγμα. (ΚΥΡΙΑΚΑΤΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ 13/10/2013 – ΜΑΝΟΣ ΗΛΙΑΔΗΣ - dimokratia@dimokratianews.gr) __________________ Υ.Γ.: Το παρόν άρθρο δημιουργήθηκε σε μορφή κειμένου από το ιστολόγιο μας, όπως συμβαίνει ΠΑΝΤΑ σε άρθρα εφημερίδων ή περιοδικών. Παρακαλούνται όποια «μεγάλα» site ή blog τα αναδημοσιεύουν να βάζουν την πηγή του ιστολογίου μας. Ο ΝΟΩΝ ΝΟΕΙΤΟ!

Περισσότερα »