ΛΟΓΙΚΗ ΚΑΙ ΜΙΣΑΛΛΟΔΟΞΙΑ


Τα δύο πρόσωπα του Ιανού στην πολιτική του Λευκού Οίκου έναντι του Κρεμλίνου.
ΑΝ Ο,ΤΙ ΚΕΡΔΙΣΟΥΝ ΟΙ ΗΠΑ ΠΡΟΣ ΑΝΑΤΟΛΑΣ ΤΗΣ ΡΩΣΙΑΣ ΤΟ ΧΑΣΟΥΝ ΠΡΟΣ ΔΥΣMΑΣ, ΤΟΤΕ ΘΑ ΑΠΟΤΥΧΟΥΝ. ΑΡΑ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΕΙΝΑΙ ΚΑΙ ΦΙΛΙΚΕΣ ΚΑΙ ΕΧΘΡΙΚΕΣ.
Η εχθρότητα της Δύσης προς τη Ρωσία ενδέχεται να συνιστά μέρος της μακρόπνοης «ορθολογικής» στρατηγικής των ΗΠΑ υπό τη νέα τους ηγεσία.

ΤΟΥ ΔΡ. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ ΓΡΙΒΑ*

Στο προηγούμενο άρθρο του γράφοντος στα «Επίκαιρα» είχε υποστηριχθεί η άποψη ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες απει­λούν να εξελιχθούν σε «υπερ-ταραχοποιό κράτος» («super rogue state»), δεδομένου ότι ακολουθούν έναντι της Ρωσίας μια ακραία επιθετική πολιτική, η οποία ενδέχεται να επαναφέρει την ανθρωπότητα στις χειρότερες μέρες του Ψυχρού Πολέμου με πάρα πολύ γρήγορο τρόπο. Μάλιστα, η στρατηγική αυτή καθίσταται ακόμη πιο επικίνδυνη γιατί είναι παράλογη και κόντρα στους μακρόπνοους αμερικανικούς σχεδιασμούς. Συγκεκριμένα, με βάση το νεοβεστφαλιανό μοντέλο του «διαιρεί και βασίλευε», το οποίο αναμένεται να εφαρμόσουν οι ΗΠΑ έτσι ώστε να αποσυσπειρώσουν την Ευρασία και να αποφευχθεί το εν­δεχόμενο δημιουργίας μιας ενιαίας δύναμης σε αυτή, ζωτικής σημασίας είναι η προσέγγιση της Ρωσίας. Αυτή ακριβώς φαίνεται να είναι η αποστολή και του νέου προέδρου ως επιλογή του «σιωπηρού κατεστημένου» Ουάσιγκτον. Αυτά είχαν, σε πολύ γενικές γραμμές, υποστηριχθεί από τον γράφοντα στο προηγούμενο τεύχος του περιοδικού.

Τα πράγματα, ωστόσο, ενδέχεται να μην είναι ακριβώς έτσι. Η γεωπολιτική πραγματικότητα είναι εξαιρετικά σύνθετη και πολύπλοκη ώστε να χωράει σε παρόμοια απλουστευτικά και περιορισμένα πλαίσια. Έτσι, λοιπόν, θα εξετάσουμε δύο άλλους παράγοντες που καθιστούν τη μισαλλόδοξη εχθρότητα προς τη Ρωσία απόλυτα «λογική» για τη μακρόπνοη αμερικανική γεωστρατηγική αλλά και την υπερσυστημική δομή στην οποία οι Ηνωμένες Πολιτείες λειτουργούν ως γεωπολιτικό μέγεθος.

Η ανάγκη για διπλή ανάσχεση

Καταρχάς, θα πρέπει να επισημάνουμε ότι η αποσυσπείρωση της Ευρασίας θα πρέπει να στοχεύει προς όλες τις κατευθύνσεις. Με άλλα λόγια, δεν έχει νόημα μια διάσπαση του σινορωσικού άξονα, που η νέα ηγεσία της Ουάσιγκτον ευελπιστεί να επιτύχει διά της προσέγγισης με τη Μόσχα, αν η προσέγγιση αυτή οδηγήσει ταυτοχρόνως σε εξομάλυνση των σχέσεων Δυτικής Ευρώπης και Ρωσίας. Αν, δηλαδή, ό,τι ενδεχομένως κερδίσουν οι ΗΠΑ προς ανατολάς της Ρωσίας το χάσουν προς δυσμάς, τότε θα αποτύχουν. Άρα η πολιτική τους έναντι της Μόσχας πρέπει να έχει δύο πρόσωπα: και το φιλικό και το εχθρικό, με το δεύτερο να αποτελεί αναγκαίο συμπλήρωμα του πρώτου. Το κατά πόσο είναι εύκολο ή, έστω, δυνατό να επιτευχθεί αυτή η πολιτική είναι μια άλλη ιστορία, αλλά αυτή είναι η βασική απαίτηση.

Κατά συνέπεια, με βάση τη λογική αυτή, μάλλον θα πρέπει να αναμένουμε μια πολιτική Ιανού από πλευράς Ουάσιγκτον έναντι της Μόσχας. Μάλιστα, όπως ο γράφων έχει υποστηρίξει και σε παλαιότερα άρθρα του, το «βλοσυρό» πρόσωπο των ΗΠΑ έναντι της Ρωσίας θα πρέπει εξ αντικειμένου να βασιστεί σε έναν μισαλλόδοξο αντιρωσισμό. Κι αυτό γιατί δεν υπάρχει πλέον ο οικονο­μικός και πολιτικοοικονομικός δυϊ­σμός του Ψυχρού Πολέμου μεταξύ του καπιταλιστικού κόσμου και του Υπαρκτού Σοσιαλισμού, που εκ των πραγμάτων εξασφάλιζε το συγκρουσιακό περιβάλλον και τη διατήρηση της Δυτικής Ευρασίας, δηλαδή της Ευρώπης σε Δύση με Ανατολή, με την πρώτη να βρίσκεται οργανικά διασυνδεδεμένη με τις ΗΠΑ. Για να επιτευχθεί σήμερα αυτός ο διαχωρι­σμός θα πρέπει να δαιμονοποιηθεί η Ρωσία και αυτό θα συνεχιστεί και επί εποχής Tραμπ, ακόμη κι αν όντως οι ΗΠΑ επιδιώξουν να υλοποιήσουν μια νεοβεστφαλιανή πολιτική, στο πλαίσιο της οποίας θα υπάρξει προ­σέγγιση και της Ρωσίας.

Η προσπάθεια της Δύσης

Αυτός είναι ένας παράγοντας που μπορεί να ισχύει μπορεί και όχι, σε κάθε περίπτωση όμως εντάσσεται στο πλαίσιο των επιλογών που μπορούν να κάνουν ή να μην κάνουν οι Ηνωμένες Πολιτείες. Ο άλλος παράγοντας που ωθεί τη Δύση σε μια μισαλλόδοξη εχθρότητα έναντι της Ρωσίας είναι υπερσυστημικός και σε μεγάλο βαθμό βρίσκεται εκτός των ορίων παρέμβασης και επιλογών της όποιας αμερικανικής ηγεσίας.

Σε αντίθεση με μια χώρα της Ευρώπης στο βεστφαλιανό σύστημα, οι σημερινές Ηνωμένες Πολιτείες λειτουργούν σε ένα πολύ πιο άκαμπτο ιστορικό πλαίσιο. Συγκεκριμέ­να, βρίσκονται σε ένα παγκοσμιοποιημένο καπιταλιστικό σύστημα, το οποίο, μετά την κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης και του Υπαρκτού Σοσιαλισμού, έπαψε να είναι απλώς ένα γενικό και εν πολλοίς απροσδιόριστο και ρευστό σύνολο κανόνων και αρχών όσον αφορά στην πολιτική και οικονομική λειτουργία των χωρών και απέκτησε ένα συμπαγές και άκαμπτο σχήμα, ενδεδυμένο τον μανδύα του νικητή του Ψυχρού Πολέμου και του «δικαιωμένου» από την ιστορία.

Η αντίληψη, λοιπόν, περί του «τέλους της ιστορίας» δεν ήταν μόνο μια κωμική, μέσα στην τραγικότητά της, αλαζονική πεποίθηση, αλλά αποτελούσε επίσης υπαρξιακό κομμάτι της γεωιστορικής κατάστασης που διαμορφώθηκε με το τέλος του Ψυχρού Πολέμου. Μιας κατάστασης που επιχείρησε να «παγώσει» τον χρόνο και να διατηρήσει αιώνια ζωντανή τη στιγμή του θριάμβου της. Και δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι ο Ψυχρός Πόλεμος ήταν μια εξαιρετικά σύνθετη κατάσταση, που ενοποιούσε σε ένα ενιαίο και αδιαίρετο πλαίσιο τη σύγκρουση μεταξύ δύο διαφορετικών οικονομικών και πολιτικοκοινωνικών συστημάτων, μαζί με στρατιωτικό ανταγωνισμό, πολιτισμική αντιπαλότητα κλπ. Το σημαντικότερο είναι δε ότι ο ανταγωνισμός αυτός είχε και γεωγραφικό πρόσημο, με το ένα στρατόπεδο να έχει ως πυρήνα του την αχανή Σοβιετική Ένωση, δηλαδή τη Ρωσία και το εγγύς εξωτερικό της.

Κατά συνέπεια, αφού πρέπει να διατηρηθεί «παγωμένη» στον χρόνο αυτή η στιγμή της «τελικής νίκης» της Δύσης η Ρωσία «οφείλει» να φέρεται ως νικημένη χώρα, που θα πρέπει να υπακούει στις προσταγές των «νικητών» και, φυσικά, να μην επανακάμψει ποτέ. Από τη στιγμή που το κάνει, αυτομάτως ενεργο­ποιεί την εχθρότητα της Δύσης προς αυτή, μια και θέτει εκ νέου σε κίνηση την ιστορική εξέλιξη, «σπάει» ως εκ τούτου το εύθραυστο κρύσταλλο της «παγωμένης» στον χρόνο στιγμής του δυτικού θριάμβου.

Εν κατακλείδι, η παθολογική και μισαλλόδοξη εχθρότητα της Δύσης προς τη Ρωσία από τη μια ενδέχεται να συνιστά μέρος της μακρόπνοης «ορθολογικής» στρατηγικής των ΗΠΑ υπό τη νέα τους ηγεσία όσον αφορά στη διαχείριση της Ευρασίας, ενώ από την άλλη αποτελεί μια ανορθολογική μεν, αναπόφευκτη δε εκδή­λωση της υπερσυστημικής γεωπο­λιτικής δομής που κυριάρχησε στον κόσμο μετά το τέλος του Ψυχρού Πολέμου, η οποία και προσπαθεί να διαιωνίσει την ύπαρξή της διά του «παγώματος» του ιστορικού χρόνου.

Είναι δεδομένο ότι αυτό δεν είναι δυνατόν να κρατήσει για πολύ. Κι όταν οι άνθρωποι κατανοήσουν ότι η ιστορία δεν σταματάει -για την ακρίβεια, δεν έχει σταματήσει ούτε για ένα δευτερόλεπτο από τότε που επήλθε το «τέλος» της μετά τη λήξη του Ψυχρού Πολέμου-, είναι πολύ ενδιαφέρον να δούμε τι δυνάμεις θα εμφανιστούν στο προσκήνιο. Σε κάθε περίπτωση, μάλλον έρχονται πολύ «ενδιαφέρουσες εποχές», με την έννοια που δίνει η γνωστή κινε­ζική κατάρα στον συγκεκριμένο όρο, και θα πρέπει να είμαστε προε­τοιμασμένοι για τα πάντα...

__________________
* Ο Κωνσταντίνος Γρίβας είναι αναπληρωτής καθηγητής Γεωπολιτικής στη Στρατιωτική Σχολή Ευελπίδων. Διδάσκει επίσης Γεωγραφία της Ασφάλειας και των Αφοπλισμών στο Τμήμα Τουρκικών και Σύγχρονων Ασιατικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Αθηνών.

(ΕΠΙΚΑΙΡΑ-03/02-16/02/17)


__________________
Υ.Γ.: Το παρόν άρθρο δημιουργήθηκε σε μορφή κειμένου (με κόπο και σε βάρος της πρεσβυωπίας μας) από το ιστολόγιο μας, όπως συμβαίνει ΠΑΝΤΑ σε άρθρα εφημερίδων ή περιοδικών. Παρακαλούνται όποια «μεγάλα» site ή blog ή διάφορες ενώσεις τα αναδημοσιεύουν να βάζουν την πηγή του ιστολογίου μας ώστε να τηρείται η στοιχειώδης δεοντολογία! Οι αναρτήσεις στο ιστολόγιο μας δεν αποτελούν θέση ή άποψη δική μας άλλα Πολιτών και Blogger. Επίσης δημοσιεύονται άρθρα εφημερίδων και περιοδικών. Ιδιαίτερα άρθρα που αφορούν τις Ένοπλες Δυνάμεις - Σώματα Ασφαλείας και τους Αποστράτους των.

0 σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Τα σχόλια δημοσιεύονται με μια καθυστέρηση και αφού τα δει κάποιος από τη διαχείριση και όχι για λογοκρισία αλλά έλεγχο για: μη αναφορά σε προσωπικά δεδομένα, τηλέφωνα, διευθύνσεις ή υβριστικά μηνύματα ή δεσμούς (Link) με σεξουαλικό περιεχόμενο. Τα σχόλια, οι απόψεις των σχολιαστών δεν απηχούν κατ' ανάγκη τις απόψεις του ιστολογίου μας και δεν φέρουμε καμία ευθύνη γι’ αυτά.

EΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ

ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΑΠΟ 23 ΙΑΝ. 2010

 
Copyright © 2016. ΣΤΑΡΑΤΑ ΛΟΓΙΑ - All Rights Reserved
Template Created by ΣΤΑΡΑΤΑ ΛΟΓΙΑ Published by ΣΤΑΡΑΤΑ ΛΟΓΙΑ