ΕΘΝΙΚΗ ΑΝΤΙ-STEALTH ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ


Απάντηση στην απειλή των τουρκικών F-35.
ΑΝ Η ΕΛΛΑΔΑ ΑΠΟΚΤΗΣΕΙ ΑΚΡΙΒΑ ΜΑΧΗΤΙΚΑ, ΤΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ ΘΑ ΕΙΝΑΙ Η ΒΑΣΗ ΤΗΣ ΠΥΡΑΜΙΔΑΣ ΤΗΣ ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΗΣ ΤΗΣ ΙΣΧΥΟΣ ΝΑ ΚΙΝΔΥΝΕΥΕΙ ΜΕ ΚΑΤΑΡΡΕΥΣΗ ΕΚ ΒΑΘΡΩΝ, ENΩ ΤΑ ΕΝΤΥΠΩΣΙΑΚΑ F-35 ΘΑ ΛΑΜΠΟΥΝ ΣΤΗΝ ΚΟΡΥΦΗ ΤΗΣ.
Η ΑΓΟΡΑ Ή Η ΕΘΝΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΠΟΛΥΣΤΑΤΙΚΩΝ ΡΑΝΤΑΡ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΠΡΟΣΦΕΡΕΙ ΚΡΙΣΙΜΗΣ ΣΗΜΑΣΙΑΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΕΣ ΕΝΤΟΠΙΣΜΟΥ ΑΕΡΟΣΚΑΦΩΝ ΜΕ ΠΟΛΥ ΜΙΚΡΟ RCS.

ΤΟΥ ΔΡ. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ ΓΡΙΒΑ*

Πάγια άποψη του γράφοντος, όπως έχει εκφραστεί και σε προηγούμενα άρθρα του στα «Επίκαιρα», είναι ότι η απειλή των τουρκικών F-35 για την ελληνική Άμυνα δεν αντιμετωπίζεται με την αγορά F-35 και από την Ελλάδα. Ένα «αόρατο» στα ραντάρ μαχητικό δεν αντιμετωπίζεται από ένα άλλο «αόρατο». Και παρόλο που η πρόσφατη ανακοίνω­ση του υπουργείου Εθνικής Άμυνας περί πρόθεσης αγοράς F-35 δεν στερείται γεωπολιτικής λογικής και προσφέρει ένα διπλωματικό χαρτί στα χέρια της ελληνικής κυβέρνησης, παραμένει εντούτοις ο κίνδυνος εγκλωβισμού σε ένα πανάκριβο οπλικό σύστημα-φετίχ, η αγορά του οποίου θα «ρουφήξει» τα λιγοστά διαθέσιμα κονδύλια για την Άμυνα.

Το αποτέλεσμα θα είναι η βάση της πυραμίδας της στρατιωτικής ισχύος της χώρας να αποσαθρωθεί ακόμη περισσότερο, με τα εντυπωσιακά F-35 να λάμπουν στην κορυφή της, ενώ η ίδια θα απειλείται με εκ βάθρων κατάρρευση.

Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι τα και F-35 στο τουρκικό οπλοστάσιο δεν συνιστούν μια καινοφανή απειλή για την ελληνική Άμυνα. Παρά το γε­γονός ότι ιστορικά μία και μόνη πο­λεμική ικανότητα -εν προκειμένω τα χαρακτηριστικά stealth- ουδέ­ποτε προσέφερε για μεγάλο χρονι­κό διάστημα κάποιο αποφασιστικό πλεονέκτημα σε όποιον την κατείχε, δεδομένου ότι πολύ γρήγορα εμφα­νίζονταν «αντίδοτά» της, παραμένει η ανάγκη και για τα F-35 να βρούμε κάποιο «αντίδοτο». «Αντίδοτα» για την ακρίβεια.

Η μονοκαλλιέργεια είναι επικίνδυ­νη και όσον αφορά στην ανάπτυξη αντιμέτρων για κάποια ικανότητα. Και η αδρανοποίηση των ικανο­τήτων stealth των τουρκικών F-35 δεν μπορεί να γίνει μόνο με την τοποθέτηση ραντάρ ηλεκτρονικής σάρωσης (AESA) στα μαχητικά αε­ροσκάφη F-16, στο πλαίσιο του σχεδιαζόμενου εκσυγχρονισμού τους. Απαιτείται ένα πλέγμα αισθητήρων διαφόρων τύπων, που μπορεί να αποτελείται τόσο από υπάρχοντα όσο και από νέα συστήματα. Και πριν τη δημιουργία αυτού του πλέγ­ματος απαιτείται η διαμόρφωση μιας σοβαρής επιστημονικής βάσης αναφορικά με τις ικανότητες stealth και anti-stealth. Και, απ' ό,τι φαίνε­ται, η Πολεμική Αεροπορία έχει ήδη κάνει σοβαρή δουλειά σε αυτό τον τομέα.

Κρίσιμα αεροπορικά θέματα στο 5ο Διεθνές Συνέδριο

Ένα δείγμα αυτής της δουλειάς είχαμε την ευκαιρία να δούμε πρό­σφατα στο 5ο Συνέδριο Αεροπορικής Ισχύος που διεξήχθη στις εγκαταστάσεις της Σχολής Ικάρων στο Τατόι, οι εργασίες της οποίας ολο­κληρώθηκαν την Παρασκευή 17 Φεβρουάριου. Το συνέδριο πραγ­ματοποιήθηκε στο αμφιθέατρο «Υποσμηναγός (I) Νικόλαος Σιαλμάς» στην αεροπορική βάση Δεκέλειας και θέμα του ήταν «Η αεροπορική ισχύς σε ένα ανταγωνιστικό περιβάλλον» (Air power in a contested environment»). Σύμφωνα με σχετική ανακοίνωση της Αεροπορίας, στη διάρκεια του συνεδρίου συζητήθηκαν θέματα όπως η μετεξέλιξη της Πολεμικής Αεροπορίας, οι αεροπορικές επιχειρήσεις σε διακλαδικό περιβάλλον, η τεχνολογία και ο ρόλος της στην Εθνική Άμυνα, καθώς και κρίσιμα αεροπορικά θέματα.

Μεταξύ των άλλων ομιλητών ήταν ο ναύαρχος (ε.α.) James Stavridis (πρώην SACEUR & πρύτανης του Fletcher School, Tufts University, Medford, USA), ο αρχηγός της Πολεμικής Αεροπορίας της Ισπανίας, ο υπαρχηγός της Πολεμικής Αεροπορίας των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, ο διοικητής του Αεροπορικού Στρατηγείου Ramstein, ο αρxηγός Τακτικής Αεροπορίας, αντιπτέραρχος (I) Γεώργιος Μπλιούμης, και ο υποδιοικητής του Joint Air Power Competence Centre (JAPCC) και διοικητής Τακτικής Αεροπορίας της Γερμανίας.

Τη δεύτερη μέρα του συνεδρίου, στην ενότητα «Κρίσιμα αεροπορικά θέματα», ο αντισμήναρχος (ΜΗ) της Πολεμικής Αεροπορίας Κ. Ζηκίδης μαζί με τον επισμηναγό (I) Α. Γκιολέ εστίασαν στο θέμα «Η απειλή των Α/Φ stealth». Οι δύο αξιωματικοί παρουσίασαν μια εργασία τρισδιάστατης μοντελοποίησης του F-35, χρησιμοποιώντας φωτογραφίες και πληροφορίες από ανοιχτές πηγές, με σκοπό τον υπολογισμό της διατομής ραντάρ του αεροσκάφους (RCS) με τη βοήθεια υπολογιστικού ηλεκτρομαγνητισμού (computational electromagnetics). Με βάση την εργασία των Ελλήνων αξιωματικών, το F-35 όντως επιτυγχάνει ίχνος στο ραντάρ της τάξης του 0,01 m2,δηλαδή περίπου εκατό φορές μικρότερο από αυτό του F-16. Επισημαίνουν, ωστόσο, ότι το F-35 παρουσιάζει χαμηλό ίχνος στον εμπρόσθιο τομέα, αλλά από πίσω και ιδίως πλευρικά το ίχνος του στο ραντάρ δεν είναι τόσο μικρό, ενώ παρουσιάζει το χαμηλότερο RC5 σε υψηλές μπάντες συχνοτήτων, όπως στην X-Band -σε αυτή λειτουργούν τα ραντάρ των αεροσκαφών- και σε υψηλότερες μπάντες -σε αυτές που λειτουργούν τα ραντάρ πυραύλων αέρος-αέρος. Αντιθέτως, παρουσιάζει αρκετά υψηλότερο RCS σε χαμηλότερες μπάντες, όπως στην L-Band, και ακόμα χαμηλότερα (VHF Band). Η εργασία των δύο αξιωματικών επισημαίνει ότι σε τέτοιες συχνότητες είναι λιγότερο αποδοτικά και τα υλικά απορρόφησης της ακτινοβολίας των ραντάρ (RAM). Από μόνη της, η συγκεκριμένη εργασία θα μπορούσε να αποτελέσει σημαντικό μέρος της γνωσιακής βάσης πάνω στην οποία μπορεί να αρχίσει να οικοδομείται η στρατηγική anti-stealth των Ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων.

Άποψη του γράφοντος είναι ότι στο πλαίσιο αυτής της προσπάθειας μπορούν να χρησιμοποιηθούν τόσο υπάρχοντα όσο και νέα μέσα. Για παράδειγμα, η δικτυακή ενοποίηση επίγειων ραντάρ, που θα καταυγάζουν τα εισερχόμενα στο Αιγαίο «αόρατα» τουρκικά μαχητικά από διαφορετικές γωνίες, και εν συ­νεχεία η σύνθεση των δεδομένων τους (data fusion) σε πραγματικό - χρόνο, έτσι ώστε να προκύπτει μια ενοποιημένη εικόνα, είναι δυνατόν να αναβαθμίσει δραστικά τις ικανότητες εντοπισμού αεροσκαφών stealth των υπαρχόντων μέσων. Όσον αφορά δε στην απόκτηση νέων επίγειων ραντάρ, τα τελευταία χρόνια η ανάπτυξη τεχνολογιών νιτριδίου του γαλλίου (GaN) επιτρέπει την κατασκευή οικονομικών, πολύ μικρών και εύκολα μετακινούμενων ραντάρ αεράμυνας με κεραίες ηλε­κτρονικής σάρωσης υψηλής απόδοσης. Κι αυτό γιατί οι ημιαγωγοί GaN είναι μικρότεροι και πιο ελαφριοί από τους αγωγούς αρσενικούχου γαλλίου (GaAs), που μέχρι τώρα κατά κανόνα χρησιμοποιούνταν.

Επίσης, τα στοιχεία GaAS αντέχουν θερμοκρασίες μέχρι 150 βαθμούς Κελσίου, ενώ τα GaN 2.500 βαθμούς Κελσίου, άρα έχουν πολύ μικρότερες απαιτήσεις ψύξης μειώνοντας δραστικά το βάρος και το κόστος του συστήματος.

Βρίσκουν... ίχνη

Επίσης όπως υπογραμμίζεται στην εργασία των δύο Ελλήνων αξιωματικών, τα ραντάρ χαμηλών συχνοτήτων, ιδιαίτερα αυτά που δουλεύουν στα VHF, μπορεί να έχουν πολύ αξιόλογες επιδόσεις στον εντοπισμό αεροσκαφών stealth, δεδομένου ότι το «έξυπνο δέρμα» των αεροσκαφών αυτών, δηλαδή η επίστρωση με υλικά RAM που απορροφούν την προσπίπτουσα ακτινοβολία ραντάρ, δεν λειτουργεί καλά με αυτές τις συχνότητες.

Αυτό σημαίνει ότι η αγορά παρόμοιων συστημάτων ή, ακόμη καλύτερα, η ανάπτυξη εγχώριων μπορεί να προσφέρει σοβαρές λύσεις. Επίσης, η αγορά ή η εθνική ανάπτυξη πολυστατικών ραντάρ (multi static) μπορεί να προσφέρει κρίσιμης σημασίας ικανότητες εντοπισμού αεροσκαφών με πολύ μικρό RCS. Και η κατασκευή παρόμοιων συστημάτων είναι μέσα στα όρια των ελληνικών τεχνολογικών ικανοτή­των. Στο πλαίσιο δε αυτής της προ­σπάθειας θα πρέπει να εξετάσουμε και το ενδεχόμενο συνεργασιών με άλλες χώρες ιδιαίτερα με χώρες της περιοχής ώστε να υπάρχει τεχνολογική και γεωπολιτική ισοτιμία και να αποφευχθούν φαινόμενα «καπελώματος». Μια υποψήφια για ανάλογες συνεργασίες χώρα είναι η Σερβία, η οποία έχει αναπτύξει πολύ σοβαρή στρατιωτική τεχνολογία τόσο στον συγκεκριμένο τομέα όσο και γενικότερα.

Επιπλέον, στον χώρο των τεχνολο­γιών anti-stealth, όπως έχουμε αναφέρει και σε προηγούμενα άρθρα, υπάγονται και ηλεκτρονικά συστήματα παθητικού εντοπισμού που επιδιώκουν να εντοπίσουν τα αερο­σκάφη από την ηλεκτρομαγνητική «μόλυνση» που παράγουν κατά την πτήση τους ακόμη κι αν έχουν κλει­στά τα ραντάρ τους και τα συστήμα­τα επικοινωνιών, όπως είναι τα τσε­χικά Tamara και Vera, καθώς και ηλε­κτροπτικοί αισθητήρες που τοπο­θετούνται σε μαχητικά αεροσκάφη. Ένα εντυπωσιακό σχετικό σύστημα, για το οποίο έχουμε γράψει και στο παρελθόν, είναι της Selex Galileo και τοποθετείται στα σουηδικά μαχητι­κά αεροσκάφη JAS-39 Gripen NG. Ο αισθητήρας αυτός αναζητεί το θερμικό ίχνος που παράγεται από την τριβή του αεροσκάφους στην ατμό­σφαιρα (aerodynamic heating). Το ενδιαφέρον της υπόθεσης είναι ότι τα υλικά RAM του F-35, τα οποία απορροφούν την προσπίπτουσα ακτινοβολία ραντάρ, είναι πολύ ευ­παθή στη θερμότητα, με αποτέλε­σμα το αεροσκάφος να παρουσιάζει μεγαλύτερο θερμικό ίχνος τριβής από ένα συμβατικό αεροσκάφος και να γίνεται πιο εύκολα αντιληπτό.

Εν κατακλείδι, τα «αόρατα» τουρ­κικά μαχητικά ναι μεν θα είναι επικίνδυνα, αλλά επ' ουδενί ανίκητα. Υπάρχουν πολλά «αντίδοτα» γι΄ αυτά και ευτυχώς όπως διαπιστώ­σαμε στο πρόσφατο Συνέδριο Αεροπορικής Ισχύος η Πολεμική Αε­ροπορία διαθέτει το έμψυχο δυνα­μικό που μπορεί να αναλάβει την οργάνωση των διαδικασιών αντι­μετώπισής τους.

__________________
* Ο Κωνσταντίνος Γρίβας είναι αναπληρωτής καθηγητής Γεωπολιτικής στη Στρατιωτική Σχολή Ευελπίδων. Διδάσκει επίσης Γεωγραφία της Ασφάλειας και των Αφοπλισμών στο Τμήμα Τουρκικών και Σύγχρονων Ασιατικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Αθηνών.

(ΕΠΙΚΑΙΡΑ-03/03-16/03/17)

__________________
Υ.Γ.: Το παρόν άρθρο δημιουργήθηκε σε μορφή κειμένου (με κόπο και σε βάρος της πρεσβυωπίας μας) από το ιστολόγιο μας, όπως συμβαίνει ΠΑΝΤΑ σε άρθρα εφημερίδων ή περιοδικών. Παρακαλούνται όποια «μεγάλα» site ή blog ή διάφορες ενώσεις τα αναδημοσιεύουν να βάζουν την πηγή του ιστολογίου μας ώστε να τηρείται η στοιχειώδης δεοντολογία! Οι αναρτήσεις στο ιστολόγιο μας δεν αποτελούν θέση ή άποψη δική μας άλλα Πολιτών και Blogger. Επίσης δημοσιεύονται άρθρα εφημερίδων και περιοδικών. Ιδιαίτερα άρθρα που αφορούν τις Ένοπλες Δυνάμεις - Σώματα Ασφαλείας και τους Αποστράτους των.

4 σχόλια:

  1. HEMPAS-CCIAS...ΤΙ ΓΝΩΡΙΖΕΤΕ;;;;

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Το καλύτερο ίσως άρθρο για το HEMPAS/CCIAS είναι το ακόλουθο: https://belisarius21.wordpress.com/2014/04/19/%CE%B7-%CF%85%CF%80%CF%8C%CE%B8%CE%B5%CF%83%CE%B7-hempas-%CE%BA%CE%B1%CE%B9-%CF%84%CE%B1-%CF%8C%CF%81%CE%B9%CE%B1-%CF%84%CE%BF%CF%85-%CE%B5%CE%BB%CE%BB%CE%B7%CE%BD%CE%B9%CE%BA%CE%BF%CF%8D-%CE%B1%CE%BC/
      Για μία εισαγωγή στα παθητικά ραντάρ, μπορείτε να δείτε μία πρόσφατη εργασία μας: https://www.researchgate.net/publication/306372794_Parousiase_-_Exetase_Ylopoieses_Pathetikou_Rantar_PASSIVE_RADAR?ev=prf_high

      Διαγραφή
  2. Η εργασία στην οποία βασίσθηκε η ομιλία μου στο 5ο Συνέδριο Αεροπορικής Ισχύος, είναι η ακόλουθη: P. Touzopoulos, D. Boviatsis and K. C. Zikidis, “Constructing a 3D model of a complex object from 2D images, for the purpose of estimating its Radar Cross Section (RCS)”, Journal of Comp. & Modelling, Scienpress Ltd, vol.7, no.1, 2017, 15-228. http://www.scienpress.com/download.asp?ID=184991

    Στην εργασία αυτή, η οποία αποτελεί συνέχεια ανάλογης διπλωματικής εργασίας της Σχολής Ικάρων, επιχειρείται η κατασκευή τρισδιάστατου μοντέλου ενός στόχου (χρησιμοποιώντας φωτογραφίες και πληροφορίες από ανοικτές πηγές) και στη συνέχεια γίνεται η εκτίμηση της ραδιοδιατομής του (RCS – Radar Cross Section), με την βοήθεια υπολογιστικού ηλεκτρομαγνητισμού (computational electromagnetics). Η εν λόγω μέθοδος εφαρμόστηκε στα Α/Φ F-16 και F-35, καθώς και στον βαλλιστικό πύραυλο DF-15, με αρκετά καλά αποτελέσματα.

    ΑπάντησηΔιαγραφή

Τα σχόλια δημοσιεύονται με μια καθυστέρηση και αφού τα δει κάποιος από τη διαχείριση και όχι για λογοκρισία αλλά έλεγχο για: μη αναφορά σε προσωπικά δεδομένα, τηλέφωνα, διευθύνσεις ή υβριστικά μηνύματα ή δεσμούς (Link) με σεξουαλικό περιεχόμενο. Τα σχόλια, οι απόψεις των σχολιαστών δεν απηχούν κατ' ανάγκη τις απόψεις του ιστολογίου μας και δεν φέρουμε καμία ευθύνη γι’ αυτά.

EΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ

ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΑΠΟ 23 ΙΑΝ. 2010

 
Copyright © 2016. ΣΤΑΡΑΤΑ ΛΟΓΙΑ - All Rights Reserved
Template Created by ΣΤΑΡΑΤΑ ΛΟΓΙΑ Published by ΣΤΑΡΑΤΑ ΛΟΓΙΑ